स्थलांतरित स्वदेशातच/ स्थलांतरितांची दैना (सदर - स्थलांतरितांचे विश्व)

ललित    संजीवनी खेर    2020-08-20 10:00:34   

अंक : ललित, एप्रिल-मे-जून २०२०  

इस शहर मे हर शख्स परेशां सा क्यूं है?

खाना नहीं चाहिये, बस हमें घर जाना है।  पोटाची खळगी भरायला आलेले तरुण, वयस्क स्त्रीपुरुष अगतिक होऊन रडवेल्या चेहर्‍याने घरी जायचंय असं का म्हणत होते?

लाखोंच्या संख्येने रोजीरोटीसाठी बंबई जवळ केलेले हे-खास करून-युपी बिहारवाले, असं काय झालं होतं की ‘हमे अपने घर जाना है, चाहे जो भी हो।’ असं काय झालं होतं की हजार, दीड हजार मैलांवरच्या घरी पायी, सायकलने, ट्रकवर बसून हे कामगार निघाले होते? घरी असं काय ठेवलं होतं वा संकट आलेलं होतं की परतायची निकड अगदी निकरावर येऊन व्यक्त होत होती. पाठीवर हॅवरसॅकमध्ये चार कपडे, पोळ्यांचं गाठोडं, पाण्याची बाटली एवढा संसार घेऊन हजारोंच्या संख्येने लोक चक्क चालत प. बंगाल, बिहार, राजस्थानकडे चालले होते. ह्याचं वर्णन करतानाही माझी लेखणी कापतेय. त्यांची अवस्था पाहवत नव्हती. तिथं तरी काय मोठं डबोलं मिळणार होतं, की ज्यासाठी हे लोक मुंबई सोडून चालले होते. वाटेवर नि तिथे त्यांच्यासाठी काय वाढून ठेवलं होतं हे त्यांनाच काय देवालाही ठाऊक नसावं. अस्मानी, सुलतानी कुठलं संकट कोसळलं होतं, की असा अघोरी म्हणावा असा उपाय ते करू पाहत होते. त्यांचे स्थलांतर पाहताना एक तीव्र अशी कासाविशी सरकारदरबारी, उद्योजक, कंत्राटदार, प्रशासकांच्या पातळीवर देखील जाणवत होती. जगाने अनुभवलं, पाहिलं नसेल असं कोरोना नामक आजाराचं संकट अचानक उद्भवलं होतं. त्यावर ठोस उपाय गवसत नव्हता. आजाराच्या भीतीने कामं बंद झाली होती. उपासमार व्हायची वेळ आली होती. एकेका खोलीत आठआठ कामगार राहत होते. डोक्यावर छप्पर नाही, कंत्राटदार अशा संकट काळी देखील मदतीचा हात देत नव्हता ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘ललित’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


समाजकारण , ललित- एप्रिल-मे-जून २०२०

प्रतिक्रिया



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.