अध्यात्माची भानगड


अनेकशास्त्रं बहुवेदितव्यम, अल्पश्च कालो बहवश्च विघ्ना: यत् सारभूतं तदुपासितव्य, हंसो यथा क्षीरमिवाम्भुमध्यात् । शिकण्यासाठी शास्त्रे अनेक आहेत आणि ज्ञान तर अपरिमित आहे. आपल्यापाशी वेळ कमी आहे आणि अडचणी अनंत आहेत. म्हणून हंस जसे केवळ दूधच निवडून घेतो तसे शास्त्रांचे सार आपण जाणले पाहिजे. आपण असे पाहिले की... १) ज्या सृष्टीचे आपण घटक आहो, ज्या सृष्टीचे आकलन आपल्याला आपल्या ज्ञानेद्रियांमार्फत होते त्या सृष्टीचे स्वरूप सतत बदलते असते. २) ह्या बदलाचे जे कारण वा हे बदल जी घडविते तिला प्रकृती अथवा माया असे म्हणतात. ३) ह्या सृष्टीत रूपांतरे सतत घडत असली तरी विनाश असा कधीच कशाचा होत नाही. यावरून अनुमान निघते की एक नित्य तत्त्व ह्या रूपांतरांमागे अविचल उभे आहे. त्या अविनाशी नित्य तत्त्वास आत्मा/परमात्मा/ब्रह्म अशा संज्ञांनी ओळखतात. ४) ह्या सृष्टीची रूपांतरे होत असताना एक क्षण असा येतो की त्यावेळी अनेकरूपी अनेकावयवी विश्व एकजिनसी एकावयवी बनते. हा प्रलयाचा अंतिम क्षण असतो व नव्या सृष्टीच्या उभारणीची ती नांदी असते. ५) ऋग्वेदातील नासदीय सूक्तात ह्या स्थितीचे वर्णन असून त्यावेळी तेथे काहीतरी स्फुरत होते असे म्हटले आहे. त्या स्पंदनांचा जो नाद होत होता त्या नादास ॐकार असे म्हणतात व त्या स्थितीला ॐकाराची स्थिती असे म्हणतात. ६) प्रलयाच्या ह्या अंतिम स्थितीतील स्फुरणे ही नवसृष्टीच्या निर्मितीची नांदी असते आणि म्हणून ॐकाराला ह्या विश्वाचा आदि असे म्हणतात. ७) नवसृष्टीचे निर्माण ह्या क्षणापासून सुरू होते व माया ही नानारूपी सृष्टी उभारते. मायेचा हा खेळ एकीकडे चालू असताना तिकडे आत्मा मात्र अविचल असतो. रूपांतरे व नित्यत्व ह्या सृष्टीच्या दोनही विशेषांचा अनुभव आपल्याला एक ...

हा लेख पूर्ण वाचायचा आहे? सोपं आहे. एकतर * चाचणी सभासदत्व !*' घ्या आणि ५ लेख मोफत वाचा किंवा आपण विद्यमान सभासद असाल तर कृपया लॉगिन करा .


सोशल मिडीया , मनसंवाद , अध्यात्म

प्रतिक्रिया

  1. bookworm

      3 वर्षांपूर्वी

    थोडक्यात अध्यात्माचा व कर्मकांडांचा काही संबंध नाही!



वाचण्यासारखे अजून काही ...

Install on your iPad : tap and then add to homescreen