रूप पाहता लोचनी

ललित    अरुण खोपकर    2020-10-21 01:07:59   

अंक : ललित, सप्टेंबर २०२०

पुस्तकांच्या दुकानांची पहिली ओळख ही आपल्या वाचनाकरता आवडणारी पुस्तके विकत घ्यावी ह्या माफक गरजेतून झाली. लहानपणी मी पाहिलेल्या मराठी पुस्तकांच्या दुकानात पुस्तक घेणार्‍यात व देणार्‍यात एक काऊंटर असायचा. पुस्तक घेणार्‍याचा देश वेगळा व देणार्‍याचा वेगळा. त्यात फक्त आर्थिक देवाणघेवाण. काऊंटर ओलांडून दुकानात जाण्याचा व्हिसा मिळत नसे.

वाचकाने पुस्तकाचे नाव सांगितल्यावर विक्रेता आपल्या साथीदारांना ते ओरडून जाहीर करत असे. त्याचे साथीदार पुस्तकांच्या रांगांत वेगवेगळ्या उंचीवर किंवा पुस्तकाच्या अदृश्य भागात मोक्याच्या जागी दबा धरून बसलेले असत. ते नाव ऐकून किंवा त्याने दिलेली मार्गदर्शक सूचना ऐकून त्यातला योग्य तो मदतनीस अरुंद जागेत व अपुर्‍या प्रकाशात ते पुस्तक शोधायला लागे. उंचीवर आरूढ झालेला मदतनीस एक तर ते पुस्तक वरून  फेकत असे किंवा एखाद्या टोपलीत टाकून दोरीने विक्रेत्याच्या डोक्यावर आदळत असे.

वाचकाने पुस्तकांच्या रांगांतून फिरावे, आपल्याला हव्या असलेल्या पुस्तकांखेरीज इतर पुस्तकांत रममाण व्हावे, वाटल्यास त्यातली काही खरेदी करावी ही ग्रंथव्यवहाराची सुसंस्कृत पायरी क्वचितच गाठली जाई. कुमठाशेट यांच्या प्रार्थनासमाजाजवळ असलेल्या ‘बॉम्बे बुक डेपो’त मला मराठी पुस्तकांमध्ये वावरल्याचे सुख सर्वप्रथम मिळाले ते  १९५८ साली म्हणजे मी तेरा वर्षांचा असताना. त्यानंतर  फोर्टातल्या ‘स्ट्रँड बुक स्टॉल’चा  १९६२सालच्या आसपास परिचय झाल्यानंतर सुसंस्कृत ग्रंथव्यवहाराचा खरा धडा मिळाला.

विशिष्ट पुस्तक विकत घेण्याकरता पुस्तकांच्या दुकानात जाणारा वाचक व पुस्तकसंस्कृतीचा दर्जेदार वाचक यातला  फरक म्हणजे हा दर्जेदार वाचक पुस्तकांच्या दुकानात न ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘ललित’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


ललित - सप्टेंबर २०२०

प्रतिक्रिया



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.