सत्यजित राय


जगविख्यात दिग्दर्शक सत्यजित राय यांचं हे जन्मशताब्दी वर्ष ! फिल्म सोसायटीची मुहूर्तमेढ भारतात रोवणाऱ्या सत्यजित राय यांनी पाथेर पांचाली या अभिजात चित्रपटाची निर्मिती करून भारतीय चित्रपटांना जागतिक पटावर मानाच स्थान मिळवून दिलं. वास्तव रूपवाणीच्या माध्यमातून सत्यजित राय यांचं  कार्यकर्तृत्व आम्ही विविध लेखातून सादर करत आहोत.

 

- The raw material of the cinema is life itself. It is incredible that a country which has inspired so much painting and music and poetry  should fail to move the filmmaker. He only has to keep his eyes and ears open. Let him do so….

(Satyajit Ray...1948…What is wrong with the Indian films, published in The Statesman, an english daily)

भारतीय सिनेमाची जागतिक पटलावर नोंद का घेतली जात नाही या विषयावर सत्यजित राय यांनी १९४८ साली मांडलेलं हे मत आहे. भारतीय संस्कृती ज्या चित्रपटाचा महत्त्वाचा भाग असेल अशा चित्रपटाचं त्यांनी स्वप्न पाहिलं आणि त्यासाठी आपले चित्रपट भारतीय समाज जीवनातून फुलायला हवेत हे ही त्यांनी जाणलं. आज राय यांचे चित्रपट पाहताना आपल्या समाजभानाच्या विचारांशी ते पूर्णपणे प्रामाणिक राहिले याची आपल्याला खातरी पटते. पाथेर पांचालीपासून ते आगंतुकपर्यंतच्या सर्व चित्रपटांत त्यांनी भारतीय समाजातल्या वेगवेगळ्या घटकांचा, स्तरांचा, प्रश्नांचा सतत विचार केला आहे हे आपल्याला जाणवतं. पाथेर पांचालीमध्ये बंगालचं ग्रामीण जीवन आपल्यासमोर येतं. तर महानगर, देवी आणि चारुलता या चित्रपटांतून  स्त्रियांचं समाजातील स्थान, त्यांचे प्रश्न आपल्याला भिडतात. आपल्या आजूबाजूला घडणाऱ्या घटनांना आपल्या कलाकृतीतून प्रतिक्रिया देणाऱ्या राय यांनी सत्त ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘रुपवाणी’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


प्रतिक्रिया



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.