दृष्टिक्षेप


अंक : ललित, एप्रिल-मे-जून २०२०

********

चैतन्य पंचक 

नेत्र-कर्ण-नाक-जिव्हा-त्वचा ही पाच इंद्रियांची अधिष्ठाने आहेत. इंद्रियांद्वारे परिस्थितीची जाणीव होते, ज्ञान प्राप्त होते. त्या आकलनाद्वारे माणूस निर्णय घेतो, हे आपण शालेय पातळीवर शिकलेलो असतो. परंतु ‘पंचेंद्रियांनी अनुभवलेल्या जीवनजाणिवा मानवी जगण्याला कलात्मकतेची उंची प्राप्त करून देतात. निसर्गाच्या प्रसन्न सान्निध्यात आणि मोकळ्याढाकळ्या ग्रामीण विश्वात वाढलेल्या लेखकाला या जीवनजाणिवा आणखी प्रगल्भ करतात. हे जेव्हा आपण ‘चैतन्य पंचक’ या प्रा. व. बा. बोधे यांच्या ललितगद्याच्या मलपृष्ठावर वाचतो, तेव्हा हे पुस्तक वाचण्याची उत्सुकता निर्माण होते.

‘रंगलो मी रूपरंगी’, ‘गंधाची जादुई दुनिया’, ‘असेच नवथर स्पर्श दिवाणे’, ‘जीभ : रसास्वादाचे महाद्वार’ आणि ‘ध्वनीतून पाझरते नादब्रह्म’ अशा पाच लेखांचे पुस्तक म्हणजे ‘चैतन्य पंचक’. सुरुवातीलाच या पुस्तकाचे वैशिष्ट्य नमूद करायला आवडेल की या पुस्तकातील कोणतेही पान उघडून आपण वाचू शकतो आणि मग मात्र वाचतावाचता शेवटपर्यंत वाचनात गुंगून जातो.

लेखक बोधेंनी ज्या सक्षमतेने आपल्या पंचेंद्रियांच्या अनुभवांना चित्रित केले आहे, त्यांची ती शैली वाखाणण्याजोगी आहे. साक्षात तो त्यांचा अनुभव आपण अनुभवू शकतो. उदा.

कागदांचा स्पर्श मला आवडतो. फेंट पिवळा कागद थोडा खरखरीत असतो. वर्तमानपत्राचा कागद लगदा सुकविल्यासारखा असतो. मला पेपरचा खरमरीत आवाज मारणारा स्पर्श आवडतो. आर्टपेपरचा गुळगुळीत स्पर्श लाजवाब. पाण्यापासून पुस्तकाचं रक्षण करण्यासाठी लॅमिनेशन चकचकीत नि हळुवार असतं. जर्नल पेपर कसे कोरे करकरीत नि टक्क डोळ्यांनी बघत असतात. जुन ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘ललित’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


ललित- एप्रिल-मे-जून २०२०

प्रतिक्रिया



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.