संपादकीय - ओळख भाषेची, मराठी महाराष्ट्राची!


राज्य मराठी विकास संस्थेने तिच्या उद्दिष्टांप्रमाणे मराठीच्या नियोजनबद्ध विकासाला प्राधान्य देऊन काम करण्याऐवजी म्हणींतून कथालेखनाच्या स्पर्धा घेण्याचे महत्त्वाकांक्षी उपक्रम सुरू केले आहेत. हे मराठी भाषेच्या संवर्धनाचे नव्हे तर जतनाचे काम आहे. मंत्रालयातील मराठी भाषा विभागाला भाषेचा ‘विकास’ करायचा  म्हणजे काय काय करायचे असते  हेच ठाऊक नाही किंवा  ठाऊक असले तर  तो करायचा नाही असे काही तरी आहे. भाषेचे जतन आणि भाषेचे संवर्धन ह्या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी असून प्रगत व्यवहारक्षेत्रांत भाषेचा विकास आपोआप होत नसतो तो जाणीवपूर्वक, नियोजनपूर्वक करायचा असतो आणि त्यासाठी काही एक भाषाधोरण लागते. कृतिकार्यक्रम लागतो. राज्याला भाषाधोरण आहे कुठे? गेल्या सहा वर्षांत भाषाधोरणाचे भिजत घोंगडे पडले आहे. त्याला मुहूर्त मिळत नाही. कारण राजकीय इच्छाशक्ती नाही. कारण समाजाचा रेटा नाही. मराठीहिताचा दावा करणाऱ्या शिवसेनेने, मनसेने मराठी भाषेचे धोरण जाहीर करा नाहीतर खुर्च्या खाली करा असा आग्रह धरल्याचे कोणी ऐकले आहे काय? महाराष्ट्रात मराठी विद्यापीठ, मराठी भाषा भवन नसले तरी चालेल पण अयोध्येत राम मंदिर मात्र झालेच पाहिजे. हिंदुत्वाच्या राजकारणाने मराठी भाषेचे अपरिमित नुकसान झाले आणि ते मराठी समाजाच्या अजूनही लक्षात येत नाही. बहुसंख्य लोकांना आजही भाषेऐवजी जात, धर्म हीच सामाजिक ओळख महत्त्वाची वाटते म्हणूनच राजकीय पक्षांना जातिधर्माचे राजकारण सोडावेसे वाटत नाही.

१ मे १९६० रोजी महाराष्ट्र राज्याची स्थापना झाली त्या ऐतिहासिक घटनेचा आज वर्धापन दिन. महाराष्ट्र हे संघराज्याचे एक घटक राज्य असले तरी ते मराठी भाषिक राज्य आहे म्हणून तमाम मराठी भाषका ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘मराठी प्रथम’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


प्रतिक्रिया



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.