वृक्षवल्लींचे ‘लैंगिक’ व्यवहार

वंशसातत्य टिकलं पाहिजे म्हणून लैंगिकतेचं वरदान निसर्गानं मानवाला दिलं.  लैंगिकतेच्या या सोहळ्याचं माणूस किती कौतुक करतो. परंतु वनस्पतींचं ‘वंशसातत्य’ टिकावं म्हणूनन निसर्गानं कल्पकतेचा जो पसारा मांडला आहे तो कसा थक्क करतो ते पाहिलं का कधी? झाडांमध्येही पक्षीप्राण्याप्रमाणे ‘नर’ अधिक नटूनथटून येतो. ‘बकेट आर्किड’ चा मध मादक असतो. मधमाशी तो मध  प्यायली की झिंगून त्या फुलांच्या बादलीत पडते. त्या मदमस्त माशीमुळे फुलांचे पुंकेसर पिळवटून निघतात, त्यातली पुंबीजं बाहेर येतात— हस्तमैथुनासारखाच प्रकार! सेरोफ्रेजिया हे फूल परागसिंचन झाल्याशिवाय कीटकाला सोडतच नाही. या फुलाचा आकार तुतारीसारखा असतो, काम झालं की मग तुतारी वाकडी करून आतल्या कीटकाला जाऊ दिलं जातं….अशी शेकडो रहस्य लालित्यपूर्ण भाषेत सांगणारा, वनस्पतींमधील ‘लैंगिक’ संबंधांचा, त्यातील वैविध्याचा रंगीत पसारा मांडणारा हा डॉ. शरदिनी डहाणूकर यांचा लेख आहे.

आयुर्वेदात सांगितलेल्या वनस्पती आणि त्यांचा औषधोपचारात होणारा उपयोग यांच्याकडे आधुनिक ॲलोपॅथिक नजरेने पहाण्याचा एक नावीन्यपूर्ण मार्ग डॉ. शरदिनी डहाणूकर (जन्म १९४५- मृत्यू  ४ ऑगस्ट २००२) यांनी प्रस्थापित केला.  त्याांनी डॉ.ऊर्मिला थत्ते यांनी मिळून आयुर्वेदावरील अनेक पुस्तके लिहिली आहेत. त्याशिवाय डहाणूकरांची वृक्ष, फुले आणि अन्य वनस्पतींवरची माहितीपूर्ण ललित पुस्तकेही आहेत.

हा लेख पूर्ण वाचायचाय? सोपं आहे. एकतर ‘पुनश्च’ नियतकालीकाचे सशुल्क सभासदत्व घ्या.

~ किंवा ~

तुमचे सोशल अकाऊंट कनेक्ट करून आजच्या दिवसापुरते बहुविध डॉट कॉम चे सभासद व्हा.

फ्रीमियम चे सभासदत्व मात्र एका दिवसात संपत असल्याने त्याआधी पैसे भरून वार्षिक सभासदत्व घेणे आवश्यक आहे. काही अडचण आली तर ९८३३८४८८४९ या क्रमांकावर संपर्क साधा.

विद्यमान सभासद जर काही कारणाने logout झाले असतील तर ते देखील हा पर्याय वापरून लॉगीन करू शकतात.

This Post Has 4 Comments

  1. vgdeodhar@yahoo.com

    सृष्टीच्या निर्मितीचा हा जीवनपट लेखिकेने फारच नाजूकपणे पण समर्थपणे सादर केला आहे. त्यात विनोदाची झालर असल्यामुळे एकदम भन्नाट अनुभव वाचतांना येतो.

  2. vgdeodhar@yahoo.com

    वाह फारच सुरेख रित्या मांडणी केलेली आहे. मी बॉटनी शिकलो आहे पण या मजेदार पणें सांगितली असती तर शिकायला फारच हुरूप आला असता!!

  3. ugaonkar

    फारच सुंदर. निसर्गात डवळाढवळ न केले तरच बरे.

  4. Nishikant

    सृष्टीचा अद्भूत चमत्कार!

Leave a Reply