माझी साहित्यिक धूळपाटी (ऑडीओसह)

पुनश्च    अनंत काणेकर    2020-08-05 06:00:28   

अंक : ललित, जानेवारी १९६९

लेखाबद्दल थोडेसे: अनंत काणेकर  (२ डिसेंबर १९०५- २२ जानेवारी १९८०  ) हे मराठीतील एक शैलीदार लेखक. ललित लघुनिबंध लेखनाला त्यांनी प्रतिष्ठा मिळून दिली.  मराठी साहित्यात लेखनाचा तो प्रकार  काणेकरांमुळेच रुळला आणि पुढे अनेकांनी तो स्वीकारला,समृद्ध केला. पत्रकार, वकील, प्राध्यापक, संपादक अशा विविध बिरुदावल्या त्यांना लावता येतील. सुरुवातीला काव्यलेखन केल्यावर पुढे मात्र त्यांनी ललित लेखनावर लक्ष केंद्रीत केले. रंगभूमीवरही ते लेखक म्हणून वावरले. पिकली पाने (१९३४) हा त्यांचा पहिला लघुनिबंधसंग्रह.  रुढ संकेतांना धक्के देणारी चतुर वैचारिकता, नाट्यपूर्ण शैली व आटोपशीरपणा हे त्यांच्या लघुनिबंधांचे विशेष गुण आहेत. शिंपले आणि मोती (१९३६), तुटलेले तारे (१९३८), उघडया खिडक्या (१९४५) व विजेची वेल (१९५६) हे त्यांचे अन्य लघुनिबंधसंग्रह . तर, धुक्यातून लालताऱ्याकडे ! (१९४०), आमची माती आमचे आकाश (१९५०), निळे डोंगर तांबडी माती (१९५७), रक्ताची फुले (१९५९) खडक कोरतात आकाश (१९६४), सोनेरी उन्हात पाचूची बेटे आणि गुलाबी प्रकाशात बोलक्या लेखण्या (१९६९) ही त्यांची प्रवासवर्णनपर पुस्तके.

आपल्या लेखनाची सुरुवात कशी झाली हे सांगताना प्रस्तुत लेखातही त्यांनी चटपटीत शैली, छोटी छोटी निरिक्षणे आणि सहजपणे गतकाळाचे उल्लेख करीत वातावरण निर्मिती केली आहे. आजच्या काळात लिहिणारे अनंत आहेत, परंतु 'काणेकरी' शैली मात्र अभावानेच आढळते. १९६९ साली काणेकरांनी 'ललित' मध्ये लिहिलेला हा लेख तुमच्यासाठी पुनश्च...



********

गिरगावातल्या प्रार्थना समाजासम ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘पुनश्च’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


ललित , अनुभव कथन

प्रतिक्रिया



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.