संस्कृतीला तंत्रज्ञानाची कास


आपल्या दैनंदिन आयुष्यामध्ये डिजिटल तंत्रज्ञान आणि त्याचा वापर हे आता एक अविभाज्य अंग बनले आहे. आपल्या हाताला आणि किंबहुना डोक्याला मोबाईल अक्षरश: चिकटला आहे. दर काही मिनिटांनी मोबाईल चेक केल्याशिवाय आपल्याला चैन पडत नाही. दिवसातून कित्येक तास शरीराने आणि मनाने आपण मोबाईलमध्ये गुंतलेलो असतो. अशा वेळी जगभरातील संग्रहालये आणि आर्ट गॅलरी यांच्यापुढे लोकांना आकर्षित करण्याचे मोठे आव्हान उभे आहे.  

संस्कृतीला तंत्रज्ञानाची कास

-प्रकाश मगदूम

मार्क छगाल या जगप्रसिद्ध रशियन चित्रकाराने १९६४ मध्ये पॅरिस येथील प्रसिद्ध नॅशनल ऑपेरामधील छतावर एक भले मोठे म्युरल रंगवले आहे. हजारो लोक जेव्हा त्या ऑपेरामध्ये जातात तेव्हा जवळपास २६०० स्क्वेअर फूट कॅनव्हासवरती रंगवलेली ती कलाकृती पाहून मुग्ध होऊन जातात. पॅरिसमधील अनेक स्थळे तसेच विविध संगीतकार, चित्रकार आणि कलाकार, लोककला यांचा अतिशय कलात्मक वापर हे म्युरल रंगवताना छगालने केला आहे. विविध रंगांची मनसोक्त उधळण यामध्ये दिसते. परंतु या ऑपेरामधील हे छत खूप उंचीवरती आहे त्यामुळे त्यातील सगळेच बारकावे जमिनीवरून पाहताना प्रेक्षकांना समजून येत नाहीत. अशा वेळी जर हे भले मोठे चित्र तुमच्या संगणकावर किंवा मोबाईलवर पाहायला मिळाले तर? तेही अगदी झूम इन करून, त्यातील छोट्या-छोट्या बारकाव्यावर नजर टाकता आली तर? गिगा पिक्सल तंत्रज्ञानामुळे आता हे शक्य झाले आहे. एक बिलीयन पिक्सलचा समावेश असलेल्या कॅमे-याद्वारे स्कॅनिंग करून अगदी छोट्यातल्या छोट्या ठिपक्यांपर्यंत आपण आता अशी चित्रे पाहू शकतो आणि कित्येक वेळा न समजलेल्या किंवा दुर्लक्षित राहिलेल्या अनेक बाबी रसिकांना अनुभ ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘रुपवाणी’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


NFAI , Archieve , National

प्रतिक्रिया

  1. asmitaphadke

      11 महिन्यांपूर्वी

    अतिशय माहितीपूर्ण लेख !



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.