सभासद लॉगिन
नवीन सभासदत्व !


" सृष्टी " शब्द शोधाशी निगडित लेख


पुनश्च

परशुरामाचा परिसर

रवींद्र पिंगे | 8 वर्षांपूर्वी

डोंगरमाथ्यावर वसलेल्या त्या चिमुकल्या खेड्यातून घाटी तुडवीत असताना विमल आनंदाच्या झुळका अंगावर येत होत्या. उंचावर असल्यामुळे आसमंतात शहरी वर्दळीचं टिपूसही नव्हतं. ऊन लख्ख पडलं होतं. ढग जवळ आले होते. खाली खोलात दूरवर चिपळूण शहर होतं.
निवडक दिवाळी २०१८

सीमेच्या पलीकडचं कराची

गौरी पटवर्धन | 7 वर्षांपूर्वी

बाह्य जगाकडे म्हणजे पुरुषी जगाकडे मुसलमान स्त्रीने पाठच फिरवली पाहिजे असा अट्टहास मुसलमानी मानसिकतेत आहे आणि त्या जगाशी स्त्रीचं नातं हे संशयाच्या एका विचित्र जाळ्यात अडकवलेले आहे. त्यामुळे शिकायला, नोकरीला बाहेर पडणारी, घरात आणि नजीकच्या बंदिस्त वर्तुळात मोकळिकीचे वातावरण अनुभवणारी उच्चवर्गीय स्त्रीसुद्धा कराचीसारख्या मोठ्या शहरातही त्या संशयाचं ओझं घेऊन सतत वावरते आणि एका संकुचित, मर्यादित अशा स्वातंत्र्याच्या अनुभवात समाधान मानते.
पुनश्च

आंबोण-बांदेपूरची अविस्मरणीय सफर

विजय तेंडुलकर | 7 वर्षांपूर्वी

आमचं अज्ञान उकरण्याच्या मिषानं सदूअण्णा स्वतःच्या सृष्टी-ज्ञानाची शेखी मिरवतो आहे असं मग हळूहळू एकेकाच्या ध्यानांत येतं.
मराठी प्रथम

शब्दांच्या पाऊलखुणा - गोष्ट मातीची! (भाग - एक)

साधना गोरे | 7 वर्षांपूर्वी

आईकडील मामा, मावशी या नात्यांतही मातृकाचा भाव असल्याने बऱ्याच भारतीय भाषांमध्ये त्यात साम्य असलेले दिसते.
वयम्

‘... हे सृष्टीचे कौतुक जाण बाळा’

श्रीराम शिधये | 6 वर्षांपूर्वी

आंब्याच्या झाडांची तर आणखीनच गंमत असते. वसंत ऋतूला सुरुवात होण्यापूर्वीच झाडाला मोहोर आलेला असतो. त्याच्या गंधानं वातावरण आल्हाददायक झालेलंच असतं. त्या आनंदात भर पडते, ती झाडांच्या झपाट्यानं बदलणाऱ्या रूपाच्या गारुडाची! आणि त्या गारुडानं सारी सृष्टीच नवी वस्त्रं ल्यायल्यासारखी दिसायला लागते. आंब्याच्या झाडावर तर कोवळ्या, चमकदार गुलाबी पानांबरोबरच बाळकैऱ्याही दिसायला लागतात. गुलाबी पानांच्या फांदीवर हिरव्या बाळकैऱ्या! नजर बांधून ठेवणारं हे चित्र कितीही वेळा पाहिलं तरी तृप्ती कशी ती होतच नाही. हळूहळू ती गुलाबी पानं हिरवा रंग घेऊ लागतात. त्या हिरव्या रंगामध्ये बाळकैऱ्या त्यांच्या वेगळ्याच छटेच्या हिरव्या रंगानं लक्ष वेधून घेतात.
पुनश्च

अ.भि.शहाः माणसं स्थापन करणारी संस्था

दिलीप पुरुषोत्तम चित्रे | 6 वर्षांपूर्वी

देशभर हिंडून शहांनी माणसं ‘स्थापन’ केली. संस्थांप्रमाणे, किंवा संस्थांपेक्षाही, माणसं स्थापन करण्याची त्यांना आवड होती. त्यांच्या मानवतावादाचा नेमका हाच अर्थ होता.
रुपवाणी

तामिळनाडू, राजकारण आणि सिनेमा

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

चित्रपटाचा वापर राजकीय प्रपोगंडा पसरवण्याचं माध्यम म्हणून सुद्धा वापरलं गेलं. आपल्या देशात तामिळनाडूच्या राजकीय इतिहासाकडे डोळसपणे पाहिलं तर तिथल्या सत्ताकारणावर सिनेमाचा असलेला प्रभाव आपण सहज लक्षात येतो.
वयम्

हिरवाईत लपलेली रंगीत दुनिया

जिल्पा निजसुरे | 6 वर्षांपूर्वी

दगडांमधील पाण्यात वाढणारी दुसरी वनस्पती म्हणजे इरीओकॉलोन. याची पांढरी फुले टाचणीच्या टोकासारखी दिसतात.मित्रहो, तुम्हांला कदाचित प्रश्न पडला असेल की उन्हाळ्यात जिथे काही दिसत नव्हतं तिथेच पावसाळ्यात एवढा सुंदर गजबजाट! तो कसा काय बुवा? हीच तर निसर्गाची किमया आहे. फक्त पावसाळ्यात दिसणाऱ्या अनेकानेक वनस्पती या पाऊस संपल्यावर वाळून जातात. जमिनीत त्यांचे बी किंवा कंद हे पुढच्या पावसापर्यंत सुप्तावस्थेत राहतात. त्यामुळेच या वनस्पती वर्षानुवर्षे पावसात बहरताना आपल्याला दिसतात.
वयम्

आता शुक्रावर स्वारी!

डॉ. बाळ फोंडके | 5 वर्षांपूर्वी

शुक्राभोवती लंबवर्तुळाकार कक्षेमध्ये राहून त्याच्या पृष्ठभागाचं तसंच वातावरणाचं निरीक्षण करण्याचं उद्दिष्ट ‘शुक्रयान-१’ पुढे ठेवलं गेलं आहे. या कक्षेमध्ये शुक्रयान त्या ग्रहाच्या सर्वांत जवळ म्हणजे ३०० किलोमीटर अंतरावर असेल; तर त्याचा सर्वांत दूरचा पल्ला ३६,००० किलोमीटर इतका दूर असेल. पण यानावर अतिशय संवेदनशील उपकरणांचा मोठाच संच असणार आहे. त्यामुळे खास करून वातावरणात होणार्याण निरनिराळ्या रासायनिक अभिक्रियांविषयीची तपशीलवार माहिती मिळू शकेल. त्यामुळे तिथे फॉस्फिन वायू कसा तयार होतो, याचं गूढ उकललं जाईल. त्यातूनच मग तिथे सजीव सृष्टी असण्याच्या शक्यतेचीही शहानिशा होण्याची उमेद बाळगता येते.
वयम्

मी ‘पी’ बोलतोय...

श्रीराम शिधये | 5 वर्षांपूर्वी

साय-फाय कथा स्पर्धा लाल ग्रहावरची सृष्टी! 'मी 'पी' बोलतोय' हा श्रीराम शिधये यांचा लेख वाचा आणि कल्पना करा- भविष्यात मंगळावर राहणे शक्य झाले तर... काय काय धमाल येईल? तिथे काय काय दिसेल? काय काय भासेल? भन्नाट कल्पना रंगवा आणि छानशी गोष्ट लिहा. तसेच अधिक माहितीसाठी लोकसत्ता वृत्तपत्रात १० मार्चला प्रसिद्ध झालेला डॉ. प्रियदर्शिनी कर्वे यांचा 'मंगळावर स्वारी' हा लेखही वाचा. त्याची लिंक- https://www.loksatta.com/chatusutra-news/article-on-invasion-on-mars-abn-97-2417233/२०२१ मधल्या मुलांनी रचलेली साय-फाय वाचायला आम्ही उत्सुक आहोत. कथा स्पर्धेचे नियम- १. इयत्ता ४थी ते १०वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी. २. कथेची शब्दमर्यादा ५०० शब्दांची आहे. ३. अंतिम तारीख- ३० मे २०२१. ४. 'साय-फाय' कथा पाठवण्याचा पत्ता- संपादकीय विभाग, 'वयम्' न्यू वंदना को.ऑप.हा.सो., ३रा मजला, लालबहादूर शास्त्री मार्ग, वंदना सिनेमाजवळ, ठाणे- ४००६०२. दूरध्वनी : ०२२-२५९८६२७० इमेल- ahamawamwayam@gmail.com ५. कथा पाठवताना तुमचे नाव, पत्ता, इयत्ता, इमेल, फोन नंबर लिहायला विसरू नका. ६. निवडक स्पर्धकांना मिळेल आकर्षक बक्षीस. शिवाय ‘वयम्’ मासिकात प्रसिद्धी. अधिक माहितीसाठी संपर्क- ९१३७१२८९१५. विविध स्पर्धा आणि उपक्रम याविषयी जाणून घेण्यासाठी www.wayam.in या आमच्या वेबसाइटला भेट द्या.
जडण-घडण

प्रश्नावलीतील आई

संजय प्रभाकर हळदीकर | 5 वर्षांपूर्वी

निवासी शाळेतील मुलींच्या आठवणीची कवाडे उघडली तर त्यांना आठवतात त्यांची घरं... मग ते घर विटांचं असो, मातीचं, झावळ्याचं किंवा झोपडीचं असो... ते त्या प्रेमाने, आतुरतेने आठवतात.
मौज दिवाळी २०२०

एक दर्शन: अफगाणिस्तानचे

मिलिंद बोकील | 5 वर्षांपूर्वी

जगाच्या नकाशावर अशांत आणि धार्मिक पातळीवर अनेकविध घडामोडी चालू असणारा अफगाणिस्तानासारखा देश, त्याचं अंतरंग मिलिंद बोकीलांसारख्या सजग समाजभान असणाऱ्या लेखकाने प्रत्यक्ष भेटीतून उलगडले आहे.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

अंतरिक्ष फिरलो पण...

शांता ज० शेळके | 5 वर्षांपूर्वी

देह मातीशी बांधलेला पण आत्मा मात्र सतत या आकाशस्थ चैतन्यतत्वाकडे ओढ घेत असलेला अशी दारुण अवस्था माणसाच्या वाट्याला आलेली आहे. ऐहिक आणि पारलौकिक, पार्थिव आणि अपार्थिव यांच्यातील हा संघर्ष सतत चालू आहे आणि मानवाचे हृदय हे त्या संघर्षाचे स्थान आहे.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

एका राजाचे निर्गमन

विश्राम शरच्चंद्र गुप्ते | 5 वर्षांपूर्वी

त्यांच्या कादंबऱ्यांतून मानवी जीवनाचे अतार्किक विभ्रम आपल्या अंगावर मारेकऱ्यांसारखे धावून येतात. गारठवून टाकतात. अंतर्मुख करतात. अन्न, वस्त्र आणि निवाऱ्यानंतर चौथी मूलभूत मानवी गरज म्हणजे 'हिरवा-निळा द्वेष' तर नसेल? हा प्रश्न सरदेशमुखांच्या कादंबऱ्या वाचून मला पडतो.
वयम्

मानवनिर्मित जंगल

मेधा आलकरी | 4 वर्षांपूर्वी

जंगलकन्या डॉ. कीर्ती कारंथ- मध्यंतरी एका जंगलकन्येची बातमी वाचली. तिचं नाव आहे डॉ. कीर्ती कारंथ. वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरम ने २०१५ या वर्षातील “जग बदलू पाहणाऱ्या” १५ महिलांची नावं जाहीर केली. त्यात हे भारतीय नाव आहे, याचा मला खूप अभिमान वाटला. गेली २५ वर्ष कीर्ती, गळ्यात दुर्बिण आणि कॅमेरा लटकवून जंगल भटकते, नोंदी घेते, निष्कर्ष काढते. अभ्यासातून, वन्य प्राण्यांचं आणि माणसांचं हित कसं जपावं याचा समतोल साधण्याच तंत्र तिला जमलय. म्हणून हा पुरस्कार. तिच्या ह्या शास्त्रशुद्ध नोंदीच्या आधारे पर्यावरण संवर्धनाच्या योजना राबवल्या जातात.
वयम्

पावसाच्या धारा येती झराझरा....

भारती सिनकर | 4 वर्षांपूर्वी

पाऊस आपल्याला 'जीवन’ देतो. जीवन म्हणजे पाणी आणि जीवन म्हणजे जगणे. त्यामुळे पाऊस ख:या अर्थाने जीवन देतो, असे म्हटले पाहिजे. तो त्याच्या वर्षावातून आपले सर्वस्व अर्पण करीत असतो. जणू तो आपल्याला संदेश देतो की, इतरांचे जीवन सफल करा. आपल्याकडे आहे ते इतरांना भरभरून द्या. सर्वांना समृद्ध करा. आनंदी व चैतन्यमय वातावरण निर्माण करा. 'त्यागातच सुख असते,’ हा बहुमोल विचार पाऊस आपल्या कृतीतून व्यक्त करतो.
Install on your iPad : tap and then add to homescreen