सभासद लॉगिन
नवीन सभासदत्व !


" रसास्वाद " शब्द शोधाशी निगडित लेख


संपादकीय

लोकसत्तातील लेख

किरण भिडे | 9 वर्षांपूर्वी

रविवार १७ सप्टेंबर रोजी लोकसत्ता दैनिकाच्या लोकरंग पुरवणीत प्रसिद्ध झालेला लेख थोडा सुधारून परत देत आहे. पेपरवरून डिजिटल माध्यमात जाताना काय काय करू शकतो याचा एक अंदाज तुम्हाला येईल. ग्रंथसखाची लिंक , पहिला केसरी चा अंक आणि दर्पण, मुंबई अखबार ची एका पुस्तकातील माहिती देणारे फोटो टाकता आले. अजून तुमच्याही काही कल्पना असतील तर कळवा.
पुनश्च

कवितेची कथा

प्रल्हाद देशपांडे | 9 वर्षांपूर्वी

आजच्या या कविता रसास्वाद सदरातल्या तीनही कविता चुकवू नयेत अशाच. जे कवितेचे प्रेमी असतील त्यांना तर या कविता पुन्हा प्रेमात पाडतीलच पण या प्रेमाशी अनभिज्ञ असणाऱ्यांनी तर या नक्कीच वाचा. पण हा... इतके दिवस आपण या सुखाला का बरं पारखे राहिलो म्हणून विषाद वाटून घेऊ नका. कारण शेवटी 'जहाँ से जागे, वहीसे सबेरा' हेच खरं.
पुनश्च

मीच हे सांगितलं पाहिजे (एक आगळे जीवनचित्र)

तारा शास्त्री | 9 वर्षांपूर्वी

‘ज्ञानकोश, हा केतकर पती-पत्नीच्या अमर प्रीतीचा स्मारक ग्रंथ’ म्हणून मानला, तर त्यात कुणालाही अतिशयोक्ती वाटायला नको.
पुनश्च

एक ‘कडक’ नाटक

संकलन | 8 वर्षांपूर्वी

पुनश्चच्या 'नाटक' रसास्वादात त्या काळात खूप गाजलेलं, वाजलेलं, बघताना लोकांच्या शेंड्यांना झिणझिण्या आणणारं कालातीत नाटक 'गिधाडं'. तेंडुलकरांनी वर्णन केलेली यातील पात्र प्रत्यक्षात असतील? नव्हे आहेतच. आपल्याच आजूबाजूला किंवा अगदी आपल्या आत सुद्धा.
पुनश्च

मुहाफिज- एक देखणी आणि दर्जेदार खंत

श्रीकांत बोजेवार | 8 वर्षांपूर्वी

बुकर पुरस्काराचे नामांकन मिळालेल्या 'इन कस्टडी' या अनिता देसाई यांच्या पुस्तकावर आधारीत मुहाफिज या चित्रपटाची निर्मिती झाली. भाषा आणि संस्कृती काळानुरुप बदलली नाही तर लुप्त होण्याची शक्यता असते हे या चित्रपटात प्रभावीपणे दाखवले आहे,
रुपवाणी

किअरोस्तामी आणि त्याचं वास्तव/चित्रस्मृती

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

वास्तवदर्शी म्हणजे वास्तव नव्हे, डॉक्यूमेन्टरी नव्हे, तर वास्तवाचा आभास निर्माण करत समाजाचं प्रतिबिंब म्हणता येईल. कल्पनाविलासात रमण्यापेक्षा आपल्या आजूबाजूला काय घडतय याची जाण ठेवणं
रुपवाणी

समीक्षणे- 'ग्लास' आणि 'व्हाय चीट इंडिया'

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

पॅडमॅन, सुई धागा, मुल्क अशा अनेक चित्रपटांनी उत्तर भारतातील छोट्या शहरांची विविध गोष्टींवरची मानसिकता आपल्याला पाहायला मिळाली, याही चित्रपटात ते अगदी छोट्या छोट्या संदर्भात/प्रसंगात दिसते.
रुपवाणी

संग्रहालय पाहायलाही हाऊस फुल्ल गर्दी होऊ देत...

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

अमिताभ बच्चनने एका मुलाखतीत म्हटले होते, एखाद्या विदेशातील व्यक्तीला हिंदी चित्रपट विषयक पुस्तकातून फक्त ग्लॅमर आणि गॉसिप्स हेच दिसतं.
निवडक दिवाळी २०१८

विवयन मेयरच्या शोधात

नितीन दादरावाला | 7 वर्षांपूर्वी

प्रत्येक फ्रेम क्लिक करताना, व्ह्युफाइंडरमधून बाहेरच्या जगाकडे बघताना ती तिचं सामान्यपण विसरत असावी. कदाचित तिच्या नकळत तिच्यामधील सर्जनशील ऊर्जा तिला हे करण्यास भाग पाडत असावी
रुपवाणी

ऑस्कर पुरस्कार, महोत्सवातले सिनेमे आणि 'भाई'चा दुसरा भाग

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

आपल्यासाठी महत्वाचे आहे ते या महोत्सवात दाखल होणारे, अगदी सकारात्मक चर्चा होणारे चित्रपट प्रदर्शित कधी होणार?
पुनश्च

एक रहस्यकथा आणि तिच्या आस्वादनातले रहस्य

विजय पाडळकर | 7 वर्षांपूर्वी

चापेकने आपल्या लेखनातून हुकूमशाही, क्रौर्य, माणुसकीची मुस्कटदाबी यांविरुद्ध सतत आवाज उठवला. झेक साहित्याच्या भाषेला लोकाभिमुख करण्याचे श्रेय त्याला दिले जाते.
पुनश्च

चोरून ऐकलेल्या मैफलींची मजा!

अरविंद गजेंद्रगडकर | 7 वर्षांपूर्वी

" जा मैफलींना जा. जमल्यास तिकिटासह. न जमल्यास तिकिटाशिवाय. पण मैफल इज ए मस्ट फॉर यू. " त्या मराठीमिश्रित इंग्रजी अंतर्संदेशाला प्रमाण मानून मग मी जीवनभर मैफली ऐकत राहिलो.
निवडक दिवाळी २०१८

या भवनातील गीत पुराणे...

मेघना भुस्कुटे | 7 वर्षांपूर्वी

पुलं कधीच अस्वस्थ करणारे प्रश्न विचारणारे लेखक नव्हते. ‘बटाट्याची चाळ’, ‘हसवणूक’, ‘व्यक्ती आणि वल्ली’ ही त्यांची सर्वाधिक लोकप्रिय पुस्तकं पाहिली, तर स्मरणरंजन आणि एका विशिष्ट प्रकारच्या समाजघडीबद्दलचा जिव्हाळा त्यात उघड उघड दिसतो. त्यांतला विनोद अतिशय सूक्ष्म निरीक्षण मांडणारा, मार्मिक आणि रंजक आहे यात प्रश्नच नाही. पण ही पुस्तकं वाचकाला अस्वस्थ करण्यापेक्षाही स्वस्थ करण्याकडेच अधिक लक्ष्य देतात.
रुपवाणी

आनंदी गोपाळ - प्रेरणादायी 

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

या चित्रपटाला अनेक बाजू आहेत. एका दृष्टीने तोआनंदीबाईंची आणि गोपाळरावांचीही यशोगाथा आहे. दुसऱ्या बाजूने ती अनिष्ट सामाजिक प्रवृत्तींवर केलेली टिका आहे.
रुपवाणी

गली बाॅय.... धारावी एक व्यक्तिरेखा 

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

पण चित्रपट जस जसा आकार घेत जातो, घडत जातो, तस तशी झोया अख्तरची पटकथेवरची ( त्यात तिच्या जोडीला रिमा कागदी आहे) आणि दिग्दर्शनातील पकड स्पष्ट होत जाते.
वयम्

भाषाप्रभू कुसुमाग्रज

प्रवीण दवणे | 7 वर्षांपूर्वी

मराठी भाषादिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा. २७ फेब्रुवारी हा कुसुमाग्रज म्हणजेच विष्णू वामन शिरवाडकर यांचा जन्मदिवस. महाकवी कुसुमाग्रज यांची जयंती मराठी राजभाषा दिन म्हणून गौरवाने साजरी केली जाते. अशा ह्या ज्ञानपीठ विजेत्या साहित्यकाच्या विपुल साहित्याविषयी ओळख करून देणारा लेख लिहिलाय प्रवीण दवणे यांनी.
रुपवाणी

फिल्म रिस्टोरेशन आणि प्रिझर्व्हेशन/ चित्रस्मृती

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

८० आणि ९० च्या दशकात प्रसिद्ध सिनेमा दिग्दर्शक स्टीवन स्पीलबर्गला फिल्म रिस्टोरेशन आणि प्रिझर्व्हेशन अत्यंत आवश्यक असल्याची खात्री पटली. जॉज हा जगभर अत्यंत गाजलेला आणि अनेकांनी नावाजलेला चित्रपट बनवून, सुमारे १५ वर्षे उलटून गेल्यानंतर, स्पीलबर्गला लक्षात आलं की, या सिनेमाची मूळ प्रिंट अत्यंत वाईट अवस्थेत असून ती हळूहळू नष्ट होण्याच्या मार्गाला लागली आहे. ८०-९० च्या दशकांत जुन्या फिल्मस् नाश पावू लागल्या होत्या.
रुपवाणी

नेटफ्लिक्स रिलीज- नवीन टेरिटरी..

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

नेटफ्लिक्सच्या माध्यमातून आपला चित्रपट जगभरातील अनेक देशांत थेट घरात पोहचत असेल आणि त्या प्रक्षेपणाच्या हक्काची चांगली किंमत मिळत असेल तर या नवीन माध्यमाचा स्वीकार करणे हा झाला व्यवहार्य मार्ग.
रुपवाणी

तारकोव्हस्कीचा  स्टॉकर : श्रद्धेचं काय करायचं?/ चित्रस्मृती

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

भारतीय-मराठी-प्रेक्षक “स्टॉकर” सारख्या चित्रपटाने कोड्यात पडेल - ‘विज्ञानकथापट’ म्हणून तो समोर येतो, पण  नेहमीच्या विज्ञानकथापट या धर्तीचे त्यात काही नाही. गूढ आणि उकल नाही, भन्नाट वेग नाही, जबरदस्त संघर्ष नाही. कारण विज्ञान आणि साहित्य यांच्याच पायाभूत धरणांची, त्यांच्यातील संघर्षांची आणि फलिताची अनुभूती तार्कोव्हस्की आपल्यापुढे सादर करतो. यामुळे या कलाकृतीचे विश्लेषण म्हणजे आपल्या अनुभूतीचेही विश्लेषण बनते.
रुपवाणी

पेट सेमेटरी - अभिजात तरीही आधुनिक 

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

मला जुन्या फिल्ममधलं फार काही आठवत नाही, पण ती फार ग्रेट नव्हती हे माझं मत बदलणार नाही हे कळण्याइतपत आठवते. तरीही त्यातलालुईस क्रीडच्या दोन तीन वर्ष वयाच्या मुलाचा हमरस्त्यावर होणारा मृत्यू मात्र माझ्या डोक्यात घट्ट बसलेला आहे. नव्या पेट सेमेटरीच्या  ट्रेलरवरुनहीहे लक्षात येतं, की क्रीड कुटुंबातल्या दोन मुलांपैकी मरणारी व्यक्ती या रुपांतरात बदललेली आहे.
रुपवाणी

चरित्र आणि चित्रपट / दीवार '१००' आठवडे

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

सध्या आपल्याकडे चरित्रपटांची लाट आलेली आहे. चरित्रपट म्हणजे माहितीपट नव्हेत हे जितके खरे तसचं त्यात इतिहासाचा आणि त्या व्यक्तीच्या आयुष्यातील घटनांचा विपर्यास केला जाऊ नये. हे देखील भान दिग्दर्शकाने बाळगायला हवं. या पार्श्वभूमीवर निळू दामले यांनी ब्रिटनचे पंतप्रधान चर्चित यांच्यावर आधारित निर्माण झालेल्या कलाकृतीचा घेतलेला हा लेखाजोखा!
रुपवाणी

चित्रस्मृती ''परवाना ' फस्ट रनचा आणि रिपिट रनचा....''

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

सिनेमाच्या जगातील असंख्य तरी गोष्टींबद्दल तुम्ही/आम्ही/खरं तर कोणीही असेच का असे न विचारलेले अधिकच चांगले.  जे जे घडतय त्याचे मात्र निश्चित काही अर्थ अथवा निष्कर्ष असतातच...
रुपवाणी

चित्रपटीय वास्तवातल्या बदलाची वाटचाल

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

कलेमागची मूळ प्रेरणा ही जीवनाची,वास्तवाची नोंद घेणं, त्यावर भाष्य करणं, आपल्या कल्पनेतून एक प्रतिविश्व तयार करणं हीच राहिली आहे. पूर्वैतिहासिक काळात गुहांच्या भिंतीवर आपल्या शौर्याच्या ,शिकारीच्या मोहिमा नोंदवणा-या आदिमानवापासून थेट १९व्या शतकात फोटोग्राफीचा शोध लागेपर्यंत कलेच्या निर्मितीमागचा हा प्रमुख हेतु होता. चित्रकलेत  बदलत जाणा-या तंत्राचा विकास हा या चित्रांचा अंतिम परिणाम ख-यासारखा कसा वाटू शकेलया वरच आधारलेला होता. चित्रांमधला तपशील़, त्यातला छायाप्रकाशाचा खेळ, एकूण दृश्यसंकल्पना , हे सारं वास्तवाच्या अधिकाधिक जवळ कसं जाता येईल या खटपटीतून ठरत गेलंं होतं. त्यात मांडल्या जाणा-या आशयात ऐतिहासिक नोंदी, निसर्गदृश्य , धर्मग्रंथां मधले दाखले अशा विविध कल्पनांची आयात जरूर होती, पण त्यात वापरल्या जाणा-या दृश्यभाषेला आधार हा वास्तवाचाच होता. पण फोटोग्राफीचा शोध लागला आणि हे चित्र(!) बदललं .
रुपवाणी

'बायोपिक'. सध्याचा ट्रेंड आणि मल्लेशम

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

   बायोपिक्सच्या ट्रेंडमुळं एक गोष्ट चांगली झाली की महत्वाचं कार्य केलेल्या पण फारशा माहीत नसलेल्या प्रेरणादायी व्यक्तींचे बायोपिक बनवले जाऊ लागलेत. लोकांना त्यांचं आयुष्य जाणून घ्यायची संधी मिळायला लागली आहे. 
पुनश्च

अरुण म्हात्रे- शोध कवितेचा आणि स्वत:चाही...

हेमंत  जोगळेकर | 7 वर्षांपूर्वी

रेगे ‘शटअप’ म्हणाले, म्हणून त्यांचे पुस्तक मिटावे लागले, ही अरुण म्हात्र्यांनी लढवलेली कल्पना रेग्यांच्या कवितेतल्या कल्पनांसारखीच विक्षिप्त
रुपवाणी

माणसातला विचित्रपणा आणि इमपरफेक्शन्स साजरी करणारी सोशल मीडिया सेव्ही प्रेम कहाणी!

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

उपेंद्र सिधये लिखित-दिग्दर्शित ‘गर्लफ्रेंड’ अतिशय स्मार्ट आणि तरीही भावनिक असा “रॉम कॉम” सिनेमा आहे! हा सिनेमा “रॉम कॉम” या जॉनरचे ठराविक ठोकताळे एकीकडे पाळतोही आणि दुसरीकडे ते नव्याने बदलूही पाहतो. त्याचबरोबर आजच्या इन्टरनेट/सोशल मिडिया हिच जीवनशैली असलेल्या पिढीची प्रेमाची बदललेली नवी व्याख्या सुद्धा इथे दिसून येते.
पुनश्च

मी ‘कैद केलेले कळप’ ही कादंबरी का लिहिली?

अरुण गद्रे | 7 वर्षांपूर्वी

शास्त्रीय शोधपद्धतीला या होमोसेक्शुअ‍ॅलिटी नॉर्मल जाहीर करण्यामध्ये संपूर्ण हरताळ फासला गेला होता हे आता निर्विवाद सिद्ध झालं आहे.
रुपवाणी

लायन’च किंग

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

चित्रपटाच्या प्रमोशनवर कितीही खर्च करा.....प्रमोशन मधून चित्रपटाचा जो आशय...जी उत्सुकता बाहेर येते....ते पाहून प्रेक्षकांमध्ये चित्रपट पाहण्याची मन्शा जागृत होते आणि मग तो चित्रपट कोणत्याही धाटणीचा अथवा भाषेतील असो प्रेक्षक सिनेमागृहात जाऊन पाहतात.. हे पुन्हा एकदा सिद्ध झाले आहे. ह्याचं उत्तम उदाहरण म्हणचे गेल्या आठवड्यात प्रदर्शित झालेला  The Lion King.
वयम्

विहीर

गणेश मतकरी | 7 वर्षांपूर्वी

‘विहीर’मधला आशय केवळ प्रेक्षागृहात आपल्याला प्रभावित करत नाही तर बाहेर पडल्यावर तो अधिकच गडद होतो; जाणवत राहतो; पिच्छा पुरवतो. कोणत्याही प्रकारच्या कृत्रिम नाटय़ाचा आधार न घेता जीवनातलं नाटय़ बाहेर आणण्याची अन् त्याकडे काहीशा त्रयस्थपणे पाहत ते प्रेक्षकांना उलगडून दाखवण्याची या दिग्दर्शकाची हातोटी हा त्याच्या शैलीचा विशेष आहे, जो या चित्रपटात पुरेपुर लक्षात येतो.
पुनश्च

कला : स्वायत्त की...? - दै. लोकमत

सुधन्वा कुलकर्णी | 7 वर्षांपूर्वी

राजकारणी जेव्हा हे तारतम्य गमावतात तेव्हा केवळ कलावंतांची नव्हे, तर कलेचीही गळचेपी होते व ती समाजाची सांस्कृतिक हानी ठरते.
रुपवाणी

द बँड्स व्हिजिट

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

अरबी भाषेत 'प' ऐवजी 'ब' चा वापर केला जातो. त्यामुळे गोंधळ होउन ते पेटा तिकवा ऐवजी वाळवंटी प्रदेशातील बेट हतीकवा या शहरात जातात. आधीच नवखे त्यात हिब्रू भाषा येत नसल्याने त्यांची पंचाईत होते. जवळ पुरेसे पैसेही नाहीत. एका रेस्टॉरंटमध्ये चौकशी करताना कळतं की थेट दुसऱ्या दिवशी सकाळी बस आहे. आता काय करायचं ?
रुपवाणी

वन्स अपॉन अ टाईम इन हॉलीवूड: टॅरेन्टीनोने हॉलीवूडला लिहलेले प्रेमपत्र !

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

घर बसल्या अधिक समृद्ध मनोरंजन जर जाणत्या प्रेक्षकाला मिळत असेल तर त्याने का सिनेमागृहात जाऊन सिनेमा पाहण्याचे कष्ट घ्यावे? काय इतकं सोनं लागलंय त्या मोठ्या पडद्याला? 
रुपवाणी

विदर्भातील ‘मारबत’ परंपरा पहिल्यांदाच मराठी चित्रपटात

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

विदर्भाचे सांस्कृतिक वैभव समजले जाणाऱ्या मारबत परंपरेची दखल मराठी चित्रपटसृष्टीने घेतली आहे. राजकुमार मेंडा निर्मित आणि समीर आठल्ये दिग्दर्शित आगामी ‘बकाल’ ह्या चित्रपटाची पार्श्वभूमी मारबत परंपरेच्या मूळ संकल्पनेशी जोडली आहे. त्याचबरोबर मारबत परंपरेला अनुसरून मिरवणुकीच्या पार्श्वभूमीवर देवीचा महिमा असलेले एक गाणेही चित्रीत करण्यात आले आहे.
रुपवाणी

स्वयंवरम (१९७२)-अदूर गोपालकृष्णन  

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

अदूर यांनी, या चित्रपटात विविध प्रयोग केले. राय आणि घटक यांचा प्रभाव त्यांच्यावर होताच. घटक तर त्यांचे FTIमधील शिक्षकच! परदेशी चित्रपट हे त्यांच्या सातत्याने पाहण्यात असत. अदुरचे हे प्रशिक्षण, त्यांची रंगकर्मी ही घडण आणि त्यांची वर्ल्ड सिनेमा ची जाण; या सर्व गोष्टी 'स्वयंवरम'मध्ये दिसून येतात.
रुपवाणी

साहो एक फसलेला सिनेमा

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

बाहुबलीच्या दणकेबाज यशानंतर प्रभासच्या साहोचं टीजर जेंव्हा आलं तेंव्हा हा अजून एक भारी सिनेमा असेल असं वाटलं होतं. प्रसिद्धीही जोरात सुरु झाली होती. साडेतीनशे कोटी बजेट आणि निर्मितीसाठी घेतलेला दोन वर्षांचा वेळ यामुळे अजून उत्सुकता निर्माण झाली होती. पण उथळ पाण्याला खळखळाट फार म्हणतात तसा हा प्रकार होता.
रुपवाणी

इट :  चॅप्टर टू - परिणामातही दुय्यम

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

    २०१७ मधे स्टीवन किंगच्या १९८६ मधे लिहिलेल्या आणि त्याच्या साहित्यातल्या सर्वात महत्वाच्या पुस्तकांमधली एक मानली जाणाऱ्या कादंबरीवर सिनेमा आला तेव्हा चाहते  जरा काळजीतच होते. एकतर ही कादंबरी हजार, जवळजवळ अकराशे पानांची. भयकथा हे त्याचं वरवरचं रुप असलं, तरी त्यापलीकडे अनेक गोष्टींना कवेत घेणारी. नॉस्टॅल्जिआ, अमेरिकन संस्कृती आणि समाज, सामाजिक अन्याय, वर्णद्वेष, लहान मुलांचं विश्व   आणि त्यात होणारे बदल, भूतकाळचं सावट, अशा अनेक थीम्स त्यात विणलेल्या.
रुपवाणी

दुसरी महाराणी

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

लता सार्वभौम होती त्या पन्नास ते साठ या हिंदी चित्रपट संगीताच्या सुवर्णदशकाच्या कालखंडात आशा अस्तित्वात अवश्य होती, पण ती नंतर झाली तशी राज्यकर्ती नव्हती. तिला आपला बालेकिल्ला पूर्णपणे गवसला नव्हता. ती शब्द चावून म्हणायची. आवाजात थोडी कृत्रिमता व चोरटेपणा होता. शब्दांची फेक तोकडी पडायची. आवाज गुदमरतोय व मोकळा व्हायला धडपडतोय अशी ऐकताना भावना व्हायची. आत्मविश्‍वासाचा अभाव हेच याचं संभाव्य कारण दिसतं.
रुपवाणी

आयुषमानची "ड्रिमगर्ल"

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

सिनेमाची कथा आणि पटकथा फसलेली असली तरी विनोदनिर्मिती आणि कलाकारांचं अचूक टायमिंग यावर सिनेमा तरून जातो व मासेसचं मनोरंजन करण्यात यशस्वी होतो. आयुष्यमान खुराणा पुन्हा एकदा आपल्या विनोदाची जाण उत्स्फूर्त अभिनयाने खिळवून ठेवतो.
वयम्

स्केअरी स्टोरीज टु टेल इन द डार्क

गणेश मतकरी | 7 वर्षांपूर्वी

ॲल्विन श्वार्त्झ या लेखकाने लिहिलेलं हे एक मजेदार पुस्तक आहे, ज्याला ब्रेट हेलक्विस्ट या चित्रकाराने अचूक वातावरणनिर्मिती करणारी चित्रं काढलेली आहेत. ही तीन भागांची मालिका आहे. आता ‘अंधारात घाबरवण्यासाठी सांगायच्या गोष्टींचं’ पुस्तक मजेदार का, तर ते ज्या प्रकारे लिहिलंय, त्यात याचं कारण सापडेल. या कथा तशा स्वतंत्र नाहीत, दंतकथांसारख्या आहेत.
रुपवाणी

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

चित्रपट आणि साहित्य याचं नात घट्ट असलं तरीही लेखक म्हणून एखाद्या व्यक्तीची होणारी जडणघडण, साहित्य लिहिण्यासाठी त्याला मिळणारी प्रेरणा, त्याच्या स्वतःच्या अनुभव विश्वातून तो करत असलेली साहित्य निर्मिती व त्या साहित्य निर्मितीचे वाचकांवर होणारे परिणाम या आणि अशा अनेक गोष्टींच्या मागे दडलेल्या वास्तव आणि रंजकतेचं चित्रण चित्रपट माध्यमात झाल्याची उदाहरणं अगदी मोजकीच आहेत. लेखकाच्या कथनातून अनेक चित्रपट तयार झालेले असले तरीही लेखकाने लिखाणासाठी पात्र व त्यांच्या परिस्थितीचा घेतलेला धांडोळा द गर्नसी लिटररी अँड पोटॅटो पील पाय सोसायटी असं लांबलचक शीर्षक असलेल्या चित्रपटात आपल्याला पहायला मिळतो.
रुपवाणी

Sacred Games १ आणि २ - नेटफ्लिक्स वरील स्वातंत्र्याचा दुरुपयोग

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

सेन्सॉर नकोच.... कोणीतरी पाच ढुढ्ढाचार्य ठरवणार आपल्यासाठी काय चांगले आहे / नाही.  तेसुद्धा सरकारच्या इच्छेप्रमाणे बदलणार...त्यांची धोरणे आणि कायद्याचे अर्थ बदलणार....त्यापेक्षा आपणच ठरवू काय बघायचे आणि काय नाही.  स्वातंत्र्य त्यांनाही असावे...काहीही दाखवण्याचे. स्वातंत्र्य आपल्यालाही असावे...काय  बघायचे/बघायचे नाही हे ठरवण्याचे.
रुपवाणी

बरान - माजिद मजिदी

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

बरानचा अर्थ पाऊस.तिचं नाव बरान असतं...लतीफ हा लेट लतीफ नसतो पण होतो. ठरवला जाण्यासाठी बहुधा. नाही पडला तरी किंवा न पडला तरी पावसाची वाट पाहणारा... म्हणजे तो जे करतोय ते प्रेमातल्या त्याग नावाच्या फिल्म गोष्टी पैक्षा किती तरी पुढचं प्रामाणिक आहे याची जाणीव नसलेला. किवा हे जे आहे ते प्रेम आहे तेही न समजणारा.यंदा मान्सुन लांबतोय. पडला तरी, नाही पडला तरी तो धुवून काढणारच आहे.
रुपवाणी

तुमको हमारी उमर लग जाये ”

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

लताचा आवाज हा फक्त आणि फक्त लतासारखाच होता , आहे आणि या पुढेही असणार आहे ....कारण “ लताला उपमा नाही हे देवाघरचे देणे “ ....स्वर्गातून अवतरलेल्या ह्या स्वरगंगेच्या अविरत स्वरधारांचा स्रोत, ऐकणाऱ्याचा कण न कण व्यापून टाकतो .कधीही , कुठेही आणि कितीही गाणी ऐका लताची ऐकणाऱ्याचं समाधानच होत नाही .अशा या अद्वितीय , उत्तुंग व्यक्तिमत्वाच्या अनभिषिक्त गानसम्राज्ञीने आज वयाची नव्वदी पूर्ण केली .
रुपवाणी

 ॲक्शन, ॲक्शनपट आणि मराठी 

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

मोठ्या प्रमाणात ॲक्शनप्रेमी प्रेक्षकवर्ग असुनही मराठी चित्रपटसृष्टीत ॲक्शन बेतानेच असते. कारण, बजेट आणि कलाकारांची ॲक्शनप्रती असलेली अनास्था किंवा त्यासाठी आवश्यक असलेल्या शारीरीक तंदुरुस्तीचा अभाव. त्यामुळे मराठीत एकतर साहसदृश्य विरहीत हाणामारी असते किंवी असलीच तर आटोपशीर पद्धतीने त्याचे चित्रीकरण होते. त्यामुळे खुप मोठा सिनेप्रेक्षक वर्ग मराठी सिनेमा पाहण्यासाठी चित्रपटगृहात जात नाही. केवळ आशयघन चित्रपट, हे मराठी मागे लागलेले बिरूद तोट्याचे ठरते. आजही शंभरात जेमतेम एका हाताच्या बोटावर मोजण्या इतकेच चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर हीट ठरतात. त्यामुळेच कदाचित मोठ्या संख्येने सिनेरसिक हिंदी चित्रपटच पाहात असावा.
रुपवाणी

कोर्ट

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

भारतीय चित्रपटातून आजवर असंख्य वेळा न्यायालय व तिथे चालणारे खटले याचं अतिरंजित चित्रण आपण पाहिलय. ‘ऑर्डर ऑर्डर’, ‘मिलॉर्ड, मैं गीता पे हाथ रख के कसम खाता हूँ’, ‘तारीख पे तारीख’ असे संवाद आपल्याला अतिपरिचित झालेले आहेत. टोकाचे भ्रष्ट किंवा सत्शील वृत्तीचे न्यायाधीश आणि वकील याच प्रतिमा भारतीय चित्रपटांनी आपल्या मनावर बिंबवल्या आहेत. ‘कोर्ट’मध्ये न्यायाधीश, वकिल, आरोपी, साक्षीदार आणि न्यायालयीन कामकाज सर्वकाही आणि त्यापलिकडचं बरचं काही आहे. पण आपण चित्रपटाच्या माध्यमातून ते पाहिलेलं नाही. आणि हेच ‘कोर्ट’चं प्रमुख वैशिष्ट आहे.  
रुपवाणी

वॉर, पलायनवादी मनोरंजन करणारा सिनेमा

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

टायगर श्रॉफ प्रत्यक्ष आयुष्यात हृतिक रोशनला आपला आदर्श समजतो. नृत्य आणि एक्शनसाठी तो हृतिकला फॉलो करतो. बलदंड शरीर, पायांमधील लवचिकता आणि फ्री किक मारण्याचं कौशल्य हे या दोघांमधील साम्य आहे. या सिनेमात त्याला हृतिकसोबत काम करायची संधी मिळाली आहे आणि तो त्याच्या बरोबरीने खांद्याला खांदा लावून उभा राहिला आहे. 'स्टुडंट अपने मेंटर से भी आगे निकल गया' असं एक वाक्य सिनेमात आहे. टायगर श्रॉफ काही प्रमाणात हे सिध्द करतो.
पुनश्च

उभ्या आयुष्यांत एकच कुस्ती हरलेला नागपूरचा पैलवान

व्यं. गो. अंदूरकर | 7 वर्षांपूर्वी

त्याची कुस्ती म्हणजे प्रेक्षकांच्या समाधानाचा नि आनंदाचा अथांग महासागरच आणि ठेकेदारांची दर्शनी हुंडी
रुपवाणी

एलीप्पाथयम    (उंदरांचा पिंजरा)

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

 पितृसत्ताक पद्धती, स्त्रीला दुय्यम-मालमत्तेचा भाग समजलं जाणं, तीव्र वर्गभेद, मालक-नोकर अशा ठळक जाणीवा, वेठबिगारी, बेसुमार उधळपट्टी आणि स्पर्धा, ऐयाशी,-आणि, अर्थात, बदलाला स्पष्ट नकार ही या सामंती मानसिकतेची ठळक लक्षणं. अशा वेळी, माझ्या एका शिक्षकांचं वाक्य आठवतं. ते म्हणत, ''आपण भारतीय त्रिकालात जगत असतो. आपल्याला गर्व आहे आपल्या प्राचीन काळाचा. आपल्याला आधुनिक काळाचे सर्व फायदे हवे आहेत. मात्र, आपला मेंदू आहे मात्र मध्ययुगीन काळात!" खरं आहे!   या बदलाची आणि त्यांच्या 'न-स्वीकाराची' नोंद नामवंत दिग्दर्शकांनी घेतलेली आहे. सत्यजित रे यांचा 'जलसाघर', गुरुदत्त चा ' साहिब, बीबी और गुलाम'...आणि, अदूर गोपालकृष्णन यांचा ' एलीप्पाथयम'. आणि, नेहमीप्रमाणेच, अदूर; अल्प संवाद, चपखल पार्श्वध्वनी, निसर्ग/संदर्भाचा पुरेपूर वापर करून ही आपल्याला गोष्ट सांगतात.
रुपवाणी

गर्ल्स......काय हे ?

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

बॉईज, बॉईज-२ आणि टकाटक च्या अभूतपूर्व यशानंतर अश्लिल विनोदी चित्रपटांच्या लाटेने ‘गर्ल्स्’ ह्या चित्रपटाच्या निमित्ताने आणखी उसळी घेतली आहे. सध्याचा मराठी चित्रपटांचा ट्रेण्ड हा एकतर ऐतिहासिक नाही तर अश्लिल-विनोदी चित्रपटांभोवती फिरतो आहे. गेल्या दोन तीन वर्षांपूर्वी सुप्रसिद्ध व्यक्तिमत्वांवर आधारित जीवनपट आणि जुन्या गाजलेल्या नाटकांवर आधारीत चित्रपट आले आणि चालले. त्यानंतर फर्जंद सारख्या ऐतिहासिक चित्रपटाने अनपेक्षितपणे उचल खाल्ली आणि त्यानंतर हिरकणी, फत्तेशिकस्त सारखे चित्रपट निर्माण झाले. पण, दादा कोंडकें स्टाईल संपुष्टात आल्यानंतर अचानक अनेक वर्षांनंतर बॉईज सारखा अश्लिल, विनोदी चित्रपटाने सिनेमागृहात प्रेक्षकांना ओढून आणले. आणि त्यानंतर ‘तो’ ट्रेंण्ड पुन्हा मार्केट मध्ये चालू झाला. त्यानंतर बॉईजचा दुसरा अवतार, त्यावर आणखी कळस म्हणजे टकाटक आणि आता बॉईजच्या टीमचा ‘गर्ल्स’ येऊ घातलाय.
रुपवाणी

सुवर्णमहोत्सवी वर्षात 'इफ्फी 'मध्ये चित्रानुभवांची   लयलूट

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

२००४   साली   गोव्याचे तत्कालीन  मुख्यमंत्री    मनोहर पर्रीकरांनी हा महोत्सव मोठ्या हिकमतीने गोव्याकडे खेचून आणला ,त्यासाठी  अद्ययावत चित्रपटगृह आणि इतर पायाभूत सुविधा युद्धपातळीवर उभारल्या आणि  शिस्तबद्ध नियोजनातून पहिला चित्रपट महोत्सव यशस्वी करून दाखवला.  या वर्षी   त्यांची अनुपस्थिती मनाला  चटका लावत राहीली  . गोमंतभूमी हे अनेक कलांचे समृद्ध  माहेरघर  , गेली तब्बल पंधरा वर्षे  ‘इफ्फी’ इथे स्थिरावला आहे  तरी गोव्यात चित्रपटव्यवसायाचे  स्वरूप फारसे विकसित  झालेले दिसत नव्हते . ‘इफ्फी’ मध्येही त्यांचे प्रतिबिंब उमटत नव्हते म्हणून एक नाराजीचा सूर जाणवत राहिला होता . पण या वर्षी मात्र  'द  गोवन  स्टोरी'  या  खास विभागाची योजना करून  गोव्यात निर्माण झालेल्या पारितोषिकप्राप्त कोकणी  चित्रपटांना हक्काचे व्यासपीठ मिळवून दिले गेले .
रुपवाणी

बुरख्याआडची_लिपस्टीक

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

या सिनेमाला सांगायचय काय तर स्त्रियांसाठी समाजाने आखून दिलेले आदर्श नियम पाळताना जेव्हा त्यांची घुसमट होते तेव्हा फक्त आणि फक्त स्फोट होऊ शकतो. जो या चारही बायकांच्या आयुष्यात होतो आणि सरतेशेवटी एका समान धाग्याला येऊन मिळतो. 
पुनश्च

केवढी ही ज्ञानाची हौस आणि शीलाची काळजी!

वि. वि. बोकील | 7 वर्षांपूर्वी

मानसशास्त्रांतील सर्व उपलब्ध कसोट्या तंतोतंत पाळणारी दुर्दैवाने एकही माला आज बाजारांत नाही असे दुःखाने म्हणावे लागते.
रुपवाणी

पानिपत - ऐतिहासिक दस्तऐवजं

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

या विषयावर खरं तर एक चांगला सिनेमा किंवा सिरीज होऊ शकली असती. पण एक चांगला प्रयत्न म्हणून आणि शेवटच्या जवळपास अर्ध्या तासाच्या प्रत्यक्ष युद्धाच्या प्रसंगासाठी सिनेमा एकदा पडद्यावर पाहण्यासारखा आहे.
पुनश्च

'एकोणीसशे चौऱ्यांशी' मधलं उध्वस्त विश्र्व

शिरीष सहस्रबुद्धे | 7 वर्षांपूर्वी

आयुष्यभर वास्तवाशी इमान ठेवणाऱ्या ऑरवेलनं शेवटच्या कादंबरीचा नायक दाखवला तो वास्तवाचं विकृतीकरण करून पोट भरणारा!
रुपवाणी

इरंदम उलगा पोरीन कैदासी गुंडू

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

दुसऱ्या विश्वयुद्धानंतर निरुपयोगी बॉम्ब सुमद्रात विसर्जित केले गेले. त्यांचं पुढे काय होऊ शकतं याचा विचारही केला नाही. जपानच्या सैन्याने प्रशांत महासागरात कुठेतरी विसर्जित केलेला बॉम्ब अनेक वर्षांनंतर भारताच्या पूर्वी किनारपट्टीवर आढळून भंगार गोळा करणाऱ्या माणसाच्या जर हाताला लागला तर त्याचं काय होऊ शकतं ? 
रुपवाणी

१५ ऑगस्ट

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

नेटफ्लिक्स, प्राईम व्हिडियो यांच्या आगमनामुळे वेब सिरिज आणि चित्रपटांना चांगले दिवस आले आहेत. चित्रपटगृहात प्रदर्शित होण्याची व त्यातून काही उत्पन्न होण्याची गणितं बदललेली असताना नेटफ्लिक्स, अँमेझॉन यांच्याशी करार करुन आपला चित्रपट जगभरातील प्रेक्षकांना उपलब्ध करुन देण्याची नामी संधी निर्मात्यांना मिळत आहे. माधुरी दिक्षित नेने या आपल्या आवडत्या अभिनेत्रीने निर्मिती क्षेत्रात पाऊल ठेवण्यासाठी नेटफ्लिक्सचा आधार घेतलाय. तिच्या कंपनीची निर्मिती असलेला, स्वप्ननील जयकर यांनी दिग्दर्शित केलेला १५ ऑगस्ट हा चित्रपट  नेटफ्लिक्सवर प्रदर्शित केला गेलाय.
रुपवाणी

चित्रस्मृती 

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

नाग/साप/नागिन/नागपंचमी/ एक सपेरा  वगैरे वगैरे प्रकारचे अनेक चित्रपट आपल्याकडे चक्क रौप्यमहोत्सवी यश प्राप्त करण्यात यशस्वी ठरलेत. कोणी या चित्रपटाना भाकडकथा म्हटलं तर कोणी अशा चित्रपटांचे यश म्हणजे भाबडेपण ठरवले. काही असले तरी हे यश नाकारता येत नाही.
रुपवाणी

क्राफ्टरहीत पानिपत द ग्रेट बिट्रअल 

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

जर आपल्याला इतिहासातील घटना जसाच्या तशा दाखवायच्या असतील तर इतिहासात वास्तव असतं हे विसरून कसं चालेल. लगानच्या काल्पनिक कथेत भानू अथय्यानी कथानकाचा काळ त्यावेळी ब्रिटीश सुतक पाळत होते असं सुचवलं म्हणून गोवारीकरांनी बदलला तर मग इथे इत्यंभूत माहिती उबलब्ध असताना अशा पद्धतीचा प्रसंग टाकण्याची खरंच आवश्यकता होती का? बरं यातून काय मिळालं? अस्मिता सुखावणारं आत्मिक समाधान!
रुपवाणी

पॅरासाईट --  'माणसाला सुगंध भोवतालाचा'

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

साऊथ कोरियाच्या बॉन्ग जून हो या दिग्दर्शका पॅरेसाईट हा चित्रपट २०१९ ची सर्वाधिक चर्चेत असलेला चित्रपट ठरला आहे. कान महोत्सवातील पाम ओ'डोर पुरस्कार मिळवलेला पॅरेसाईट येत्या ऑस्कर मधील विदेशी चित्रपटाच्या पुरस्काराचा दावेदार समजला जातोय. पॅरेसाईट चित्रपटाचा डॉ.निर्मोही फडकेंनी लिहिलेला रसास्वाद.
रुपवाणी

चित्रपट संगीताचे जतन

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

भारतातील फिल्म सोसायटी चळवळीच्या फेडरेशन ऑफ फिल्म सोसायटीज् ऑफ इंडिया या  शिखर संस्थेच्या कार्याला साठ वर्षं पूर्ण होत असताना तिच्या कार्याचा विस्तार करण्याच्या उद्देशाने दिल्लीत झालेल्या कार्यकर्त्यांच्या बैठकीचे निमित्त साधून चित्रपट संगीताचे जतन या विषयावर एका राष्ट्रीय चर्चासत्राचे आयोजन करण्यात आले होते. या चर्चासत्राचा घेतलेला आढावा.
रुपवाणी

अर्धसत्य - व्यवस्थेवरचं परिणामकारक भाष्य

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

गोविंद निहलानी यांनी दिग्दर्शित केलेला अर्धसत्य हा भारतीय समांतर चळवळीतील एक महत्त्वाचा चित्रपट आहे. आर्ट फिल्म व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी होऊ शकते हे अर्धसत्यने सिद्ध केलं, वास्तव रुपवाणीच्या समांतर चित्रपट विशेषांकात हर्षद सहस्त्रबुद्धे यांनी लिहिलेला अर्धसत्यवरील हा लेख.
रुपवाणी

‘तरी कसे फुलतात गुलाब हे ताजे’

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

विठ्ठलराव विखे पाटलांनी इ.स.१९४९ साली अहमदनगर जिल्हयातील प्रवरा नगर येथे महाराष्ट्रातील पहिला सहकारी साखर कारखाना सुरू केला. नंतर  पश्चिम महाराष्ट्रात सहकारी साखर कारखान्यांचं मोठं जाळंच उभं राहिलं. बघता बघता हे सहकारी साखर कारखाने आर्थिक व राजकीय सत्तेची केंद्र झाली. यातूनच ‘साखर सम्राट’ हा शब्द वापरात आला. पश्चिम महाराष्ट्रात जसे ‘साखर सम्राट’ तसेच गुजराथेत ‘तेल सम्राट’ तर विदर्भात ‘कापूस सम्राट’ निर्माण झाले.  त्या त्या भागातील पारंपरिक पिकाभोवती सहकारी चळवळ उभी राहिली. या सहकारी कारखान्यांमुळे त्या त्या भागाचा आर्थिक तसेच शैक्षणिक विकास झाला. मात्र बघता बघता या सहकारी चळवळीत अपप्रवृत्तीr शिरल्या व मग सुरू झाला पैशाचा व आर्थिक राजकीय सत्तेचा माज आणि नंगा नाच. ही पार्श्वभूमी लक्षात ठेवत ‘सामना’या चित्रपटाला सामोरं जावं लागतं.
वयम्

त्रियात्री  - ‘स्व’ला शोधण्याचा प्रवास

santoshpathare | 6 वर्षांपूर्वी

सामाजिक, कौटुंबिक, अॅक्शन, कॉमेडी असे चित्रपटांचे त्यांच्या आशयानुसार प्रकार केले गेलेत. यात अजून एक प्रकार जोडला गेलाय तो ‘रोड मूव्ही’चा ! चित्रपटातील प्रमुख व्यक्तिरेखा प्रवासाला निघतात व त्या प्रवासात घडलेल्या घटना दाखवणारे चित्रपट ‘रोड मूव्ही’ या प्रकारात मोडतात. ह्रतिक रोशनचा ‘जिंदगी ना मिलेगी दोबारा’ किंवा ‘धनक’ हा बालचित्रपट या रोड मूव्हीज् आहेत. रोड मूव्हीज् मुळे वेगवेगळ्या प्रेक्षणीय स्थळांचे दर्शन प्रेक्षकांना घडवण्याची संधी दिग्दर्शकाला मिळते.
रुपवाणी

समांतर चित्रपटाच्या प्रदर्शनापुढची बदलती आव्हाने...

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

समांतर चित्रपटाची वाटचाल अशी आव्हानात्मक परिस्थितीत सुरु झाली. एनएफडीसी अर्थात फिल्म फेडरेशन डेव्हलपमेंट ऑफ इंडियाचे या चित्रपटांना सहकार्य असले तरी अशा चित्रपटांना थिएटर मिळणे गरजेचे  होते. सत्तरच्या दशकात पूर्वार्धात राजेश खन्नाच्या तर उत्तरार्धात अमिताभ बच्चनच्या चित्रपटांनी गल्ला पेटीवर धुमाकूळ घातला असताना आशयघन समांतर चित्रपटांना विविध चित्रपट महोत्सव, फिल्म सोसायटी खेळ यात हुकमी ऑडियन्स असला तरी त्याचे रितसर प्रदर्शनही गरजेचे होते.
रुपवाणी

पॅरासाईट:क्षुल्लक माणसांचा नश्वर वास

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

पॅरासाईट हा चित्रपट पहायला पुणे इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिवलमधे तुफान गर्दी उसळली होती. मागच्या वर्षी कान महोत्सवात उत्कृष्ट फिल्मसाठी पाम दि ओर मिळवणारी आणि जगभरात चर्चिली गेलेली दक्षिण कोरियाची ‘पॅरासाईट’ ही फिल्म पिफच्या रसिक प्रेक्षकांसाठी आकर्षण होती यात नवल नाही. रांग इतकी लांब होती की, बरेच लोक परत गेले. शेवटच्या थराला तुम्ही कुठेही असलात तरी कमीच मिळतं किंवा मग तुम्हाला मिळतंच नाही. हा जगाचा नियम आहे. पॅरासाईट अशा शेवटच्या थरातल्या माणसांविषयी काही सांगतो.
रुपवाणी

उद्रेकाच्या उंबरठ्यावर जोकर

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

अमेरिकेतील डिसी कॉमिक्सने निर्माण केलेली सुपरमॅन, बॅटमॅन ही काल्पनिक पात्र पडद्यावर जिवंत झाली आणि त्यांच्या मार्गात अडथळे आणणारा खलनायक म्हणून जोकर ही व्यक्तिरेखासुद्धा! क्रिस्तोफर नोलनच्या बहुचर्चित डार्क नाईट या चित्रत्रयीमधून जोकरचे खलनायकी रूप प्रेक्षकांनी याआधी पाहिलं आहे. गॉथम शहरात अराजक माजवणारा जोकर व त्यापासून सर्वसामान्य जनतेचं संरक्षण करणारा बॅटमन यांच्यातील द्वंद्वाचा थरार प्रेक्षकांनी अनुभवलाय. टॉड फिलिप्सचा जोकर या द्वंद्वाच्या  आधीची गोष्ट सांगतो.
रुपवाणी

‘समांतर सिनेमा’ फिल्म सोसायटीचे योगदान

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

फॉर्मुला नाकारणारा पथेर पांचाली हा पहिला शुद्ध सिनेमा. कान्स महोत्सवात त्याला पारितोषिक मिळाल्याने भारतभर त्याचे नांव झाले. सर्व महानगरात तो दाखवला गेला आणि सिनेमाकडे गांभीर्याने पाहणाऱ्या मूठभर सुशिक्षित वर्गांत चित्रपटही साहित्याप्रमाणे कला आहे याची जाणीव निर्माण झाली.‘पथेरपांचाली’च्या निर्मितीमागे कलकत्ता फिल्म सोसायटी हा मूळ स्रोत होता, हे लक्षांत येताच बंगालमधे १९५५ नंतर अनेक फिल्म सोसायट्या निर्माण झाल्या आणि  ‘प्रेक्षक चळवळ’ देशभर नेण्यासाठी फिल्म सोसायट्यांचे फेडरेशनही कलकत्ता फिल्म सोसायटीच्या पुढाकाराने स्थापन झाले. (वास्तव रुपवाणी  अंक ऑक्टोबर-डिसेंबर २०१९)
रुपवाणी

१९१७: मानवी संवेदनांची प्रगल्भ अनुभूती

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

युद्धातल्या घटनांमध्ये लक्षणीय स्वरूपात असणारा आणि प्रकर्षानं न-जाणवणारा घटक, म्हणजे मानवी भावभावना. सॅम मँडिस दिग्दर्शित ‘१९१७’ हा नवा युद्धपट, मानवी भावभावना ठळकपणे दर्शवणारी, पहिल्या महायुद्धाची पार्श्वभूमी असणारी एक छोटीशी गोष्ट सांगतो.
पुनश्च

खानोलकर यांच्या (तेंव्हा) अप्रकाशित कविता

चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर | 6 वर्षांपूर्वी

८ मार्च रोजी कविवर्य आरती प्रभूंचा जन्मदिन होता -त्यानिमित्त त्यांच्या काही अप्रकाशित कविता खास पुनःश्चच्या वाचकांसाठी
रुपवाणी

समांतर एक चित्रप्रकाराचा प्रवास

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

‘पथेर पांचाली’ला कान महोत्सवात मिळालेल्या बेस्ट ह्युमन डॉक्युमेंट या पारितोषिकाबरोबरच सत्यजित रे यांचं नाव जगभरात पोहोचलं आणि त्यांच्या अतिशय यशस्वी कारकिर्दीची सुरुवात झाली. आपल्याकडेही ‘कलात्मक चित्रपट’ किंवा ‘समांतर चित्रपट’ नावानं ओळखल्या जाणाऱ्या चित्रपट चळवळीला सत्यजित रे यांना मिळालेलं यश हे प्रेरणा देणारं ठरलं.
रुपवाणी

अॅनिमेटर - राम मोहन (२६ ऑगस्ट १९३१-११ ऑक्टोबर २०१९)

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

संजीवनी विद्या जाणणारे शुक्राचार्य फक्त प्राण गेलेल्यांना जिवंत करतात. अॅनिमेटर निर्जीवांनाही प्राण बहाल करू शकतो. त्याच्या जगात दगडांना पंख फुटतात. भरभक्कम प्राणी क्षणात सपाट होतात व रेषारूप होतात. रूप बदलून पुन्हा त्रिमिती होतात. भौतिक जगाचे कोणतेही नियम लागू नसलेली परीकथांच्यापेक्षाही अद्भुत, साय-फायच्या जगांपलीकडची जगेही अॅनिमेटर निर्माण करतात. मिकी माऊस जसा जगात सर्वत्र प्रवास करू लागला तशीच त्याला जन्म देणारी अॅनिमेशनची कला जगातल्या अनेक देशात नित्यनवीन रूपात, विविध संस्कृतींचे संस्कार व रंगढंग घेत पसरू लागली. राम मोहन हा ह्याच परंपरेतला भारतीय कलावंत होता.
पुनश्च

प्रेमळ, चतुर, विलासी स्त्रीया आणि कपटी, प्रणयी वगैरे पुरुष...

शशी चौगुले | 6 वर्षांपूर्वी

नाट्याविना अभिनय व अभिनयाशिवाय नाट्य अपूर्ण आहे. या दोहोंच्या संगमांतूनच सुंदर आणि सजीव कलानिर्मिती करीता येईल.
रुपवाणी

पद्मभूषण मारी साटन - विश्वाची नागरिक

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

भारतातील फिल्म सोसायटी चळवळीचा प्रसार हे मारी सीटन या ब्रिटिश महिलेचे जीवन ध्येय होते. फिल्म सोसायटी चळवळीतून भारतात शुद्ध समांतर सिनेमा निर्माण झाला. सिनेमा संस्कृतीची उभारणी झाली.चित्रपट आस्वादाची शास्त्रशुद्ध पायाभरणी भारतात मारी सीटनने केली. मारीचे शिष्य प्रा. सतीश बहादूर यांच्या आठवणी....
पुनश्च

शाहीर दादा कोंडके आणि विच्छा

वि. ग. सातारकर | 6 वर्षांपूर्वी

‘विच्छा माझी पुरी करा’ने लोकनाट्यांच्या लोकप्रियतेचे उच्चांक मोडले. या वसंत सबनीसांच्या लोकनाट्यामुळे दादा कोंडके हे नांव महाराष्ट्रभर खऱ्या अर्थानें गाजूं लागले.
रुपवाणी

 A Journey to Cinema of Satyajit Ray

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

जगविख्यात दिग्दर्शक सत्यजित राय यांचं हे जन्मशताब्दी वर्ष ! फिल्म सोसायटीची मुहूर्तमेढ भारतात रोवणाऱ्या सत्यजित राय यांनी पाथेर पांचाली या अभिजात चित्रपटाची निर्मिती करून भारतीय चित्रपटांना जागतिक पटावर मानाच स्थान मिळवून दिलं. वास्तव रूपवाणीच्या माध्यमातून सत्यजित राय यांचं  कार्यकर्तृत्व आम्ही विविध लेखातून सादर करत आहोत.
रुपवाणी

चित्रस्मृती - सिनेमा हिट झाला आणि चरित्र नायक 'हीरो ' झाले.....

दिलीप ठाकूर | 5 वर्षांपूर्वी

सिनेमाचा पहिला शो सुरु झाला तोच राजाच्या भूमिकेतील अशोककुमार आणि राणाच्या भूमिकेतील प्राण यांच्यावरील 'दो बेचारे बिना सहारे देखो पुछ पुछ कर हारे ' या गाण्याच्या क्रेझने!
पुनश्च

भोगवाद आणि साहित्य - भाग ५

ना. सी. फडके | 5 वर्षांपूर्वी

संदर्भशून्य तुटक उतारे देऊन साहित्याची किंमत ठरविण्याचा पोरकट प्रयोग करावयाचा म्हटल्यास संतकवीदेखील भयंकर लिहिणारे ठरतील, आणि महाभारत लिहिणारे व्यासदेखील भयंकरपणाच्या आरोपांतून सुटणार नाहीत.
ललित दिवाळी २०२०

पाडस : पुनर्भेट

वंदना बोकील-कुलकर्णी | 5 वर्षांपूर्वी

‘पाडस’ या शीर्षकातली सूचकता तेव्हा अर्थातच जाणवली होती. पण आता ती जाणीव अधिक गहिरी झाली आहे, असं वाटतं. निरागस, मुक्त, निरभ्र बाल्य... जसं त्या पाडसाचंही संपलं आणि त्याचा पाडा झाला.
ललित दिवाळी २०२०

गोष्ट : सुरुवातीची आणि शेवटाची

सुरेखा सबनीस | 5 वर्षांपूर्वी

गोष्ट’! हा शब्द संस्कृत ‘गोष्ठी’ या शब्दापासून आला आहे. वैदिक काळात ‘विद्वानांच्या चर्चा’ या अर्थाने ‘गोष्ठी’ हा शब्द वापरला जात असे असं म्हणतात. या अगदी उलट मॅक्समुल्लरने दिलेला
रुपवाणी

थरारक जलीकट्टू

टीम सिनेमॅजिक | 5 वर्षांपूर्वी

जलीकट्टू हा लीजो जोस पेलीसरी या दिग्दर्शकाचा सिनेमा आहे. त्याच्या द अंगमली डायरीज, ई.मा.यु. या सिनेमांनी त्याला चर्चेत आणलं. वेगळे विषय, त्यांची वास्तववादी हाताळणी, सिनेमातील असंख्य पात्रं, छायांकन, ध्वनी यासारख्या महत्त्वाच्या विभागांवर विशेष लक्ष देऊन केलेलं काम यामुळे त्याचे सिनेमे वेगळे ठरतात.
ललित दिवाळी २०२०

डेकॅमरॉन ऊर्फ दशदिनांच्या शतकथा

कल्पिता राजोपाध्ये | 5 वर्षांपूर्वी

फ्लोरेन्समध्ये प्लेगने थैमान घातले होते. ब्लॅक डेथ मुळे सर्वत्र ढिगाने माणसे मृत्युमुखी पडत होती. याच दुर्दैवी काळात घडलेल्या काही घटनांवरून स्फूर्ती घेऊन एका डेकॅमरॉन नावाच्या अजरामर साहित्यकृतीची निर्मिती गिओवानि बोकॅशीओ यांनी केली.
प्रिय रसिक

दृश्यकला

गुलाम मोहम्मद शेख | 5 वर्षांपूर्वी

सुप्रसिद्ध चित्रकार गुलाम मोहम्मद शेख यांनी संपादित केलेल्या दृश्यकला या ग्रंथाला जागतिक कीर्तीचे चित्रकार पद्मविभूषण के. जी. सुब्रमणियन यांचे आशीर्वाद लाभले आहेत.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

अंतरिक्ष फिरलो पण...

शांता ज० शेळके | 5 वर्षांपूर्वी

देह मातीशी बांधलेला पण आत्मा मात्र सतत या आकाशस्थ चैतन्यतत्वाकडे ओढ घेत असलेला अशी दारुण अवस्था माणसाच्या वाट्याला आलेली आहे. ऐहिक आणि पारलौकिक, पार्थिव आणि अपार्थिव यांच्यातील हा संघर्ष सतत चालू आहे आणि मानवाचे हृदय हे त्या संघर्षाचे स्थान आहे.
प्रिय रसिक

देवबाभळी नाट्यसंहितेला साहित्य अकादेमी युवा पुरस्कार!

पॉप्युलर प्रकाशन | 5 वर्षांपूर्वी

"हे नाटक नाही.हा एक साक्षात्कार आहे. नाटककाराने, दिग्दर्शकाने, गीतकाराने, कलावंतांनी, प्रकाशयोजनाकाराने, संगीतकाराने आणि निर्मात्याने घडवलेला इंद्रायणीकाठी नेणारा! इतके निर्मळ, सोज्वळ, उत्कट, आणि लयकारी नाटक गेल्या दशकात दुसरे झाले नाही! या नाटकाने माझे आयुष्य वाढवले.
प्रिय रसिक

झाडावरचा पक्षी-माणूस : विश्राम बेडेकर

अंजली कीर्तने | 5 वर्षांपूर्वी

बोटीनं दूरदेशी चाललेली भावोत्कट हॅर्टा, देखणा, मनस्वी चक्रधर आणि अस्वस्थ वातावरणात फुललेली त्यांची ही झपाटणारी विफल प्रेमकहाणी. तेव्हा आवडली होती हॅर्टा. मला वाटे चक्रधर म्हणजे बेडेकरच. मी ठरवलं होतं, मोठं झाल्यावर लेखकाला जाब विचारायचा, “तुम्ही हॅर्टाशी इतक्या कठोरपणे का वागलात?’’
प्रिय रसिक

रानातल्या मातीचा टिळा लावलेली कविता

ना. धों. महानोर | 5 वर्षांपूर्वी

खानदेशी जीवन पद्धती, कृषीजन संस्कृतीचं महत्त्व व सौंदर्य, गीतात्मक शब्दकळा, बोली हे भक्कमपणानं, साधेपणानं पण घनगर्द असं फक्त बहिणाबाईंच्या कवितेतून दिसतं.
प्रिय रसिक

गंगाधर गाडगीळ यांची कथा: समकालीनता, नवता आणि स्त्रीरूपे

राजेंद्र नाईकवाडे | 5 वर्षांपूर्वी

गाडगीळांच्या कथा वाचताना त्यातील समकालीनतेविषयी, त्यातली नवतेविषयी आणि त्यातील अभिजातपणाविषयी कोणती वैशिष्ट्ये हाती लागतात, ह्याचा शोध काही निवडक कथांच्या आधारे (गाडगीळांच्या कथा, तलावातले चांदणे इत्यादी कथासंंग्रह) घेण्याचा प्रयत्न इथे केला आहे.
प्रिय रसिक

देवबाभळी अनुभवताना...

मानसी जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

देवबाभळीचा प्रयोग पाहताना प्रेक्षक असे काही अलगद त्यात गुंतुत जातात, नाटक संपल्यावर जेव्हा त्यांच्याच नकळत त्यांचे अश्रू गालावर घरंगळतात तेव्हा त्यांना याचा प्रत्यय येतो. अगदी तशीच प्रक्रिया माझीही या नाटकाबाबत अभिनेत्री म्हणून घडली.
पुनश्च

१९७५ व १९७६ सालांतील कादंबरी - भाग पहिला

भालचन्द्र फडके | 5 वर्षांपूर्वी

या स्त्रियांपैकी शान्ता निसळ यांच्या कादंबरीने लक्ष वेधून घेतले. एक तर त्यांनी एक ‘वेगळे जग’ उभे केले आहे आणि पुनर्वसनाच्या जटिल समस्यांचा विचारही केला आहे.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

आर्त: अपेक्षा वाढवणाऱ्या सकस कथा

संजय भास्कर जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

माणसामाणसांतली नाती आणि त्यांतला संवाद, असंवाद आणि विसंवाद हा मोनिकाच्या कथाचा शोधविषय आहे. त्यात तर्ककर्कश वाद मात्र नाही आणि नात्यातले सुसंवादही क्वचितच आहेत. आहे तो अभिनिवेशनहीन कुतुहलाने घेतलेला असंवादाचा अन् विसंवादाचा शोध.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

एक शोधयात्रा...

मिलिंद जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

ऋण फेडायाचे राहून माझे गेले, ऋण फेडायाला पुन्हा पाहिजे मेले' म्हणणाऱ्या किणीकरांचे आपणही देणे लागत होतो, हे फार उशिरा कळले." अशा शब्दांत पुलंनी व्यक्त केलेली खंत किणीकरांवर आणि त्यांच्या प्रतिभेवर मनापासून प्रेम करणाऱ्या सर्वांच्या लेखातून उपटली आहे.
महा अनुभव दिवाळी २०२१

सेल्फ पोर्ट्रेट्स नावाची प्रयोगशाळा

सुभाष अवचट | 5 वर्षांपूर्वी

व्यक्त होण्याची उर्मी ही चित्रकलेची प्रेरणा असते. हजारो वर्षांपासून माणूस स्वत:च्या मनातील विचारांना मूर्त रूप देण्यासाठी चित्रांचा आधार घेत आला आहे. स्वत:चा शोध घेण्याची प्रक्रिया न संपणारी असल्याने चित्रकार सतत नव्याचा शोध घेण्याची धडपड करत असतात. अनेक चित्रकारांना सेल्फ पोर्ट्रेट करून नव्या वाटा सापडल्या आहेत.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

जन्म एका कथेचा

विलास पाटील | 5 वर्षांपूर्वी

कथाबीजातून कथा निर्माण होण्याची प्रक्रिया एकढी सूक्ष्म तरल आणि धुक्याआडची असते, की त्याचा नेमका शोध घेण लेखकालाही अवघड होऊन बसतं, पण एकमात्र खरं, की त्याच्या मनात जे कथाबीज पडतं, त्याचं स्वरूप आणि त्यातून निर्माण झालेली कथा या दोन्हींचं निरीक्षण नक्कीच मनोरंजक आणि काहीसं कुतूहलपूर्ती करणार असू शकतं
Install on your iPad : tap and then add to homescreen