Warning: Use of undefined constant LINKEDIN_CLIENT_ID - assumed 'LINKEDIN_CLIENT_ID' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/bahuvidh/public_html/post_details.php on line 93

Warning: Use of undefined constant LINKEDIN_CALLBACK_URL - assumed 'LINKEDIN_CALLBACK_URL' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/bahuvidh/public_html/post_details.php on line 93
आक्का मारे बोका - अरुण साधू - बहुविध.कॉम - निवडक, उत्तम, आशयघन व संपादित मजकुर चोखंदळ वाचकांसाठी

आक्का मारे बोका


मराठीतील प्रसिद्ध साहित्यिक व पत्रकार अरुण साधू यांनी पाऊण दशकापूर्वी मराठी भाषेच्या इंग्रजाळलेपणाची बजबजपुरी सांगताना, मराठीतील नातेवाचक शब्दांचे अनन्यत्वही किती खुमासदारपणे सांगितले आहे -
बहिणीच्या संबोधनांची तर मराठी भाषेत एक अर्थवाही परंपरा आहे. प्रादेशिक रीतिरिवाजांप्रमाणे थोडे फार फरक पडत असतील, पण या संबोधनांचा नेमका विवक्षित अर्थ असतो हे नक्की. जिजी, ताई, अक्का, माई, बाई अशी ही संबोधनं. जिजी म्हणजे सगळ्यात मोठी बहीण, म्हणजे भावंडांतील सगळ्यात मोठी, फक्त मुलींपैकी मोठी नव्हे. ताई म्हणजे बहिणीतली मोठी. त्याखाली श्रेणीने आक्का, माई आणि बाई. कदाचित प्रादेशिक भाषांमध्ये या श्रेणी बदलत असतील, पण नेमकेपणा हे वैशिष्ट्य. तीच गोष्ट दादा, नाना, आप्पा आणि भाऊ या संबोधनांची पूर्वी असावी, पण नंतर तो काटेकोरपणा गेला. वऱ्हाडात आणि मराठवाड्यात बहिणींच्या संबोधनांचा काटेकोरपणा पाळणारी अजून कित्येक (ब्राह्मणी) कुटुंबं दिसतात. कौटुंबिक गाण्याची एक अवखळ ओळ या संबोधनांचा नेमकेपणा दर्शविते.
आक्का मारे बोका ताई मारे घूस
खरं की खोटं ते जिजीला पूस.

...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर * चाचणी सभासदत्व !*' घ्या किंवा आपण विद्यमान सभासद असाल तर कृपया लॉगिन करा .


इंग्रजाळलेली मराठी , मराठीतील नातेसंबंधदर्शक शब्द , अरुण साधू , मराठी स केंद्र
चिंतन

प्रतिक्रिया



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.