बोलीभाषांची ढाल आणि भाषेची शुद्ध - अशुद्धता (भाग - एक)


भाषेची शुद्ध-अशुद्धता हा प्रश्न तसा आजचा नाही. त्याला प्रमाण-अप्रमाण म्हटलं तरी तपशिलात फार फरक पडत नाही. आजवर शुद्धतेच्या बाजूचे आणि विरोधातले दोन्ही गट आपापली बाजू मांडत आलेले आहेत. आपल्याकडे भाषेच्या शुद्धतेशी जातिव्यवस्थेचाही एक पदर असल्याने हा प्रश्न निखळ भाषेच्या उच्चारांपुरता मर्यादित राहत नाही. आणि अलीकडे शाळेचे माध्यम निवडतानाही मनातून मराठीला आधीच फुली मारलेल्या काही पालकांना शुद्धतेचा हा प्रश्न भारीच कळीचा मुद्दा वाटू लागला आहे.  भाषा-शुद्धतेसंदर्भात अशा विविध अंगांना स्पर्श करणारी पत्रकार नमिता धुरी यांची ही लेखमालिका  -

------------------------------------------

एखाद्या इंग्रजी माध्यमाच्या पालकाला तुम्ही मातृभाषेतील शिक्षणाचे महत्त्व समजवायला गेलात की, तो बोलीभाषेची ढाल पुढे करतो; स्वत:च्या नाही तर आदिवासींच्या. मराठी शाळांच्या मुद्द्यावरून लक्ष विचलित करण्यासाठी ‘बोलीभाषा’ या शब्दाला ढाल म्हणून वापरले जाते. अशा पालकांचे म्हणणे असते की, “मातृभाषेतून शिक्षणाचा विचार करताना बोलीभाषा बोलणाऱ्या मुलांचा विचार केला जात नाही. त्यांच्यासाठी मराठी शाळांमधली प्रमाण मराठी ही परकीच भाषा असते. त्यामुळे त्यांच्या मातृभाषेत म्हणजेच बोलीभाषेत शिक्षण उपलब्ध व्हायला हवे. तोपर्यंत मातृभाषेतून शिक्षणाच्या आग्रहाला काही अर्थ नाही ”.

खरं तरअशी तक्रार करणारे पालक कोणतीही आदिवासी बोलीभाषा बोलणारे नसतात. त्यांच्या स्वत:च्या घरात प्रमाण मराठीच ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘मराठी प्रथम’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


मराठी प्रथम , मराठी शाळा , बोली भाषा , नमिता धुरी , शिक्षणाचे माध्यम , भाषेती शुद्धाशुद्धता

प्रतिक्रिया

  1. chandratre_adv@yahoo.co.in

      4 महिन्यांपूर्वी

    माहीतीपुर्ण लेख

  2. jrpatankar

      4 महिन्यांपूर्वी

    खूपच छान. अभ्यास तळमळ दोन्ही आहे.



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.