शब्दांच्या पाऊलखुणा - पेवात पडणे (भाग - २०)


भाषा म्हणजे वाक्योपयोगी शब्दांचा समुदाय. प्रत्येक शब्दाला स्वत:चा इतिहास. स्वत:चा गोतावळा. एकेका शब्दावर स्वार होत भाषेच्या जगात फेरफटका मारण्यात मौज तर आहेच पण भाषेच्या अंतरंगात डोकावण्याचे विलक्षण समाधानही आहे. 'शब्दांच्या पाऊलखुणा' हे सदर भाषा आणि संस्कृती यांचं मनोरम दर्शन घडवतं. पेवासंबंधी या लेखातून कृषिसंस्कृतीतील आपल्या पूर्वजांनी वापरलेल्या केवढ्या तरी क्लृप्त्या समोर येतात -

हेही वाचलंत का?
लागोभागो दिवाळी!
'घ
ट'स्थापना

प्रेमात नव्हे, पेवात पडणे. तुमच्या वाचण्यात काहीही चुकलेलं नाही की ही मुद्रित शोधनाची चूकही नाही. प्रेमात पडणं तर सगळ्यांनाच माहीत असतं, पण पेवात पडणं कदाचित आत्ताच ऐकलं असण्याची शक्यता आहे. हे नवीन काय म्हणून तुम्ही गूगल महाराजांकडे ‘पेवात पडणे’ ही अक्षरं टंकून विचारणा केलीत तर,  सगळे निकाल तुम्हाला प्रेमात पडण्यासंबंधीच दिसतील, इतकं पेवात पडणं अडगळीत गेलेलं आहे.  पेवात पडणं हा मराठीत आताशा वापरात नसलेला एक वाक्प्रचार आहे, पण ...

...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर ‘मराठी प्रथम’ चे सभासदत्व* घ्या. किंवा '*मोफत चाचणी सभासदत्व !*' घ्या.


शब्दवेध , शब्द व्युत्पत्ती , शब्दांशी मैत्री , साधना गोरे , मराठी अभ्यास केंद्र , मराठी प्रथम

प्रतिक्रिया

  1. Gajanan Jadhav

      3 आठवड्या पूर्वी

    तीसेक वर्षांपूर्वी मी पेव बघीतले होते. दोन भिंतीच्या आत धान्य साठविण्यासाठी दोन पत्राची जागा केली जात होती..त्यात आठ दहा खंडी धान्य साठवता येत असे.. काळाच्या ओघात विभक्त कुटुंब पद्धतीमुळे पेव राहण्यासाठीची घरं बनलीयं.. छान माहिती मिळाली...

  2.   2 महिन्यांपूर्वी

    मस्त.. पेव फुटणे हा एकच वाक्प्रचार माहित होता. त्याचा अर्थ देखील लक्षात आला असला तरी पेव म्हणजे काय? हे तर माहित नव्हतेच, पण हा प्रश्न देखील पडला नाही हे मान्य करायला हवे.. "पेव" बद्दल सविस्तर माहिती मिळाली.. आभार..



वाचण्यासारखे अजून काही ...

बहुविध.कॉम

आम्ही आहोत साहित्य व्यवहारातले ‘शबरी’!
तुम्हाला शबरीची बोरे माहिती आहेतच. बोरे चाखून, त्यातली जी उत्तम होती ती शबरीने श्रीरामाला अर्पण केली होती. त्याच धर्तीवर “बहुविध डॉट कॉम” या उपक्रमाद्वारे साहित्य व्यवहारातील शबरीची भूमिका आम्ही करत आहोत. त्याच निष्ठेने उत्तमातलेही उत्तम साहित्य तुमच्यापर्यंत पोचवण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत. साहित्याची निवड करताना सर्व प्रकारचा रसास्वाद मिळून तुमचे साहित्यिक भावविश्व कसे समृद्ध होइल हे आम्ही काळजीपूर्वक पाहतो. नव्या काळाशी सांधा जोडत हा सगळा व्यवहार आम्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर करत आहोत. म्हणजे वाचण्यासाठी तर आहेच, ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी देखील कसदार कंटेंट इथे मिळत राहणार आहे. बोरे जशी विविध प्रकारांची,रंगांची, आकारांची असतात तसेच साहित्यही बहुधांगी असते. मराठी भाषेत गेल्या शे-दीडशे वर्षात हजारो लेखकांनी, अनेक विषयांवर साहित्य निर्मिती केली आहे. त्यातले कसदार साहित्य निवडून ‘पुनश्च’ अंतर्गत या डिजिटल व्यासपीठावरुन देत आहोत. त्याशिवाय चित्रपटविषयक दर्जेदार ‘रूपवाणी’, साहित्य व्यवहारातील मानाचे पान ‘ललित’ मासिक, बाल-कुमारांचे उत्तम मनोरंजन करणारे ‘वयम्’, भाषेचा चहुअंगी वेध घेणारे ‘मराठी प्रथम्’ अशा विविध नियतकालिकांच्या रूपात ही बहुविविधता दिसेल.

अतिरिक्त माहिती

आपण जर का या व्यासपीठावरील कोणत्याही साहित्यामुळे नाराज झाला असाल अगर आपल्या भावना दुखावल्या असतील तर editor@bahuvidh.com या मेल आयडीवर लगेच संपर्क साधा.