fbpx
☏ 91 5225 5235 | 9833 848 849

सहा कोटी वर्षे जुनी मुंग्यांची संस्कृती

अंक – सृष्टी,  सप्टेंबर १९७५

‘मुंगी उडाली आकाशी | तिने गिळिले सूर्यासी’ याला संत मुक्ताईंनी ‘नवलाव जाहला’ असं म्हटलं असलं तरी त्यांना यातून मुंगीच्या अफाट क्षमतेकडेही निश्चितच निर्देश करायचा असणार. कारण मुंग्यांचे ‘सामाजिक व्यवहार’ पाहिले तर माणूस चकीत होतो. निसर्गाने अगदी क्षूद्रातल्या क्षुद्र जिवालासुद्धा जगण्यासाठी संघर्ष करण्याची कुवत, बुदधी आणि कल्पकता दिलेली आहे. त्यातील खाचाखोचा लक्षात आल्या तर निसर्गापुढे नतमस्तक होतो आणि आयुष्याकडे नव्या दृष्टीनं पाहू लागतो. मुंग्यांच्या वर्तनाविषयी अशीच  स्तिमित करणारी माहिती या लेखात दिलेली आहे. निसर्गनवलाच्या अनेक कथा सांगणाऱ्या सृष्टी या मासिकाच्या  सप्टेंबर १९७५च्या अंकात हा लेख प्रसिद्ध झाला होता.  हा लेख वाचल्यावर नक्कीच मुंगी या विषयावर आपल्याला अधिक वाचावेसे वाटेल. पद्मगंधा प्रकाशनाने प्रसिद्ध केलेले ‘मुंगी- एक अद्भभूत विश्व’ हे प्रदीपकुमार माने यांचे पुस्तक  ती उत्सुकता शमविण्याचे काम निश्चित करु शकेल.

**********

मनुष्याला वाटते मनुष्यच सर्व सजीव प्राण्यांत बुद्धिमान!

मानव कोटीत जन्माला आल्याचा आपण किती अभिमान बाळगतो! आपल्या बुद्धीचा, आपल्या संस्कृतीचा मानवाला केव्हा गर्व! पण शास्त्रज्ञांना प्राणिशास्त्राच्या अभ्यासाने असे दिसून आले की, हा आपला गर्व फोल आहे आणि मानवाचे गर्वहरण कोणी केले! तर ते एका छोट्या मुंगीने!

मुंग्यांच्या ३५०० जाती आहेत. त्यांची संस्कृती निदान सहा कोटी वर्षांची जुनी आहे असे समजले जाते. कारण सहा कोटी वर्षांपूर्वीचे त्यांचे अवशेष काही लाकडांतून सापडले आहेत. त्यावरून असे दिसते की, मुंग्या ज्या पद्धतीने आज जगतात व कार्य करतात. त्याच पद्धतीने त्या सहा कोटी वर्षांपूर्वीही कार्य करीत होत्या. सहा कोटी वर्षांपूर्वीच्या मुंग्यांच्या जीवनात व आजच्या त्यांच्या जीवनात काही फरक नाही. याचाच अर्थ त्यांची संस्कृती सहा कोटी वर्षांची पुरातन आहे! मुंग्यांमध्ये व्यवस्थितपणा दिसून येतो. त्यांच्या सवयी आश्चर्यकारक असतात. त्यावरून असे वाटते की, त्यांच्या ठिकाणी बुद्धिमत्ता व रचनाकौशल्य ही मोठ्या प्रमाणात आहेत. त्यांच्या सवयीचा ज्या शास्त्रज्ञांनी अभ्यास केला त्यांच्याच शब्दात काही गोष्टी खाली देत आहे.

हा लेख पूर्ण वाचायचाय? सोपं आहे. एकतर ‘पुनश्च’ नियतकालीकाचे सशुल्क सभासदत्व घ्या.

~ किंवा ~

तुमचे सोशल अकाऊंट कनेक्ट करून आजच्या दिवसापुरते बहुविध डॉट कॉम चे सभासद व्हा.

फ्रीमियम चे सभासदत्व मात्र एका दिवसात संपत असल्याने त्याआधी पैसे भरून वार्षिक सभासदत्व घेणे आवश्यक आहे. काही अडचण आली तर ९८३३८४८८४९ या क्रमांकावर संपर्क साधा.

विद्यमान सभासद जर काही कारणाने logout झाले असतील तर ते देखील हा पर्याय वापरून लॉगीन करू शकतात.

This Post Has 6 Comments

  1. चांगला आहे

  2. ChinI scientists ni tyanche varul he 1 k. m paryant limbi v kholiche che aste. Townplanning kelya sarkhe ani khup Unhala ani thandi madhe dekhil tethe utkrushta vayuvijan asname aste ase mi vachle ahe.

  3. मूर्ती लहान पण कीर्ती महान . खूप छान माहिती .

  4. 😱👌👌 खुप छान.

  5. क्या बात है superb

  6. माहितीपूर्ण व मनोरंजन दोन्ही साधलं गेलं

Leave a Reply

Close Menu