स्वयंवरम (१९७२)-अदूर गोपालकृष्णन  


अदूर यांनी, या चित्रपटात विविध प्रयोग केले. राय आणि घटक यांचा प्रभाव त्यांच्यावर होताच. घटक तर त्यांचे FTIमधील शिक्षकच! परदेशी चित्रपट हे त्यांच्या सातत्याने पाहण्यात असत. अदुरचे हे प्रशिक्षण, त्यांची रंगकर्मी ही घडण आणि त्यांची वर्ल्ड सिनेमा ची जाण; या सर्व गोष्टी 'स्वयंवरम'मध्ये दिसून येतात. स्वयंवरम (१९७२)-अदूर गोपालकृष्णन 'स्वयंवर' ही प्राचीन काळातील सामुहिक वर संशोधनाची पद्धत. इथे, वधूची निवड महत्वाची मानली जायची. मात्र, संशोधन हे वडिलांनीच केलेले असे. अदूरच्या 'स्वयंवरम' मध्ये, तिचा शब्दशः अर्थ होतो. म्हणजे, वर ही तिनेच निवडलेला; संशोधन ही तिनेच केलेले. अर्थात, वर म्हणजे फक्त 'पुरुष' नव्हे; तर, तो ज्या परीस्थितीत असे, त्या परिस्थितीसह त्याची निवड! त्यामुळे, पालकांचा विरोध स्वाभाविक! सीता आणि विश्वम यांचे हे कुटुंब. घरच्यांनी नाकारलेले. त्यामुळे, स्वतःचा मार्ग शोधणारे. अगदी प्रारंभी, त्यांचे हे 'शोधणे' एक प्रदिर्घ अशा बस प्रवासातून येते. मग, सागर आणि जंगल यांच्या माध्यमातून त्यांचे बागडणे येते. नव्या नवलाईच्या दिवसात छोट्या-मोठ्या हॉटेलमध्ये राहणे होते. मात्र खिशाला चाट बसू लागल्यावर एका गावात छोट्या घरात ते राहू लागतात. वेश्या, स्मगलर, दारुडे असा विचित्र शेजार असतो. तर, शहरामध्ये, सारखे संप होत आहेत. नोकऱ्या मिळणं मुश्कील आहे. 'तेच, तेच जुनं कशाला? नवे छापायला हवं' अशी फक्त चर्चा करणारे दांभिक प्रकाशक आहेत. तिकडे, सुशिक्षित आणि लिहू पाहणाऱ्या विश्वनाथचे नोकरी शोधणे चालू आहे. इकडे सीतेचे संसार सांभाळणे! अडचणी आहेत; पण दोघातील प्रेम आणि समंजसपणा घट्ट आहे. दोघांना मूल होते. जबाबदारी वाढते. फार ऐश्वर्य नसते; तरी दृष्ट लागतेच! 'स्वयंव ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘रुपवाणी’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


चित्रपट रसास्वाद , चित्रस्मृती

प्रतिक्रिया



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.