fbpx
☏ 91 5225 5235 | 9833 848 849

मंदीला कसे हटवावे? १९३१ मधील चर्चा



आर्थिक मंदीची चर्चा सध्या जोरात सुरु आहे. भारताची अर्थव्यवस्था डबघाईला येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे तर दुसरीकडे ‘ही मंदी राजकीय असून, परिस्थिती तेवढी वाईट नाही’ असे सत्ताधारी व समर्थक म्हणत आहेत. १९२९ साली अमेरिकेत आजवरची सर्वात मोठी आणि दीर्घ मंदी सुरु झाली होती. भारतावर त्याचे परिणाम दिसायला साधारण दोन वर्षे लोटली असावी.  त्यावेळी देशातील मंदीच्या निमित्ताने झडलेले खालील युक्तिवाद वाचणे हा एक अनुभव आहे. आजही कालसुसंगत वाटतील असे लेख देण्याचा ‘पुनश्र्च’चा दावा अधोरेखित करणारा अत्यंत उद्बोधक मजकूर, किर्लोस्कर या मासिकात, १९३१ साली प्रसिद्ध झाला होता.

(बहुविध डॉट कॉम मधील पुनश्च विभागातील हा लेख वाचा. उद्योगविश्व सदरातील हा लेख अतिशय वाचकप्रिय आहे. पुनश्च विभागात याप्रमाणे इतर 26 सदरात ( अनुभवकथन, चिंतन, रसास्वाद इ. ) जुन्या नियतकालिकातील ( सत्यकथा, माणूस, किर्लोस्कर, दीपावली इ.) असेच छान छान लेख असतात.
आजच रुपये २५० भरून पुनश्च चे वार्षिक सभासद व्हा आणि अशाच शेकडो लेखांचा आनंद लुटा.
सभासद होण्यासाठी 02248972244 या क्रमांकावर miss call द्या. आम्ही आपल्याशी संपर्क साधू….)

कारखान्याच्या उत्पादनांची जाहिरात करण्याच्या हेतूने १९२० साली शंकरराव किर्लोस्कर यांनी किर्लोस्कर खबर नावाने वृत्तपत्रिका सुरू केली. किर्लोस्कर कारखान्याच्या उत्पादनांच्या जाहिराती, कारखान्यातील घडामोडींचे वार्तांकन आणि गावातील लोकांनी लिहिलेल्या कथा-कविता असे या वृत्तपत्रिकेचे तत्कालीन स्वरूप होते. १९२९ साली स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांच्या सूचनेवरून किर्लोस्कर खबर हे नाव बदलून या नियतकालिकाचे नाव किर्लोस्कर असे ठेवण्यात आले. पुढे किर्लोस्करने सामाजिक-साहित्यिक मासिक म्हणून लौकीक मिळवला.

किर्लोस्करच्या संपादकीय लेखात १९३१साली आलेल्या मंदीचे व त्यावरील उपायांचे विश्लेषण तत्कालिन कम्युनिस्ट नेते श्रीनिवास सरदेसाई (भारतातील कम्युनिस्ट पक्षाचे विभाजन होण्यापूर्वी सरदेसाई हे पक्षाच्या राष्ट्रीय कार्यकारी समितीचे सदस्य होते. त्यांनी ‘प्रोग्रेस अँड कन्झर्वेटिझम इन एन्शन्ट इंडिया’ हा अत्यंत महत्वाचा ग्रंथ लिहिला आहे. ) यांना पटले नाही. त्यांनी शंकररावांच्या मतांचा प्रतिवाद केला. त्याला शंकरराव किर्लोस्करांनी पुन्हा उत्तर दिले. राजकीयदृष्ट्या, ऐतिहासिकदृष्ट्या आणि आर्थिकदृष्ट्याही हा लेखरुपी संवाद महत्त्वाचा आहे. या संवादाच्या पार्श्वभूमीवर रशियाचा, अमेरिकेचा आणि भारताचा गेल्या ९० वर्षातला प्रवास पाहिला तर औद्योगिकरणामुळे निर्माण झालेल्या प्रश्नांची उत्तरे सर्वत्र आणि सर्वकाळ सारखी नसतात हे लक्षात येते.

हा लेख पूर्ण वाचायचाय? सोपं आहे. एकतर ‘पुनश्च’ नियतकालीकाचे सशुल्क सभासदत्व घ्या.

~ किंवा ~

तुमचे सोशल अकाऊंट कनेक्ट करून आजच्या दिवसापुरते बहुविध डॉट कॉम चे सभासद व्हा.

फ्रीमियम चे सभासदत्व मात्र एका दिवसात संपत असल्याने त्याआधी पैसे भरून वार्षिक सभासदत्व घेणे आवश्यक आहे. काही अडचण आली तर ९८३३८४८८४९ या क्रमांकावर संपर्क साधा.

विद्यमान सभासद जर काही कारणाने logout झाले असतील तर ते देखील हा पर्याय वापरून लॉगीन करू शकतात.

Leave a Reply

Close Menu