मी सिगारेट सोडतो!

हा लेख वाचा. आवडल्यास whatsapp वरून किंवा फेसबुक वरून आपल्या मित्रमंडळीना वाचायला देखील forward करा. लेख खाली शेअर करण्याची सोय आहेच…

***

अंक: केसरी सप्टेंबर १९६० (आकाशवाणी-मुंबईच्या सौजन्याने)

‘‘मी सिगारेट सोडली-मी सिगारेट सोडली-कायमची सोडली-यापुढे सिगारेट वर्ज्य-प्राण गेला तरी सिगारेट नाही ओढणार-माझा निश्चय कायम-त्रिवार कायम.’’-वास्तविक हे मी कुणालाही सांगत नाही-माझे मलाच सांगतो आहे. हा आजचा प्रसंग नाही-हे अनेकवेळा मी माझे मलाच सांगितले आहे. सिगारेट सोडण्याविषयी मी माझ्या धुरकट मनाला आजपर्यंत जो उपदेश केला आहे तो जर श्लोकबद्ध केला असता तर मनाच्या श्लोकासारखे माझे धुराचे श्लोक घरोघर म्हटले गेले असते. पण चार चरणांचा श्लोक तयार करणे हे माझ्या आवाक्यापलीकडले काम आहे. म्हणून बहुधा हा उपदेश मी गद्यातच करतो-मना, ह्या धुराच्या भोवऱ्यात फसू नकोस. रोज अडीच-तीन रुपयांची राख करणे हे बरे नव्हे. हे सज्जन मना-हा मोह आवर. बाकी मनातल्या मनात देखील माझ्या स्वत:च्या मनाला ‘ मना सज्जना ’ म्हणताना मला लाजल्यासारखे होते. ह्या माझ्या अचपळ मनाची-माझी बालपणापासूनची ओळख आहे-तरी देखील त्या माझ्या मनाला माझा मीच गोंजारीत असतो. वास्तविक हे स्वत:च्या गळ्यात हात घालून आपणच आपल्याला आलिंगन देण्यापैकी आहे.

बाकी सिगारेट सोडण्याचा किंवा अशाच प्रकारच्या सन्मार्गाने जाण्याचा उपदेश करणारा हा कोण आपल्या अंत:करणात दडून बसलेला असतो हे काही कळत नाही. पुष्कळदा वाटते की ‘आत्मा आत्मा’ म्हणून ज्याला म्हणतात तो हा प्राणी असावा.पण मन देखील अंत:करणातच असावे. मला वाटते ‘मन’ हे आत्म्याकडे पोटभाडेकरू म्हणून रहात असेल. आणि एखाद्या प्रेमळ घरमालकाने गच्चीवरच्या एका खोलीत भाड्याने रहाणाऱ्या आणि वेळीअवेळी भटकणाऱ्या कॉलेजविद्यार्थ्याला नीट वागण्यासंबंधी उपदेश करावा त्याप्रमाणे हा ‘आत्माराम’पंत त्या ‘मन्याला’ उपदेश करीत असावा. पूर्वी काही नाटकांतून आत्मारामपंत, विवेकराव, क्रोधाजीबुवा, मनाजीराव वगैरे पात्रे असत. त्यांची अशावेळी आठवण येते. ‘मन’ हे नेहमी उनाड. ते नाही नाही त्या ठिकाणी जडते. कुठे कुणाच्या केसांच्या महिरपीतच गुंतेल-तर कुठे एखाद्या नाजूक जिवणीजवळ उगीचच फेरी घालून येईल-बरे ही जडायची ठिकाणे काय मोठी-काव्यमय-सुंदर-मोहक असायला हवीत असे थोडेचे आहे. नाक्यावरच्या हॉटेलात संध्याकाळी-पहिली कांद्याची भजी चुरचुरायला लागली की धावले तिथे.

हा लेख पूर्ण वाचायचाय? सोपं आहे. एकतर ‘पुनश्च’ नियतकालीकाचे सशुल्क सभासदत्व घ्या.

~ किंवा ~

तुमचे सोशल अकाऊंट कनेक्ट करून आजच्या दिवसापुरते बहुविध डॉट कॉम चे सभासद व्हा.

फ्रीमियम चे सभासदत्व मात्र एका दिवसात संपत असल्याने त्याआधी पैसे भरून वार्षिक सभासदत्व घेणे आवश्यक आहे. काही अडचण आली तर ९८३३८४८८४९ या क्रमांकावर संपर्क साधा.

विद्यमान सभासद जर काही कारणाने logout झाले असतील तर ते देखील हा पर्याय वापरून लॉगीन करू शकतात.

This Post Has 10 Comments

  1. ptipnis

    अप्रतिम… आणि वैज्ञानिक, शारीरिक उलथापालथ जी होते ह्या सिगारेट व्यसनमुक्ती शिवधनुष्य पेलण्यात, ती अगदी खुमासदार पद्धतीने मांडली आहे….??

  2. patwardhanvp

    सभासद झाल्यावर प्रथम लेख वाचला पुलं चा मी सिगारेट सोडली आनंद वाटला . आता अनेक लेख आनंद देऊन जातील ह्यात संशय नाही.

  3. Anand Bhangle

    Wow! Reminded me of my olden days of the late fifties and early sixties. I started reading Pu La Deshpande since 1964 after my SSC exam got over and I went to Belgaumm, my native place and joined NavSahitya Vachnalaya.it looked very small from outside but the Twin Brothers who were the owners of this Library were very kind and used to give me 10/12 books on counter. And I think the first book I picked up was either Khogir Bharti or Batatyachi Chawl, and I became a fan of PLD since I picked up the first book of Pu La. Then I started reading all his books one after another.
    He is my most favorite Author.
    I am very happy to join “Punashcha” and I am sure that ” mazya vachnachi B(h)ook” nakkich bhagwali jail.
    I am very Thankful to you for making me your member.
    Anand Bhangle

    1. किरण भिडे

      पुलंचा ‘राहून गेलेल्या गोष्टी’ हा लेख पण आपल्या साईटवर आहे. तो पण वाचा. पुल तर तुम्ही वाचलेले आहेतच. आपल्या इथे इतरही भरपूर लेखक तुम्हाला मिळतील ज्यांचे लिखाण वाचून तुम्ही त्यांचेही चाहते व्हाल. वाचा आणि कळवा…

  4. dattaram

    Reality blended in humour.

  5. Sandeep09

    अप्रतिम…

  6. mugdhabhide

    PU. L. SHAILI MASTACH

  7. Arunkumar

    मजेशिर,,,

  8. kiranjoshi

    आत्मारामपंत व विवेकरावांचे आपल्या मनाने ऐकले असते तर आम्हास आपल्या अधिकच्या साहित्य सहवासात अधिक पुलकित वाटले असते. तुमच्या नसण्याची जाणीव अजून टोचू लागते मग.

  9. harshadp

    अप्रतिम!!!!!!!!!! खूप खूप आभार!!!!

Leave a Reply