सभासद लॉगिन
नवीन सभासदत्व !


" मातृभाषा " शब्द शोधाशी निगडित लेख


पुनश्च

हिंदी वाक्यम्‌ प्रमाणम्‌!

सलील कुळकर्णी | 7 वर्षांपूर्वी

हिंदीच्या वाढत्या प्रभावामुळे आपण ‘गाणं बोल’ (गाणं म्हण), ‘गोष्ट बोल’ (गोष्ट सांग), ‘नाव बोल’ (नाव सांग), ‘आवाज दे’ (हाक मार, बोलाव, हाळी दे)
निवडक दिवाळी २०१८

अवस्थांतर ...

माधवी भट | 7 वर्षांपूर्वी

ठाकुरमा जेव्हा आपला इवला संसार वाचवत इथवर ,इतक्या लांब आल्या असतील तेव्हा त्या फार तर सोळा सतरा वर्षांच्या असतील. इतक्या कोवळ्या मुलीच्या मनात काय काय अर्धवट कोवळं राहून गेलं असेल. ज्या ठिकाणी त्या खेळल्या , वाढल्या तो प्रदेश , बागा , तिथली गाणी , समुद्र आणि तिथला त्यांचा विवाह..तिथेच त्यांनी काकीमांना जन्म दिलेला.. आत्ताशी कुठे त्यांचा संसार उमलू , फुलू लागला असेल आणि लगेच असं सगळं ठेवून निघून जाताना त्यांच्या मनात किती प्रश्न आले असतील ? किती वेदना झाल्या असतील ? मात्र जीव महत्वाचा. तो वाचवत एकमेकांचा हात धरत ही मंडळी सुरक्षित जागा शोधत आली
वयम्

भाषाप्रभू कुसुमाग्रज

प्रवीण दवणे | 7 वर्षांपूर्वी

मराठी भाषादिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा. २७ फेब्रुवारी हा कुसुमाग्रज म्हणजेच विष्णू वामन शिरवाडकर यांचा जन्मदिवस. महाकवी कुसुमाग्रज यांची जयंती मराठी राजभाषा दिन म्हणून गौरवाने साजरी केली जाते. अशा ह्या ज्ञानपीठ विजेत्या साहित्यकाच्या विपुल साहित्याविषयी ओळख करून देणारा लेख लिहिलाय प्रवीण दवणे यांनी.
पुनश्च

या ब्रिटिश अधिकाऱ्याचे आहेत मराठीवर अनंत उपकार !!!

अविनाश महेकर | 7 वर्षांपूर्वी

ते सारे मोल्सवर्थला मोलेसर शास्त्री म्हणत. काही जणांनी तर मोरेश्वर शास्त्री असेच बारसे करून टाकले होते.
पुनश्च

मी (पूर्णवेळ) लेखक कसा झालो?

शिवराज गोर्ले | 7 वर्षांपूर्वी

काय लिहिलं नाही मी? नाटक, चित्रपट, टीव्ही सिरियल, कथा, कादंबरी, व्यक्तिचित्रं, कविता, गीतं, विनोदी व प्रेरक साहित्य, स्तंभलेखन, संपादन, जाहिरातींसाठी कॉपीरायटिंगही.
मराठी प्रथम

संपादकीय - भाषानियोजनातून मराठीचा विकास

डॉ. प्रकाश परब | 7 वर्षांपूर्वी

भाषानियोजनाचा मार्ग पूर्ण क्षमतेने व गांभीर्याने वापरण्यासाठी लागणारी तीव्र इच्छाशक्ती मराठी समाजात  आहे काय?
मराठी प्रथम

भाषाः शाळेतील आणि शाळेबाहेरच्या

साधना गोरे | 7 वर्षांपूर्वी

मराठी ही महाराष्ट्रातल्या सर्व समाजाची भाषा करायची असेल तर ती पहिली भाषा म्हणून नव्हे, तर संपर्क भाषा म्हणून करावी लागेल.
मराठी प्रथम

संपादकीय - गणिताची सोपी भाषा आणि भाषेचे बिघडलेले गणित

डॉ. प्रकाश परब | 7 वर्षांपूर्वी

इंग्रजी सोपी करण्याऐवजी आहे तशी प्रमाण मानून मुलांना शिकवतो. मग आपल्याला मराठीचेच सुलभीकरण करावे असे का वाटते?
मराठी प्रथम

शिक्षणात मातृभाषेची सक्ती आणि कायदा

अधिवक्ता रोहित एरंडे | 7 वर्षांपूर्वी

माध्यमभाषा म्हणूनच नव्हे तर एक विषय म्हणूनही लोकांना आपली भाषा शिकावीशी वाटत नाही ही परिस्थिती चिंताजनक आहे.
मराठी प्रथम

उच्च माध्यमिक स्तरावर भाषाविषयांच्या अभ्यासक्रमांतील असमानता

राजेंद्र शिंदे | 7 वर्षांपूर्वी

उच्च माध्यमिक स्तरावरही मंडळाचे भाषाधोरण इंग्रजीधार्जिणे आणि मराठीविरोधी राहिलेले आहे.
रुपवाणी

बरान - माजिद मजिदी

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

बरानचा अर्थ पाऊस.तिचं नाव बरान असतं...लतीफ हा लेट लतीफ नसतो पण होतो. ठरवला जाण्यासाठी बहुधा. नाही पडला तरी किंवा न पडला तरी पावसाची वाट पाहणारा... म्हणजे तो जे करतोय ते प्रेमातल्या त्याग नावाच्या फिल्म गोष्टी पैक्षा किती तरी पुढचं प्रामाणिक आहे याची जाणीव नसलेला. किवा हे जे आहे ते प्रेम आहे तेही न समजणारा.यंदा मान्सुन लांबतोय. पडला तरी, नाही पडला तरी तो धुवून काढणारच आहे.
मराठी प्रथम

दहावी - बारावीच्या मराठी विषयाची विद्यार्थीसंख्या आणि निकाल

राजेंद्र शिंदे | 7 वर्षांपूर्वी

माहिती तंत्रज्ञान विषय भाषा विषयाला पर्याय ठेवून आपण एक लाख २५हजार ८२६ विद्यार्थी भाषा विषयापासून गमावले.
पुनश्च

बायकोला कंटाळलेल्या लेखकाला हवी दुसरी बायको!

गो. म. चिपळूणकर | 7 वर्षांपूर्वी

प्रियाराधनाचा विवाहाने शेवट होण्याऐवजी विवाह जितका जुना होत जाईल त्या प्रमाणांत प्रियाराधनाला अधिक अवसर मिळत गेला पाहिजे.
वयम्

जे जे उत्तम, उदात्त, उन्नत... 

शुभदा चौकर | 6 वर्षांपूर्वी

काही मोठी माणसे गांधीजी आणि टिळक हे जणू काही दोन गट/तट होते, असा गैरसमज बाळगतात. प्रत्यक्षात असे नाही. गांधीजी टिळकांना फार मानत. टिळकांनीदेखील हे बरोबर हेरले होते की, त्यांच्यानंतर स्वातंत्र्याचे त्यांचे स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी गांधीजी देशाचे नेतृत्व निभावतील.
वयम्

मातृभाषा का महत्त्वाची?

डॉ. श्रुती पानसे | 6 वर्षांपूर्वी

बाळ जन्माला येतं तेव्हापासून मेंदूतला ‘वर्निक’ हा भाग काम करत असतो. ‘वर्निक’ हा भाषा-आकलनाचा भाग आहे; तर ‘ब्रोका’ हा भाषा- निर्मितीचा भाग आहे. आसपासची माणसं ज्या भाषेत बोलतात, त्यातले शब्द ‘वर्निक’ या भागात साठवले जातात. वयाच्या साधारणत: वर्ष-दीड वर्षापर्यंत ‘ब्रोका’ विकसित होतो. जेव्हा ‘ब्रोका’ विकसित होतो, तेव्हापासून मुलं बोलायला लागतात. जी भाषा, जे शब्द आतापर्यंत ‘वर्निक’मध्ये साठवले गेले आहेत, तेच शब्द आणि तीच भाषा मूल आधी बोलतं.
मराठी प्रथम

संपादकीय - मराठी राज्याची साठोत्तरी कहाणी

डॉ. प्रकाश परब | 6 वर्षांपूर्वी

१९६० साली अस्तित्वात आलेले हे मराठी राज्य भविष्यात मराठीच राहील की नाही याची शंका यावी इतकी परिस्थिती हाताबाहेर गेलेली आहे.
मराठी प्रथम

संपादकीय - नवे शैक्षणिक धोरण आणि भारतीय भाषा

डॉ. प्रकाश परब | 6 वर्षांपूर्वी

शैक्षणिक धोरण हे अप्रत्यक्षपणे अंशतः भाषाधोरणही असते आणि भाषाधोरणात ‘शिक्षणाची भाषा’ हा घटक अपरिहार्यपणे असतो.
पुनश्च

एक तत्त्वज्ञानी कुबेर

नारायण वासुदेव फडके | 5 वर्षांपूर्वी

तर्कशास्त्राच्या कसाला जे पूर्णपणे उतरेल तेच सत्य—मग ते जुने असो, नाहीतर नवे असो—अशीच शेटजींची विचारसरणी आहे. खरा तत्त्वज्ञानी कर्तृत्वशून्य नसून कर्तबगार असतो हे सिद्ध करणारे प्रताप मिल्सचे संस्थापक श्रीमंत प्रतापशेट, अंमळनेर, यांचे स्फूर्तिदायक चरित्र.
मराठी प्रथम

संपादकीय – राज्याला समग्र भाषा धोरणाची गरज!

डॉ. प्रकाश परब | 5 वर्षांपूर्वी

मराठी ही महाराष्ट्राची राजभाषा म्हणून सर्व प्रगत क्षेत्रांत वापरायची असेल तर तिच्या वापराचे, विकासाचे लिखित धोरण आवश्यकच आहे.
जडण-घडण

पुण्यातील महाराष्ट्र विद्यालयाची शताब्दी

डॉ. श्रीपाद जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

महाराष्ट्र विद्यालय ही शाळा शिक्षण क्षेत्रातील नंदादीप आहे. या शाळेच्या शंभर वर्षाच्या इतिहासाच्या नंदादीपाच्या प्रकाशात कोणत्याही शाळेला आपल्या भावी वाटचालीचा रस्ता नक्की दिसेल.
मराठी प्रथम

भाषाविचार - प्रसारमाध्यमांचा प्रादेशिक भाषांबद्दलचा अनाग्रह (भाग -१७)

डॉ. दीपक पवार | 5 वर्षांपूर्वी

गेल्या काही वर्षांमध्ये आपल्या असं लक्षात येतंय की, वर्तमानपत्रांची आणि इलेक्ट्रॉनिक माध्यमांची भाषा वेगाने बदलली आहे.
मौज दिवाळी २०२०

एक दर्शन: अफगाणिस्तानचे

मिलिंद बोकील | 5 वर्षांपूर्वी

जगाच्या नकाशावर अशांत आणि धार्मिक पातळीवर अनेकविध घडामोडी चालू असणारा अफगाणिस्तानासारखा देश, त्याचं अंतरंग मिलिंद बोकीलांसारख्या सजग समाजभान असणाऱ्या लेखकाने प्रत्यक्ष भेटीतून उलगडले आहे.
ललित दिवाळी २०२०

मिथकं सत्यात आणू पाहणारी साहित्यिक - ओल्गा टोकरझुक

संजीवनी खेर | 5 वर्षांपूर्वी

ललित, दिवाळी अंक २०२०- माणसाने सत्यापासून, वास्तवापासून दूर जाण्यासाठी, स्वतःला वाचवण्यासाठी एकप्रकारचा पडदा बनवला आहे. सत्यापासून आपला बचाव करण्याकरिता नि आपल्याभोवती काय चाललंय हे कळूनच न घ्यायचा यत्न असतो.
ललित दिवाळी २०२०

मराठीचे सांस्कृतिक दूत : डॉ. दामोदर खडसे

नीलिमा गुंडी | 5 वर्षांपूर्वी

अनुवादाद्वारे मराठी साहित्यातील अनेक लक्षणीय कलाकृती मोठ्या वाचकवर्गापर्यंत पोहोचविण्यासाठी, महाराष्ट्राच्या सीमा ओलांडून मराठी कलाकृती वाचल्या जाव्यात यासाठी सातत्याने प्रयत्न केले.
जडण-घडण

आगळं वेगळं भाषण

डॉ. विजय पांढरीपांडे | 5 वर्षांपूर्वी

तुम्ही फार साधं सोपं सरळ बोलता. तसंच लिहिता. आजकाल असं चालत नाही. ऐकणारे ते गांभीर्याने घेत नाहीत. तुम्हाला तुमची स्टाईल बदलायला हवी.
ललित दिवाळी २०२०

नदीपार

नीतिन वैद्य | 5 वर्षांपूर्वी

सरदेशमुखांची भाषा, त्यातली काव्यात्मकता टीकाविषय झाली आहे, भरजरी भाषेखाली आशय गुदमरला असेही म्हटले गेले आहे. कविता हे सरदेशमुखांचे पहिले प्रेम होते. पण कालौघात कायम तिच्याबरोबर नांदता आले नाही तेव्हा ती अन्य लेखनातूनही वाहती झाली, अशा आशयाचे उद्गार त्यांनी एका मुलाखतीत काढले होते
मराठी प्रथम

मातृभाषेतील शिक्षणाची राज्य शासनाकडूनच पायमल्ली

डॉ. प्रकाश परब | 5 वर्षांपूर्वी

शिक्षणाच्या सामाजिक विस्ताराबरोबर मराठीचे शैक्षणिक वापरक्षेत्र विस्तारण्याऐवजी संकोच पावताना दिसते आहे,
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

एका राजाचे निर्गमन

विश्राम शरच्चंद्र गुप्ते | 5 वर्षांपूर्वी

त्यांच्या कादंबऱ्यांतून मानवी जीवनाचे अतार्किक विभ्रम आपल्या अंगावर मारेकऱ्यांसारखे धावून येतात. गारठवून टाकतात. अंतर्मुख करतात. अन्न, वस्त्र आणि निवाऱ्यानंतर चौथी मूलभूत मानवी गरज म्हणजे 'हिरवा-निळा द्वेष' तर नसेल? हा प्रश्न सरदेशमुखांच्या कादंबऱ्या वाचून मला पडतो.
रुपवाणी

लता मंगेशकर श्रद्धांजली

टीम सिनेमॅजिक | 4 वर्षांपूर्वी

भारतात अन परदेशातच नाही तर त्रिखंडात विजयपताका फडकवणाऱ्या ‘भारतरत्न’ लता मंगेशकर म्हणजे विश्वविख्यात गायिका लतादीदी. सरस्वतीच्या वीणेचा झंकार, उर्वशीच्या नुपुरांची रुणझुण आणि कृष्णाच्या मुरलीची साद हे सारे एकवटून विधात्याने एक सुरेल कंठ घडवला आणि 28 सप्टेंबर,1929 या प्रसिद्ध गायक दीनानाथ मंगेशकरांच्या स्वाधीन केला. 28 सप्टेंबर 1929 रोजी इंदूर इथे लतादीदींचा जन्म झाला.
Install on your iPad : tap and then add to homescreen