‘द लूमिनरीझ्’ (नक्षत्रप्रभावंत) : एलिनर कॅटन (सदर - मानाचे पान)


अंक: ललित, एप्रिल-मे- जून २०२०

न्यूझीलंडच्या सांस्कृतिक इतिहासाचे महाकाव्याच्या तोडीचे वाङ्मयीन प्रारूप कथात्मरूपात मांडणारी एलिनर कॅटनची एक अजरामर साहित्यकृती म्हणून गाजत असलेली ‘द लूमिनरीझ’ ही कादंबरी आता मराठीत अनुवादित झाली आहे. २०१३ सालचे ५० हजार पौंडाचे मॅनबुकर पारितोषिक पटकावणारी ही कादंबरी कॅटनने लिहिलेली दुसरी कादंबरी असली तरी ते प्रख्यात मानांकन मिळवणारी ही न्यूझीलंडची पहिली वाङ्मयीन कलाकृती ठरली आहे. ८५० पृष्ठांची ही महाकादंबरी न्यूझीलंडच्या सुवर्णसाठा असलेल्या प्रदेशात १८६५-६६ च्या दरम्यान होकिटिका येथे घडणारी एक अद्भुत म्हणावी अशी नाट्यमय कथा मांडताना एखादी ऐतिहासिक कादंबरी वाटावी अशा थाटात न्यूझीलंडचा राजकीय, सामाजिक व सांस्कृतिक वारसा वाचकांसमोर उलगडत जाते. कादंबरीतील घटना १९व्या शतकातील मध्यावधी कालखंडात घडत असल्याने त्या वास्तववादी आणि कालसदृश वाटाव्यात म्हणून एलिनर कॅटन वरकरणी जरी व्हिक्टोरियन कालखंडातील समकालीन ब्रिटिश कादंबरीकार चार्ल्स डिकिन्स, जॉर्ज इलियट, ब्रॉन्टे भगिनी आदि मान्यवर लेखकांची निवेदन पद्धती आणि भाषा या कादंबरीसाठी वापरताना दिसत असली तरी त्यास नाविन्यपूर्ण कथात्मशैलीची जोड देऊन लेखिका एक ‘उत्तर-आधुनिक’ कलाकृती वाचकांसमोर पेश करते, हे या कादंबरीचे वेगळेपण आहे. त्यामुळेच आजच्या २१व्या शतकातील कादंबरी जगतात अद्भुत ठरावी अशी गुंतागुंत वाढविणारी ‘राशोमान’ पद्धतीची कथात्म शैली लेखिका वापरते आणि घटनाक्रमातील चक्रव्यूहातून समाधानकारक उकल होईपर्यंत वाचकाला हळुवारपणे बाहेर काढून उत्कंठा टिकवित त्याला कथेच्या शेवटापर्यंत सहजी नेऊन पोहचवते. हे तंत्र ती इतक्या कौशल्याने हाताळते की ते वाचकाला कळूही शक ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘ललित’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


ललित- एप्रिल-मे-जून २०२०

प्रतिक्रिया



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.