भाषाविचार - भाषाभगिनी, भांडणभाऊ आणि इंग्रजीचा बोका (भाग - २)


"भाषांना अंगचं ग्लॅमर नसतं. ती भाषा बोलणारे लोक तिच्यात जितका जीव ओततील तितकी एखादी भाषा फुलून येते. अशा प्रकारच्या जिवंत भाषांमध्ये आदान-प्रदान घडतं, वादविवादही घडतात. या सगळ्यांपासून मैलोगणती दूर असलेला आमचा राजकीय आणि वाङ्‍मयीन अभिजन वर्ग मातृभाषा हव्यातच पण इंग्रजीही हवीच असं दोन डगरींवर पाय ठेवून असेल तर त्यांना काही सोपे प्रश्न विचारा - एक म्हणजे 'मातृभाषा हवी आहे' असं म्हणण्यासारखं तुम्ही या भाषेला काय दिलंय? आणि दुसरं असं की, इंग्रजीचे गोडवे गाण्यापेक्षा इंग्रजीची ताकद आपल्या भाषेत यावी म्हणून तुम्ही काय करणार आहात? या दोन्ही प्रश्नांची उत्तरं आपल्या अभिजनांना जड जातील यात शंका नाही. पण आपण त्यांच्यावर विसंबून राहायला नको; कारण भाषेची लढाई आपली आहे." ‘भाषाविचार’ सदरातून इंग्रजी भाषेच्या जागतिक वर्चस्वाबद्दल सांगतायत मंबई विद्यापीठातील राज्यशास्त्राचे प्राध्यापक डॉ. दीपक पवार –

-------------------------------------------------------------------------------

भारतीय घटनेच्या आठव्या परिशिष्टात एकूण २२ भाषा आहेत. जवळपास तितक्याच भाषांना या यादीत स्थान मिळवायचं आहे. त्यामुळे एखाद्या गर्दीच्या गाडीत शिरल्यानंतर ‘आतले आणि बाहेरचे’ हा वाद जसा निर्माण होतो, तसंच भारतीय भाषांचंही झालं आहे आणि यापुढेही होण्याची शक्यता आहे. भाषा आणि बोली, बोली आणि उपबोली यांच्यातले संघर्ष सतत होत राहतात. त्यांनी काणतंही टोक गाठलं किंवा त्यांना राजकीय परिमाण आल ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘मराठी प्रथम’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


शिक्षण , भाषा

प्रतिक्रिया



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.