बस....एक वाट पाहणे


अंक : वाङ्मय शोभा, जानेवारी १९६०

शास्त्रज्ञ म्हणतात की हे स्पुटनिकचे युग आहे. राजनितिज्ञ सांगतात हे लोकशाही समाजवादाचे युग आहे. शिक्षणशास्त्रज्ञांना हे ‘मुलांचे युग’ वाटते. मी शास्त्रज्ञ, राजकारणी किंवा शिक्षणशास्त्रज्ञ यापैकी कोणीच नसल्यामुळे मला त्यांच्या युगांशी काहीच कर्तव्य नाही. माझ्या मते सध्या जर कोणते युग असेल तर ते रांगांचे आहे. उपहारगृहे किंवा चित्रगृहे, पोस्टाची कचेरी किंवा रेल्वे तिकिटघर किंबहुना सूतिकागृहापासून तो स्मशानापर्यंत कुठेही केव्हाही जा तुम्हा नेहमी स्त्रीपुरुष रांगेत वाट पाहत उभे असलेले दिसतील. सर्व सार्वजनिक ठिकाणी लांबच लांब रांगा पाहिल्यावर व या रांगांत केव्हांना केव्हां अडकून पडण्याचा अनुभव घेतल्यावर हे रांगांचे युग नव्हे असे कोण म्हणेल?

आपल्या देशांतील लोकशाही ज्यावेळी बाल्यावस्थेंत होत त्यावेळी रांग चुकवून आपले काम चटकन् करून घेण्याचे एक फार प्रभावी साधन उपलब्ध होते. ते म्हणजे ‘स्त्री’. लवकर तिकिट मिळण्यासाठी रेल्वेऑफिसांत अथवा चित्रगृहांत मी माझ्या पत्नीला किंवा भगिनींना कितीदां तरी पाठवून घरांत स्वस्थ बसूं शकलो आहे. त्यावेळी रांगांची संस्था ही, स्त्री स्वस्थता मिळवून देऊं शकते हे सिद्ध करण्यासाठीच जन्माला आली की काय असे मला वाटत असे. बाकी स्त्री व स्वस्थता हे विरुद्धार्थी शब्द आहेत हे माझे पूर्वीचे मत अद्याप कायम आहे. काही मते उच्चरण्याजोगी नसतात एवढेंच. सत्य हे दाहक असते म्हणतात ना?

...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘पुनश्च’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


वाड्मयशोभा , विनोद
चिंतन

प्रतिक्रिया



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.