निवडक प्रतिक्रिया

  1. संपादकीय - खुशखबर एकल सभासदत्वाची

     

    "Very Nice Initiative" thanks for the same'. -- suchita atre
  2. पुनश्च - महाराष्ट्राची दगडी शीर

     

    सुंदर, वास्तविक मागोवा -- Mukund Deshpande
  3. पुनश्च - जलद वाचनाची कला

     

    उपयुक्त विषय, मार्गदर्शक लेख, छान -- Mukund Deshpande
  4. पुनश्च - प्रवास कसा करावा?

     

    फारच मस्त -- Mukund Deshpande
  5. पुनश्च - जलद वाचनाची कला

     

    जलद वाचन कसे करावे छान मार्गदर्शन आहे.वाचन करतांना खुप उपयोग होईल. -- Savita Upadhye
  6. पुनश्च - प्रवास कसा करावा?

     

    छान उपाय सांगितला आहे . -- atmaram jagdale
  7. पुनश्च - शिवछत्रपतींचे बखरकार

     

    उत्तम , माहितीपूर्ण !! -- Ashwini Gore
  8. वयम् - अनावर अश्रू

     

    bahuvidh.com चे ही धन्यवाद ! -- Bhanu Pandharpure
  9. वयम् - अनावर अश्रू

     

    खूप अभ्यासपूर्ण माहिती दिली आहे. ज्यांचा हा अभ्यासाचा विषय नाही किंवा आधी कधी नव्हता त्यांनाही या लेखातून खूप छान आणि वेगळ्या विषयावरची माहिती मिळाली. पुनश्च उपक्रमाला धन्यवाद ! -- Bhanu Pandharpure
  10. पुनश्च - प्रवास कसा करावा?

     

    मस्त. यासाठीच लेखकाची दृष्टि हवी. -- Jayashree patankar
  11. निवडक सोशल मिडीया - कोकणची म्हातारी

     

    अगदी खरं लिहीलय डाँक्टरनी. ओपीडी चे अनुभव भारीच असणार -- Hemant Marathe
  12. निवडक सोशल मिडीया - दहावीची बॅच

     

    मन मोकळं झाल. -- Jayashree patankar
  13. निवडक सोशल मिडीया - कोकणची म्हातारी

     

    डॉ. चे काम जास्त करून मानसिकच असते.पण हल्ली डॉक्टर तपासता नाहीत. -- Jayashree patankar
  14. पुनश्च - परशुरामाचा परिसर

     

    खूप छान लेख. संगमेश्वर माझं आजोळ असल्यामुळे अगदी आत्मीयतेने वाचला. लेख जुना असला तरी अजूनही तिथल्या खेड्यात फारसे शहरीकरण झालं नाहीये मंदिर परिसरही अगदी untouched आहे. लेखाच्या निमित्ताने पुन्हा एकदा त्या परिसरात फेरफटका मारला. -- Bhagyashree Chalke
  15. पुनश्च - जलद वाचनाची कला

     

    विषय समजून घ्यायचा की नुसतीच नजर टाकायची, यावर वाचनाची गती अवलंबून असते..सगळे वाङ् मयप्रकार एकाच मोजपट्टीने नाही मोजता येणार..खूप छान, उद् बोधक लेख..✍👌👌 -- Renkoji Dahe
  16. पुनश्च - ‘दे-इझम्’पासून मुक्त व्हा!

     

    माझं जे काही भलं करायचं, ते इतरांनी..या विचारातून आजही समाजमन बाहेर पडले नाही. माझ्या प्रगतीसाठी मीच प्रयत्न करायला हवे, हा मूलभूत विचार इथल्या समाजात रूजला नाही पाहिजे, लोक पूर्णतः सरकार पक्षावर अवलंबून राहिले पाहिजेत, असे जाणीवपूर्वक प्रयत्न केले गेले..आजही आम्ही त्या मानसिक गुलामगिरीतून बाहेर पडलो नाही. याला अपवाद ना शहरी, ना ग्रामीण..सर्वांची सारखीच मानसिकता आहे.. खूप परखड, दृष्टे विचार..✍👌👌 -- Renkoji Dahe
  17. पुनश्च - राजकारणात मराठी माणूस

     

    क्लिष्ट भाषा त्या काळची. काय म्हणायचे हे समजत नाही. -- Chandrakant Chandratre
  18. निवडक सोशल मिडीया - श्यामच्या आईचं आज काय करायचं?

     

    अंतर्मुख करायला लावणारा आजच्या सर्व पालकांनी अवश्य वाचवे अशी आहे श्यामची आई -- vivek khadilkar
  19. निवडक सोशल मिडीया - डॉ.अमरापूरकर आणि एन्डोस्कोपी

     

    अतिशय दुःखद, चटका लावणारा अंत. -- Asmita Phadke
  20. निवडक सोशल मिडीया - दहावीची बॅच

     

    माझी दहावी होऊन ३५ वर्षे झाली पण कविता वाचून नकळत माझ्या शाळेत जाऊन आलो. कित्येक वर्षे न आठवलेल्या गोष्ठी आठवल्या. सुंदर कविता... -- Vijay Gurav
  21. निवडक सोशल मिडीया - मुर्खांची लक्षणे!

     

    आपण यातील कोणत्या लक्षणात बसतो हे अजमावून पाहिले -- atmaram jagdale
  22. पुनश्च - भाग्यवती कविता

     

    खूपच सुंदर कविता - कवीतेची निर्मिती कथा आणि कवितेला मिळालेला प्रतिसाद आणि कवि चे मनोगत सुद्धा ! अप्रतिम ! -- atmaram jagdale
  23. पुनश्च - अश्रू झाला आहे खोल...

     

    दोन अद्वितीय कलावंत, संवाद सुध्दा तितकाच संवेदनशील व सुरेल -- Mukund Deshpande
  24. तंबी दुराई-2018 - परमपूज्य पळवे महाराजांची थोरवी, म्या पामरे काय वर्णावी...

     

    खुपचं छान लेख - उपरोध उपहास नर्म विनोद यामुळे लेख वाचनीय झाला आहे . -- atmaram jagdale
  25. निवडक दिवाळी २०१८ - मैत्री एकाकीपणाशी

     

    सद्याच्या करोनाच्या काळात एकाकी पण कसं सुसहय करावं हे लेख वाचून समजलं . छान लेख -- atmaram jagdale
  26. पुनश्च - मराठी साहित्यातील शेवटचा राजपुत्र

     

    लेखाचे शीर्षक अगदी सार्थ. -- Bhagyashree Chalke
  27. पुनश्च - परमाणूंची महाराष्ट्रावर स्वारी! (इसवी सन १९४७ ते १९८०)

     

    मस्त! आता व तेव्हा तुलना करता लेखक किती कालातीत विचार करू शकतो याचा प्रत्यय येतो. -- Kiran Joshi
  28. तंबी दुराई-2018 - सोशल मिडीयाच्या देशा

     

    खुपच छान लेख.तुम्च्या उपरोधाला तोड फक्त पु ल च -- Vinayak Bhingare
  29. पुनश्च - कावळे

     

    सुंदर लेख. किती बारीक निरीक्षण. -- anita thakur
  30. पुनश्च - जलद वाचनाची कला

     

    एका उपयुक्त विषयावर आभ्यासपूर्ण आणि आभ्यासपूर्वक अशी माहिती दिल्याबद्दल लेखकांचे व आयोजकांचे आभार..... -- Sanjay Pulate
  31. पुनश्च - लखलखीत

     

    अप्रतिम लेख -- Sandhya Kadam
  32. निवडक दिवाळी २०१८ - नेवरा आंबेकरी

     

    अगदी प्रातिनिधिक कथा आहे ही, विकास होतो त्याचबरोबर या गोष्टी घडतात. काळीज पिळवटून टाकणारी वाक्ये आहेत या कथेत. -- Hemant Marathe
  33. निवडक सोशल मिडीया - रविन्द्रनाथांची कविता

     

    किती सुरेख भाषांतर, वाह -- Mukund Deshpande
  34. पुनश्च - चौघंजण

     

    कुंडलकरांची लेखणी छान आहे . त्यांचे नाईन्टीन नाइन्टी हे पुस्तक मी वाचले आहे . छान लिहितात . सुमित्रा भावेंवरचा लेख सुंदर आहे -- atmaram jagdale
  35. आहार, निद्रा, भय ... - जेवणात विविधता हवी

     

    सहज पालन करता येईल. -- Chandrakant Chandratre
  36. पुनश्च - अश्रू झाला आहे खोल...

     

    भाऊक कवी आणि तितकेच भावपुर्ण व्यक्तिचीत्रण. स्वर लयीत येतात असे नाही, संगीतकाराचे शब्दही सुर पकडून येतात. -- Chandrakant Chandratre
  37. पुनश्च - सुगंधी केळकर

     

    छान माहितीपर लेख. -- Shubhangi Kadganche
  38. तंबी दुराई-2018 - अब मैं सचमूच मर चुका हूँ

     

    काय बोलणार ? निशब्द ! -- atmaram jagdale
  39. तंबी दुराई-2018 - सोशल मिडीयाच्या देशा

     

    मस्त लेख आहे . लेखकाचे निरीक्षण उत्तम - एवढेच काय सक्सेस लिटरेचर वरची पुस्तक सुद्धा आपल्यातला कमी पणाच अधोरेखित करतात . मिडियाने खरोखरच काल्पनिक भिती उभी केलीय हे खरं आहे . लेख आवडला . -- atmaram jagdale
  40. पुनश्च - माझी पहिली कथा

     

    ही कथा ऐकायला खूपच छान वाटलं, तुमच्या ह्या उपक्रमाचे कौतुक व विनंती आणखी लेख ऐकता येतील असे काही करा जेणे करून माझ्यासारख्या वाचण्या पेक्षा ऐकण्या वर प्रेम असणार्‍या वाचकाना अधिक आनंद मिळेल. त्यासाठी अधिक शुल्क आकारले तरीही आवडेल. -- Viraj Londhe
  41. पुनश्च - सुगंधी केळकर

     

    महितिपर लेख...खुपच छान -- Prashant Sabade
  42. निवडक सोशल मिडीया - रविन्द्रनाथांची कविता

     

    सात ऑगस्ट अठराशे 61 ही गुरुदेवांची जन्मतारीख. यानिमित्ताने त्यांच्या कवितांचे उत्तम भाषांतर करणाऱ्या नार्वेकर यांचे अभिनंदन! रवींद्रनाथांनी गीतांजली काही काव्ये 1909 मध्ये लिहिली . पुढे 1912 मध्ये इंग्लंडला जाताना त्यांनी बोटीवर त्यातल्या कवितांचे भाषांतर इंग्लिश मध्ये केले. त्याच वर्षी जून तीस तारखेला या कवितांचे केंब्रिज येथे रसिक साहित्यप्रेमी समोर वाचन झाले आणि एका वैश्विक आणि अद्भुत प्रतिभेचा साक्षात्कार साहित्य जगताला झाला. पुढे 1913 च्या नोव्हेंबर 13 तारखेला शांतिनिकेतन येथे गीतांजली ला नोबेल प्राईज मिळाल्याची बातमी आली. या दोन भाषांतरित कवितांनी गुरुदेव टागोरांच्या अलौकिक जीवनाचे पुन्हा एकदा स्मरण करून दिल्याबद्दल सर्व संबंधितांचे धन्यवाद ! -- Anant Tadwalkar
  43. आहार, निद्रा, भय ... - जेवणात विविधता हवी

     

    उपयुक्त माहिती 👌.. -- Monika Anokar
  44. पुनश्च - चौघंजण

     

    सुरेख !! -- Ashwini Gore
  45. पुनश्च - कथा : नागोबा

     

    मनोरंजक !! -- Ashwini Gore
  46. तंबी दुराई-2018 - अब मैं सचमूच मर चुका हूँ

     

    उत्कट व वास्तववाद -- Lata Joshi Desai
  47. पुनश्च - ‘ दास कॅपिटल’ची जन्मकथा

     

    अस्वस्थता निर्माण करणारी, पण छान माहिती। मर्क्सवादाचा Essence आणि प्रत्यक्ष अँप्लिकेशन हे दुर्दैवाने सुसंगत राहिले नाही। मानवतावाद हा त्यांच्या तत्त्वज्ञानाचा आत्मा वाटतो। पण व्यवहारांत त्याचे काय झाले,हे आपण बघतोच आहोत। त्यांचा "जाहीरनामा" The Communist Manifesto" वाचला तर साम्यवादाची प्रेरणा लक्षात आल्याशिवाय राहणार नाही। -- Harihar sarang
  48. पुनश्च - आमची फौजदारीनिष्ठा

     

    महात्मा गांधींनी आपल्या आत्मकथेत Civil disobedience च्या भरकटलेल्या चळवळीसंबंधी लिहिताना यासंबंधी अत्यंत सुंदर विचार मांडलेले आहेत। ते मुळतूनच वाचले पाहिजेत। Part V, Chapter No. 33, chapter Name. A himalayan miscalculation -- Harihar sarang
  49. पुनश्च - कथा : नागोबा

     

    अद्भुत कथा.. -- Dhanashree karmarkar
  50. पुनश्च - हिशेबी माणूस

     

    वा! पुन:प्रत्ययाचा आनंद.. असा मी असामी मधील एक व्यक्तीचित्र या व्यक्तीरेखेवर बेतलेले आहे. -- Chandrakant Chandratre
  51. मराठी प्रथम - शब्दांच्या पाऊलखुणा - गूळ चारणारापेक्षा निंब चारणारा बरा! (भाग - २५)

     

    नमस्कार, जरी गुळ, गोड, इ. बाबत आपला लेख असला तरी नक्कीच *गुऱ्हाळ* नाही वाटला. जुन्या म्हणींचा अर्थपूर्ण उपयोग खूप आवडला. त्यातील काही म्हणी खूपच मजेशीर व नवीन पण वाटल्या. खूपच *गोड* लेख आहे 👍👍 -- Sudam Kumbhar
  52. पुनश्च - महाराष्ट्रीय मुसलमान

     

    हा लेख एक ऐतिहासिक दस्त आहे. राज्य शास्त्र व कायदा शिकणाऱ्यांसाठी अतिशय उपयुक्त. -- Chandrakant Chandratre
  53. श्रवणीय - जरा सरकून घ्या !

     

    खूपच छान ! बऱ्याच वर्षानंतर बांदेकारांचे लेखन वाचायला मिळाले. धन्यवाद! -- Anant Tadwalkar
  54. वयम् - तेही एक बरंच झालं!

     

    आपण मुलांना वाढवतो असं म्हणायची पद्धत आहे; पण खरं तर तीच आपल्याला वाढवत असतात. आपल्यातला पालक घडवतात. -- Shubhada Vaknalli
  55. निवडक दिवाळी २०१८ - शोधता शोधता …

     

    खूपच नावीन्य पूरणी माहिती . यापूर्वी व्हिन्सेंट व्हॅन गॉग यांच अनुवाद - मंगला निरूडकर वाचलं होतं . वीस एक वर्षापूर्वी त्यानंतर या विषयावर चा आजचा लेख - छान . -- atmaram jagdale
  56. तंबी दुराई-2018 - श्रावणस्य प्रथम दिवसे...

     

    खूपच छान ! खुसखुशीत - तंबी दुराई यांच लेखन आपणा कडूनच वाचायला मिळतयं . या आगोदर नव्हते वाचले . खूपच छान ! -- atmaram jagdale
  57. श्रवणीय - जरा सरकून घ्या !

     

    खूपच श्रवणीय ! नर्म विनोदी आणि लक्षवेधी - खूप आवडती . अक्षय वाटवे यांचे सादरीकरण सुंदर -- atmaram jagdale
  58. पुनश्च - सुमारांची सद्दी

     

    खूपच छान. खूप खूप विचार करायला लावणार. एकेक परिच्छेद परत परत वाचावा असा.असेअनेक लेख बहुविध ने द्यावेत. -- Jayashree patankar
  59. तंबी दुराई-2018 - स्पष्टच बोलतो, राग अवश्य माना....

     

    मी तंबी दुराई सुरूवातीपासून वाचत होतो..लोकसत्तेमध्ये सदर असेपर्यंत...पण ही शैली अनोळखी आहे..माझ्यासारख्या सामान्य वाचकाला... -- Vinesh Salvi
  60. पुनश्च - आंबट आणि गोड महाराष्ट्र

     

    बिचारा!त्याला मराठी माणूस म्हणुन पुणेकर भेटले.दुसरीकडे कुठे राहिला असता तर त्याचे विचार कदाचित वेगळे असते. -- Prathamesh Kale
  61. पुनश्च - आंबट आणि गोड महाराष्ट्र

     

    पुणेकरांचे, "महाराष्ट्रीय" असे सार्वत्रीकरण (generalisation) करणे व पुणेकरांचे आलेले अनुभव महाराष्ट्रीयनांचे म्हणणे हा लेखकाचा अल्पानुभव मानायचा कि पुणेकरांचा अपमान हे सांगणे अवघड आहे. छापायला सोपे म्हणून मी यांस पुणेकरी अनुभव म्हणतो. १९५७ पूर्वी दहा ते पंधरा वर्षे आलेला पुणेकरांचा अनुभव व्यक्तिविशेषणात मात्र अजूनही कालबाह्य झालेला नाही. पुणेकरांवरील फिरणारे विनोद व, "तुम्ही काय वाट्टेल ते म्हणालात तरी चांगले शिक्षण घ्यायला, चांगली नोकरी करायला व रिटायरमेंटला इथेच यायचा जीवाचा आटापिटा करता ना? मग खुषाल तोंडाला येईल ते बोला! आम्ही असेच आहोत!" या पिड्यान् पिढ्या कमावलेल्या वृत्तीने केलेला पलटवार यात फारसा बदल झालेला नाहीये. चुका काढण्याची / चोखंदळ वृत्ती, सहजी विश्वास न दाखविण्याची / तावून सुलाखून , जोखून मगच संपूर्ण विश्वास टाकण्याची सावध वृत्ती; सौंदर्याचा आस्वाद न घेता चुकाच शोधायची वृत्ती/ सौंदर्यात, शुद्धतेत तडजोड न करण्याची वृत्ती असे अवगुण (इतरांच्या दृष्टीने) / गुण ( पुणेकरांच्या मते) असे हवे त्या चश्म्यातून पुणेकरांस बघायला सर्वजण मोकळे आहेत. कारण मुळातच पुणेकर इतरांच्या त्याच्याबद्दलच्या मतांना शून्य किंमत देतो ( पुणेरी शब्दात फाट्यावर मारतो!) आता कळले का ६५ वर्षांऩतरही हा लेख किती समर्पक आहे? 😀😀 श्रीराम भिडे अर्थातच पुणे! 😃😃 -- Shriram Bhide
  62. पुनश्च - सांजवेळची स्वप्ने

     

    ग्रेट माणूस !!!! -- Asmita Phadke
  63. पुनश्च - महाराष्ट्राची दगडी शीर

     

    दुर्गाबाईंना सादर वंदन 🙏🙏🙏🙏 -- Asmita Phadke
  64. मासिकांची उलटता पाने - आतंकनिग्रह गोळ्या

     

    वैद्यशास्त्रीच्या धाडसाचे कौतुक! -- Abhinav Benodekar
  65. तंबी दुराई-2018 - आषाढीचे आधुनिक अभंग

     

    छान,मनकवडी कविता -- dhananjay deshpande
  66. पुनश्च - सांजवेळची स्वप्ने

     

    लेख खूपच आवडला . -- atmaram jagdale
  67. पुनश्च - वाचनसंस्कृती आणि शहामृग

     

    लेखकाची भूमिका आणि निरीक्षण रास्त आहे . वाचना बदले खूप कमी लोकांना - संस्थांना आस्था आहे . मी माझ्या परिसरातील दोन तीन वाचनालये अशी पाहिली आहेत तिथे कोणतीही भरताड पुसाळे खरेदी करून ठेवतात कुणी हातही लावत नाही . ग्रंथ पाल जागेवर नाही . . -- atmaram jagdale
  68. पुनश्च - आमची फौजदारीनिष्ठा

     

    सुरेख लेख आणि विश्लेषण ! लेखकाने आपला मुद्या मत विस्ताराने स्पस्ट केले आहे . एवढा आदर्शवत समाज घडवायचा तर खूपच मूल्यांचा दिर्घकाळ अंगीकार करावा लागेल . अर्थात समाजात दिसणारी उथळ मूल्य पाहिली की आपला आत्मा आगोदर गळाठून जातो . तो परिस्थिती शरण केंव्हा होतो कळतही नाही . अर्थात व्यक्तिशः मला लेख खूप आवडला - एक व्यक्ती म्हणून आपण आपल्या मनाचा धाक मानलाच पाहिजे : -- atmaram jagdale
  69. पुनश्च - अश्रू झाला आहे खोल...

     

    सुंदर लेख -- Prathamesh Kale
  70. श्रवणीय - माझी पहिली कथा ( ऑडीओसह )

     

    वाचली छान! या निमित्ये दि. बां. चा फोटो पाहिला आणि मनात असलेल्या प्रतिमेसारखेच त्यांचे व्यक्तिमत्व असल्याचे बघून खुश झालो. पुढे दि. बा. खूप मोठे झाले. त्यांनी माणूसच्या मांजगांवकरांबरोबर वार्ताहर (!)म्हणून केलेल्या प्रवासाचे सरळ आणि स्पष्ट वार्तानकन आजही आदर्श आहे! -- Abhinav Benodekar
  71. मासिकांची उलटता पाने - आठवले शहाडे

     

    एखादी नवीन सवय निर्माण करणं खूपच कठीण. तेही ठराविक सांस्कृतिक चौकटीच्या आत राहून. त्यामुळे ही जाहिरात खास वाटली. धन्यवाद! -- Yogesh Tadwalkar
  72. पुनश्च - एक तत्त्वज्ञानी कुबेर

     

    1931 या काळाला अनुरूप असा माहितीपूर्ण आणि प्रशंसापात्र, उद्योगजकाविषयीचा लेख. 1991 नंतरच्या जागतिकेकारणांनारच्या काळात त्याचे तेव्हडेच महत्व राहील याची शंका वाटते! -- Abhinav Benodekar
  73. पुनश्च - महाराष्ट्रीय मुसलमान

     

    हमीद दलवाईबद्दल माझा प्रागतिक मुसलमान मित्र -जो गुजराथी माध्यमातून शिकलेला, उर्दूचा गंध नसलेला -म्हणवयाचा "दलवाईला मुसलमान असण्याची लाज वाटते!"दुसऱ्या मित्राच्या वडिलांनी त्याला मराठी मिडीयम आणि त्याच्या बहिणीला उर्दू माध्यम असा तोडगा काढला! हमीद दलवाईच्या लिखाणा -विचारावर बव्हंशी हिंदूच बोलतात /लिहितात! मात्र दलवाई महात्मा फुल्यांसारखाच मोठा विचारवंत आणि सक्रिय सुद्धा! -- Abhinav Benodekar
  74. पुनश्च - महाराष्ट्रीय मुसलमान

     

    अमित भाईंचा हा लेख केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे; तर हिंदुस्थानातील मुस्लिम समस्येवर सुचविलेला एक उत्तम उपाय आहे. ही बाब भारतातील राजकारणी, समाजकारणी आणि शिक्षण विद लक्षात घेतील तो सुदिन म्हणायचा. -- Prashant Chaudhari
  75. पुनश्च - महाराष्ट्रीय मुसलमान

     

    हमीद दलवाई नी मोजक्या आयुकाल खंडात परिवर्तनाचा संघर्ष केला तो अद्वितीय आहे. दुर्दैव असे की पु. ल. देशपांडे, रामचंद्र गुहा, साने गुरुजी आणि साधना आणि काही मोजके अपवाद वगळता मराठी सारस्वताने त्यांची फारशी दखल घेतलेली नाही. भारताने वैश्विक संवेदना असणारी डॉ. रवींद्रनाथ टागोर, म. गांधी सारखी दिग्गज जगाला दिलीत. इथल्या भूमीत मात्र सनातन्यांच्या कोलाहलात उदारमतवाद आणि तर्कपूर्ण बुध्दीवादाची हेटाळणी करून तो कुजवल्या गेला. दुर्दैव आहे भारतीय समाजाचे की आम्ही अजूनही मध्ययुगीन काळात जगतो आहोत. -- Diwakar Ganjare
  76. वयम् - मी ‘पी’ बोलतोय...

     

    माहिती आणि सादरीकरण दोन्ही उत्कंठावर्धक -- Manjiri walvekar
  77. वयम् - मी ‘पी’ बोलतोय...

     

    फार विस्मयकारक व उत्कंठावर्धक माहिती! -- Kiran Joshi
  78. पुनश्च - महाराष्ट्राची दगडी शीर

     

    खूपच छान. निसर्ग आणि मराठी माणूस याची ही अलवार गुंफण. -- Jayashree patankar
  79. पुनश्च - महाराष्ट्रीय मुसलमान

     

    चिंतनशील लेख -- Mukund Deshpande
  80. पुनश्च - हिशेबी माणूस

     

    पु.लं चे अनोखे लेखन -- Shriniwas Kalantri
  81. पुनश्च - महाराष्ट्रीय मुसलमान

     

    अतिशय वाचनीय वैचारिक लेख !!....अश्या विचारांची आज फार गरज आहे . -- Ashwini Gore
  82. पुनश्च - महाराष्ट्रीय मुसलमान

     

    हमीद दलवाईंनी खरोखर मौलिक विचार मांडले आहेत .छान लेख -- Shriniwas Kalantri
  83. मौज दिवाळी २०२० - सुमित्राची संहिता

     

    ह्या लेखातून सुमित्रा ताईंची एक वेगळी ओळख झाली. धन्यवाद! -- Yogesh Tadwalkar
  84. पुनश्च - अश्रू झाला आहे खोल...

     

    खूप छान. दोन प्रतिभावंतांच्या कलात्मक देवघेवीबद्दल असं क्वचितच वाचायला मिळतं. धन्यवाद. -- Yogesh Tadwalkar
  85. पुनश्च - महाराष्ट्रीय मुसलमान

     

    धन्यवाद पुनश्च.... -- Vinesh Salvi
  86. पुनश्च - अश्रू झाला आहे खोल...

     

    आरती प्रभुविषयी लिहितांना हृदयनाथजिंनी वेगळाच बाज स्वीकारलाय. मुक्त काव्य, आणि आतड्याची ओढ! -- Abhinav Benodekar
  87. पुनश्च - अश्रू झाला आहे खोल...

     

    खुपच छान, मनापासून लिहिलं आहे. -- Suhas Joshi
  88. मासिकांची उलटता पाने - ऑटो रिक्षा

     

    मला वाटते ऑटो बहुदा पुण्यात फिरोदि्यांनी प्रथम सुरु केली, पण अशी जाहिरात हे नवलच! -- Abhinav Benodekar
  89. पुनश्च - प्रकाशनव्यवसायातील खाचखळगे

     

    शरदःचंद्राची ओळख भटांमुळे झाली. मात्र श्री. नेमाडेन्नी या व्यवसायावर बरंच काही लिहिले आहे!"मराठी साहित्य म्हणजे झोपडपट्टी आहे!"हे मत अतिरेकी असले तरी चिंत्य आहे! मात्र मला जास्ती करून वाचनालयामधेच पुस्तके खपतात हे माहिती असून पुस्तके प्रकाशित करणाऱ्या प्रकाशकांबद्दल आदरच आहे! -- Abhinav Benodekar
  90. मासिकांची उलटता पाने - उडिपी रेस्टॉरंट

     

    सज्जन माणसाला मुंबईत महत्व होते तर!उदघाटनाला साने गुरुजी!! -- Abhinav Benodekar
  91. मासिकांची उलटता पाने - हेल्थ अँड कंपनी

     

    तेंव्हा आत्तापेक्षा परिस्थिती जास्त वाईट होती,लाज वगैरे स्वतः चे सोडा ;प्रखर विरोध होता. रघुनाथ धोंडो, समजस्वास्थ हे वाचल्यावर कळते. जाहिराती लोक चोरून वाचत असणार! -- Abhinav Benodekar
  92. पुनश्च - अश्रू झाला आहे खोल...

     

    खूपच छान. दोघेही साध्या शब्दातून व्यक्त होत राहतात. -- Jayashree patankar
  93. पुनश्च - गहकूटं विसङ्गीतं

     

    घराचाआदिबंध. सरांच्या लेखणीतून घराचं असतंपण - नसतंपण मनतळाशी जाऊन रुजलं आणि बुद्धतत्त्वज्ञानाचा व्यापक अवकाश घेऊन साकारलं. धन्यवाद बहुविध. -- निर्मोही फडके
  94. पुनश्च - महाराष्ट्राची दगडी शीर

     

    उत्तम लेख वाचायला मिळाला. दुर्मिंळ व सकस साहित्य इथे वाचायला मिळते नेहमी. मनापासून धन्यावाद . -- Deepali Datar
  95. पुनश्च - महाराष्ट्राची दगडी शीर

     

    आज महाराष्ट्र दिनाच्या निमित्ताने या लेखाचे पुनश्च वाचन केले. अभिमानाने छाती भरून घेतली. जय महाराष्ट्र! -- Kiran Joshi
  96. पुनश्च - चोरून ऐकलेल्या मैफलींची मजा!

     

    काही वर्षांपूर्वी "अंतर्नाद"मासिकात वाचलेल्या आठवणी आज पुनःप्रत्ययाचा आनंद देऊन गेल्या. -- Vinayak Shembekar
  97. पुनश्च - गहकूटं विसङ्गीतं

     

    किती चित्रमय आठवणी लिहिल्या आहेत!फारच छान! -- Vinayak Shembekar
  98. पुनश्च - महाराष्ट्राची दगडी शीर

     

    अतिशय सुरेख लेख! -- Vinayak Shembekar
  99. पुनश्च - महाराष्ट्राची दगडी शीर

     

    सुंदरच लेख,अगदी वास्तवता दर्शवणारा -- Aparna Ranade
  100. पुनश्च - गहकूटं विसङ्गीतं

     

    एक चित्रमय लेखन.. प्रचिती देणारे. -- Sushma Karandikar
  101. पुनश्च - महाराष्ट्राची दगडी शीर

     

    अतीसुंदर लेख -- Hemant Marathe
  102. पुनश्च - महाराष्ट्राची दगडी शीर

     

    फारच सुरेख लेख -- Seema Joshi
  103. पुनश्च - मी गाढव आहे

     

    त्यांची बाकीची पुस्तके ही अशीच आहेत मस्त ! -- Varsha Sidhaye
  104. पुनश्च - कथा : नागोबा

     

    ग्रीक पुराणात पण सेम अशी एक कथा आहे त्यांच्या आणि आपल्या बऱ्याच कथात साम्य आहे । खूप दळणवळण असणार लोकात त्या काळी -- Varsha Sidhaye
  105. पुनश्च - महाराष्ट्राची दगडी शीर

     

    मराठी माणंसाचे समर्पक वर्णन -- Sadhana Anand
  106. संपादकीय - मराठी नियतकालिकांचा इतिहास..

     

    थोडक्यात पण महत्वाचे.माहितीत भर म्हणून लिहिते.माझा मराठी नियतकालिकात परीक्षणाचा अभ्यास आहे.पीएच डी. -- Jayashree patankar
  107. निवडक दिवाळी २०१८ - मैत्री एकाकीपणाशी

     

    सद्य काळाला लागू पडतोय हा लेख। सध्या बहुतांश मंडळी घरात असताना स्वतःशी असलेले नाते, कुटुंबातील नातेबंध आणि जिव्हाळ्याचा बेटांशी असलेले भावबंध याचे महत्त्व सर्वांना प्रकर्षाने जाणवले। -- शुभदा चौकर
  108. पुनश्च - विवाहिता व पूर्वाश्रम

     

    मराठीत मला तरी राम/ दशरथ नावावरून सीता ह्या अर्थाचे नाव मलाही आठवत नाही. काही हिंदी नावांचा उलगडा करावा ज्यांचा अर्थ सीता असा सर्वमान्य आहे. दोन हिंदी नावे - रामकली, रामप्यारी. -- Mukund Karkare
  109. पुनश्च - हिशेबी माणूस

     

    पून्हा पुन्हा वाचून आनंद देणारे लेख आहेत हे. -- Anantrao Mahajan
  110. वयम् - उद्दालक आरुणी

     

    खरच बोधप्रद कथा आहे हि -- Hemant Marathe
  111. पुनश्च - बागलांची राई

     

    खानोलकरांच्या लेखनात जी गूढगर्भता आहे ती मला नेहमीच आकर्षित करते. वरील लेख ही असाच अप्रतिम व गूढस्पर्शी आहे. -- Mohini Petkar
  112. पुनश्च - बागलांची राई

     

    अप्रतिम, किती सुरेख व भावूक वर्णन, -- Mukund Deshpande
  113. पुनश्च - बागलांची राई

     

    खानोलकर यांचं लेखन म्हणजे एका झटक्यात समजून येतं नाही, सारखं मागे जाऊन परत वाचावं लागतं. गुढ अर्थ असतो शब्दाशब्दात, वाक्यावाक्यात. -- Hemant Marathe
  114. पुनश्च - बागलांची राई

     

    अप्रतिम लेख ! -- Sandhya Kadam
  115. मासिकांची उलटता पाने - रावळगाव

     

    आमच्या लहानपणीचे एक आवडते चॉकलेट .माझ्या आईचे काका (माझे आजोबा ) महिन्यातून एखाद वेळी आमच्या घरी येत असत. खाकी हाल्फ पॅंट व पांढरा शर्ट असा त्यांचा पोशाख असे.आम्हा सर्व बच्चे कंपनीला एक एक रावळगाव चे चॉकलेट ते नेहेमी देत असत.आज फन्नास/पंचावन वर्षानी सुद्धा जिभेवर त्याची चव रेंगळते आहे. -- vivek khadilkar
  116. पुनश्च - हिशेबी माणूस

     

    वा! खुपच छान व नमुनेदार लेख. -- Prathamesh Kale
  117. पुनश्च - बागलांची राई

     

    अप्रतिम लेख आहे . खानोलकरांचं कोणतही लेखन मी आवडीनं वाचतोच . खूपच उदभूत - वेगळ्या जगाला स्पर्श करणारं लिहितात ते . आजचा लेख खूपचं सुंदर ! आवडला -- atmaram jagdale
  118. पुनश्च - चौघंजण

     

    सुमित्रा भावे!! तेथे कर माझे जुळती -- Lata Kulkarni
  119. पुनश्च - हिशेबी माणूस

     

    भन्नाट -- Sadhana Anand
  120. मौज दिवाळी २०२० - सुमित्राची संहिता

     

    अनिल सरांनी खूपच आतून लिहीलं आहे. लगेचच आतमध्ये पोहोचतं. -- Kiran Joshi
  121. पुनश्च - हिशेबी माणूस

     

    पु.ल च्या लेखावर प्रतिक्रिया देणे अशक्य केवळ आनंद -- Mohan Ranade
  122. पुनश्च - हिशेबी माणूस

     

    पुलं ते पुलं,असे परखड कुणाला लिहायला जमणार -- Aparna Ranade
  123. निवडक सोशल मिडीया - बाहुली, स्त्री शिक्षणाचा पहिला ज्ञात बळी !!

     

    खूपच ह्रुदयद्रावक तसेच प्रेरणादायी कथा आहे -- Hemant Marathe
  124. पुनश्च - मी गाढव आहे

     

    वेगळीच माणसं होती हि. खरंतर अशा प्रामाणिक व जगावेगळ्या लोकांमुळेच देश चालतो आहे. -- Hemant Marathe
  125. पुनश्च - मी गाढव आहे

     

    असाही काळ होता आणि तळमळीने सांगणारे सुध्दा होते...अप्रतिम -- Parag Punekar
  126. पुनश्च - मी गाढव आहे

     

    लेख तर उत्तमच आहे,पण तो काल वेगळाच होता,आता कुणी ऐकूनच घेणार नाही,आता प्रत्येकालाच आपणच हुशार असल्याचा अहंभाव आहे ना,असो -- Aparna Ranade
  127. रुपवाणी - चित्रस्मृती - सिनेमा हिट झाला आणि चरित्र नायक 'हीरो ' झाले.....

     

    व्हिक्टोरिया नं.203 हा अतिशय मनोरंजक चित्रपट होता.अशोककुमार व प्राण यांची अफलातून विनोदाची केमिस्ट्री, खुर्चिला खिळवून ठेवणारी अत्यंथ रहस्यमय कथा,सायराबानू ची दिलखेचक अदा,थोडा~सा ठहरो हे सेक्सी तर दो बिचारे बिना सहारे हे धमाल विनोदी अशा बहारदार गाण्यांमुळे हा चित्रपट सुपर डूपर हिट झाला होता. -- Vilas Ranade
  128. पुनश्च - कथा : नागोबा

     

    अश्या कथा लहानपणी चार्तुमास कहाणी संग्राहात वाचल्याचे आठवते. -- Sadhana Anand
  129. पुनश्च - यात्रा पुढे सरकताना !

     

    माझे वडील रेल्वेत तिकिट तपासनीस होते.त्यांच्यासोबत आणि नंतर कामानिमित्त भरपूर रेल्वेप्रवास झाला. लेख वाचताना मज्जा वाटली. आठवणींचे अनेक तुटक दुवे जुळले.इंजीनमधुन प्रवास केल्यासारखे वाटले. आभार! -- निशिकांत tendulkar
  130. पुनश्च - आणीबाणी अपरीहार्य का झाली ?

     

    केतकरांचा जागतिक राजकारणाचा अभ्यास आणि आवाका प्रचंडच आहे. आणीबाणी हा आचंद्रसूर्य वादाचा मुद्दा राहणार आहे. एका वेगळ्या दृष्टिकोणाचा अभ्यासपूर्ण लेख. -- Manoj Deshmukh
  131. पुनश्च - कथा : नागोबा

     

    सुंदर लोककथा. या कथेमागचा अर्थ शोधावा तसा प्रत्येकाला वेगवेगळा लागू शकतो -- Hemant Marathe
  132. पुनश्च - कथा : नागोबा

     

    छान लोककथा वाचत रहावसं वाटतं -- DEEPA ELECTRICALS
  133. पुनश्च - कथा : नागोबा

     

    बालपणात हरवले परत...... -- Vaiju Bhong
  134. पुनश्च - शतरंगीचे फूल (कोकणांतल्या कुणबी लोककथा)

     

    उत्सुकता वाढवत नेणारी कथा -- Shubhangi Kadganche
  135. निवडक सोशल मिडीया - बाहुली, स्त्री शिक्षणाचा पहिला ज्ञात बळी !!

     

    खूपच विदारक परिस्थिती होती तेव्हा . -- atmaram jagdale
  136. पुनश्च - कथा : नागोबा

     

    विलक्षण कहाणी -- Shubhangi Kadganche
  137. पुनश्च - कथा : नागोबा

     

    छान लोककथा - वाचत रहावसं वाटतं . असं अदभूत रसायन लोक कथांमध्ये असतं -- atmaram jagdale
  138. पुनश्च - तपश्चर्येचे पाप !

     

    मुद्देसूद लिखाण, वाचताना विचार करायला प्रवृत्त होते. -- Hemant Marathe
  139. मराठी प्रथम - ग्रंथालय संचालनालय : वाचनसंस्कृतीचा प्रचार व प्रसार (भाग – १)

     

    सार्वजनिक ग्रंथालया बाबतची इथंभूत माहिती सविस्तार स्वरूप दिलेली असून अभ्यास पूर्ण लेख... -- Prathamesh Kale
  140. मराठी प्रथम - ग्रंथालय संचालनालय : वाचनसंस्कृतीचा प्रचार व प्रसार (भाग – १)

     

    अभ्यासपूर्ण लेख . ग्रंथालय व्यवहार - याबाबत माहिती मिळाली . -- atmaram jagdale
  141. पुनश्च - चौघंजण

     

    अगदी मनापासून लिहिले आहे -- Hemant Marathe
  142. पुनश्च - शब्द :- एक लघुकथा

     

    अतिशय सुंदर कथा. खरंय, भाषेची दुरावस्था अगदी अचूक उमटली आहे. -- Bhagyashree Chalke
  143. पुनश्च - वाचनसंस्कृती आणि शहामृग

     

    लेख खरच विचार करायला लावणारा आहे. सध्या साधं रोजचं वर्तमानपत्र कितीजण पूर्णपणे वाचतात? अगदी आपल्यालाही इच्छा असूनही ते पूर्ण वाचणे बरेचदा गडबडीत शक्य होत नाही. मोबाईल चा वापर मात्र अतोनात वाढला आहे. व आता त्याला कोणताच इलाज नाही. ् -- Hemant Marathe
  144. पुनश्च - सखीच्या शोधात जॉर्ज ऑरवेल

     

    पिंगे अलिप्तपणाने, कमी शब्दात पण पक्क्या विचारांनी आकर्षक लिहितात. ओर्वेल गाजलेला पण त्याच्या लिखाणाचा अनावश्यक तपशील न देता त्याच्या वधूसंशोधनाच्या मोहिमेचा तपशील पिंग्यांनी दिला आहे.. इंगज -कोकणी आर्थिक दृष्टिकोन साम्यामुळे ओर्वेलचे म्हणणे पिंगे अचूक लिहितात. -- Abhinav Benodekar
  145. पुनश्च - सखीच्या शोधात जॉर्ज ऑरवेल

     

    वाह, किती संवेदनशील लेखन, -- Mukund Deshpande
  146. पुनश्च - चौघंजण

     

    अतिशय सुंदर लेख. अशाच दिग्दर्शकांमुळे मराठी चित्रपटसृष्टी आज श्रीमंत आहे. -- Bhagyashree Chalke
  147. पुनश्च - प्रौढ विवाह आणि वय वाढीचा अतिरेक

     

    थोड्याफार फरकाने परिस्थिती आजही तशीच आहे असे लेख वाचल्यावर वाटले. -- Mahesh Mohare
  148. मौज दिवाळी २०२० - सुमित्राची संहिता

     

    अनिल अवचट म्हणजे आवडता लेखक माणूस किंवा माणूस लेखक, कारण या दोन्हीत नंबर 1! सुमित्राजीचे सिनेमे आपल्याला भयानकच आवडलेले, मात्र त्यामागची मेहनत, तळमळ आत्ता समजली. मंझिल जितनाही उसका रास्ताभी खूबसूरत है! -- Abhinav Benodekar
  149. पुनश्च - तपश्चर्येचे पाप !

     

    मुद्देसुद -- मंदार केळकर
  150. पुनश्च - चौघंजण

     

    Great! -- Sudhir Dhone
  151. मराठी प्रथम - भाषाविचार - बालचित्र समितीला अधिक सक्रियतेची गरज (भाग १३)

     

    कोविड काळात बदललेल्या जीनवपद्धतीमुळे मुल जास्त वेळ घरातच आहेत. ह्या वेळेचा अशा चित्रपटांमधून भाषाविचार व संस्कार रूजविण्यात चांगला वापर होऊ शकेल. सरकारने निश्चितच अनुकरण करावा असा हा कार्यक्रम आहे. -- Aviraj Marathe
  152. पुनश्च - श्री रामरक्षा स्तोत्र

     

    विस्तृत विवेचन !! -- मंदार केळकर
  153. पुनश्च - चौघंजण

     

    किती विलक्षण लिहीलं आहेस सचिन..! हा लेख दीर्घकाळ मनात रेंगाळणार.. चांगलं लिहील्याबद्दल आभार मानले तर लिहीणाऱ्या माणसाला काही वाटेल का.. माहिती नाही.. पण तरी..भाषा, रचना आणि मुख्य म्हणजे नात्यांकडे इतक्या गोड, शहाण्या दृष्टिकोनातून कसं बघतोस.. ♥️ -- sonali kulkarni
  154. पुनश्च - माणसे तोडण्याची कला

     

    लेख अतिशय सुंदर मात्र सध्याच्या फेसबुक मघ्ये कोणी अशी दया माया दाखवत नाही आदी लिखाणा पेक्षा त्याच्या अन्य बाबी पाहून शेरा येतो असो कालाय तस्मै नमः -- Mohan Ranade
  155. पुनश्च - वसई उर्फ वाजीपूर

     

    वसईचा आजपर्यंत बराच इतिहास वाचला गेला पण वाजीपूर नाव पहिल्यांदाच ऐकले. -- Hemant Marathe
  156. मौज दिवाळी २०२० - सुमित्राची संहिता

     

    वा, विलक्षण व्यक्तिमत्व.. विलक्षण मैत्री.. -- Sushma Karandikar
  157. पुनश्च - लखलखीत

     

    सुनीताबाईंच्या तेजःपुंज व्यक्तिमत्वाची सुरेख मांडणी मंगला ताईंनी करून खरंच उत्कृष्ट माहिती उपलब्ध करून दिली आहे... -- Dr. Anuradha Deshpande
  158. पुनश्च - माणसे तोडण्याची कला

     

    सत्य स्पष्टपणाने सांगावे भलेही समोरचा थोडा दुखावला गेला तरी चालेल. Best luck next time keep it up या सारख्या वाक्याने समोरच्याला निरोप द्यावा.परत भेटू. -- Meghashyam Battin
  159. पुनश्च - शाहिरी वाङ्मयाची मीमांसा

     

    आता अमर भूपाळी परत बघणे आले. फारच अभ्यासपूर्ण लिहिले आहे. -- Viraj Londhe
  160. पुनश्च - माणसे तोडण्याची कला

     

    तरीही काही वेळा नाती जपण्यासाठी कौतुक करावेच लागते . असो लेख वाचनीय आहेच (खरच ). -- Shreekrushna Manohar
  161. पुनश्च - पॉइन्ट टू टू

     

    मजा आली वाचायला -- shubhangi kadganche
  162. पुनश्च - वि. का. राजवाडे : आठवणी आणि आख्यायिका

     

    वा खुपच विचार करणारी माहिती. -- Chandol Deshpande
  163. हॉटेल चालवणं खायचं काम नाही !! - पोळी पुराण

     

    धन्यवाद. आपण पोळीचा आग्रह धरला तर हळूहळू चित्र बदलेल... -- Bahuvidh Super Admin
  164. पुनश्च - पेशवाईंतील देशस्थ-कोकणस्थ वादाचे स्वरूप

     

    खूपच प्रदिर्घ लेख आहे.मोबाईल वर एवढा मोठा लेख कधीच वाचला नव्हता.बाळाजी विश्वनाथ भट या कोकणस्थ ब्राम्हणाने आपल्या बुध्दीकौशल्य,मेहनत व शौर्य या गुणांमुळे छ.शाहू महाराजांची मर्जी संपादन केली व त्यानंतर बाजीराव पेशवे यांनी छ.शिवाजीमहाराजांचे हिंदवी स्वराज्याचा भारतभर विस्तार केला. कोकणस्थ व देशस्थ या दोन्ही ज्ञातींनी स्वराज्य स्थापना व विस्तार यात मोलाचे योगदान दिले आहे. -- Vilas Ranade
  165. तंबी दुराई-2018 - गडकरी आणि शून्याची व्यथा!

     

    सुंदर विनोदी लेख.मा.नितिनजी गडकरी यांनी देशात चांगले सिमेंटचे रस्ते बांधण्याचा निर्धार केलि आहे.त्यांना देशातील कोटी कोटी जनता धन्यवाद देत आहे. -- Vilas Ranade
  166. हॉटेल चालवणं खायचं काम नाही !! - हाॅटेल व्यवसायाची abc म्हणजे हाॅटेलचा APC

     

    हाँटेल बाबत हि नवीन माहीती मिळाली.येत्या काळात हाँटेल व्यवहाबद्दल बरेच नवीन नवीन वाचायला मिळेल,हि आशा आहे.धन्यवाद. -- Vilas Ranade
  167. हॉटेल चालवणं खायचं काम नाही !! - हाॅटेल व्यवसायाची abc म्हणजे हाॅटेलचा APC

     

    हॉटेलच्या बाबतीत असा विचार कधी केलाच नव्हता -- Hemant Marathe
  168. वयम् - चलती का नाम गाडी

     

    अगदी सोप्या भाषेत महत्वाचा सिध्दांत समजून सांगितला आहे. छान -- Hemant Marathe
  169. पुनश्च - शाहिरी वाङ्मयाची मीमांसा

     

    लेखांमधून लेखकाची कळकळ दिसून येते आहे. अन्यायाला वाचा ही फोडलीच पाहिजे. -- Hemant Marathe
  170. पुनश्च - शाहिरी वाङ्मयाची मीमांसा

     

    उत्तम विवेचन व तत्कालीन परिस्थितीचा दुसरा एक पैलू नजरेस आणून देणारे लिखाण! -- Nitin Dhage
  171. हॉटेल चालवणं खायचं काम नाही !! - पोळी पुराण

     

    उत्तम लेख .. अगदी महाराष्ट्रातील छोट्यातील छोट्या शहरांमधील हॉटेल मधून पोळी हद्द पार होत आहे .. तंदूर रोटी हा माथी प्रकार मारला जातो.. दुर्दैव .. -- Manoj Deshmukh
  172. तंबी दुराई-2018 - गडकरी आणि शून्याची व्यथा!

     

    एव्हरग्रीन खुसखुशीत लेखन !! तंबी जी कसे आहेत? बरेच दिवसात त्यांचा लेख वाचायला मिळाला नाही! -- Kiran Joshi
  173. पुनश्च - यात्रा पुढे सरकताना !

     

    छान लेख आहे. -- Kuldeep Ghorpade
  174. पुनश्च - मी पाहिलेले व ऐकलेले अत्रे

     

    अप्रतिम लेख . श्री. प्रा. मनोहर आळतेकरांनी आचार्य अत्रे यांची सर्वांगानी अोळख आम्हास करुन दिली त्याबद्दल त्यांचे शतश: आभार ! खरंच आज अत्रे हवे होते. -- Sharad Bahadkar
  175. पुनश्च - यात्रा पुढे सरकताना !

     

    खुप-छान-भाष्य ! हा लेख वाचताना आपणही त्या गणेश कुलकर्णी ह्यांच्यासोबत रेल्वेच्या केबिनमधून प्रवास करतोय असं वाटलं. रेल्वेविषयीचीच्या ह्या लेखांचे एक छानसं पुस्तक नक्की होईल. हार्दिक-शुभेच्छा ! -- श्रीनिवास-लखपती-पनवेल. -- Shriniwas Lakhpati
  176. पुनश्च - वि. का. राजवाडे : आठवणी आणि आख्यायिका

     

    खुपच छान माहिती इतिहासाचार्यंबदल भेटली धन्यवाद -- Pranav Patil
  177. पुनश्च - यात्रा पुढे सरकताना !

     

    यांच्या लेखाचे एक मस्त पुस्तक होईल. डॉक्टर किंवा इंजिनिअरिंग च्या फिल्ड वर अनुभवांची पुस्तके आहेत पण या विषयावर यांनीच पहिल्यांदा लिहिले । कवी मनाचे असल्याचे तसेच साहित्याची आवड असलेली पदोपदी जाणवत राहते -- Varsha Sidhaye
  178. पुनश्च - वि. का. राजवाडे : आठवणी आणि आख्यायिका

     

    राजवाड्यांविषयी एवढी माहिती पहिल्यांदाच वाचली. थक्क झालो. -- Kiran Joshi
  179. हॉटेल चालवणं खायचं काम नाही !! - पोळी पुराण

     

    चांगला लेख आहे.हाँटेल व्यवसायात पडल्याने किरण भिडे यांना त्यातून अडचणी लक्षात येत आहेत.आपल्या जेवणातला पोळी हाच मुख्य घटक आहे..त्यामुळे गरमागरम पोळी देणारी मोठी हाँटेल्सच चांगली चालत आहेत. पुण्यातील श्रेयस,दुर्वाकूर,इ.हाँटेल तुफान चालतात. -- Vilas Ranade
  180. पुनश्च - वेळ झाली निघून जाण्याची...

     

    हृदयाला भिडणारा लेख! -- Anita Punjabi
  181. पुनश्च - वेळ झाली निघून जाण्याची...

     

    फारच सुरेख लेख -- Sadhana Anand
  182. पुनश्च - कथा : आयुष्याचा हिशोब

     

    वयाच्या चाळीशीत ऑडिओ कॅसेट च्या जमान्यात वपुंचे कथाकथन खूप ऐकले, वाचनाची आवड असतानाही मासिकांतील कथा वाचण्याचा योग आलाच नाही, आज ही कथा वाचुन वपुं च्या लेखनाची जादू पुन्हा अनुभवली. धन्यवाद बहूविध -- Jayendra Palande
  183. निवडक सोशल मिडीया - दहावीची बॅच

     

    एकदम छान भारीच -- Balasaheb More
  184. पुनश्च - लोककथांचा प्रान्त!

     

    अप्रतिम लेख -- Sadhana Anand
  185. पुनश्च - घरमालकास मानपत्र

     

    टिपीकल पु ल -- Sadhana Anand
  186. पुनश्च - मी पाहिलेले व ऐकलेले अत्रे

     

    छान अप्रतिम लेख -- Santoshkumar Ghorpade
  187. पुनश्च - मी पाहिलेले व ऐकलेले अत्रे

     

    ज्यांनी कऱ्हेचे पाणी भाग १ ते ५ वाचले आहेत त्यांना अत्र्यांच्या महान व्यक्तिमत्वाची कल्पना यावी. त्यांचे शिक्षण, चित्रपट, यातील बरे वाईट अनुभव, परदेशी जाऊन केलेला अभ्यास, सावरकर, फुले, आंबेडकरांबाबत आदर हे बराचवेळा दुर्लक्षीत होतात व उथळ बाबी की ज्या त्यांच्या जीवनाचा १ % भाग देखील नाही त्यावर जास्त लिहीले जाते. कऱ्हेचे पाणी सगळ्यांनी आवर्जून वाचावे. -- Chandrakant Chandratre
  188. पुनश्च - मी पाहिलेले व ऐकलेले अत्रे

     

    नक्कीच प्रत्येक अत्रेप्रेमीने वाचलाच पाहिजे असा प्रदीर्घ लेख.वाचून मन तृप्त झाले???? -- Suresh Kulkarni
  189. पुनश्च - मी पाहिलेले व ऐकलेले अत्रे

     

    अत्रे यांनी किती क्षेत्रांत मुसाफिरी केली आहे हे त्यांना ठाऊक आपण फक्त अंचबित होतो. -- Vinayak Bapat
  190. पुनश्च - मी पाहिलेले व ऐकलेले अत्रे

     

    खुप-छान लेख ! आचार्य-अत्रे म्हणजे अफाट-अचाट व्यक्तिमत्त्व होतं. अशा दिग्गजांचा दीर्घकाळ सहवास मनोहर आळतेकरांना लाभला. त्यांचं भाग्य थोरच मानलं पाहिजे. अत्र्यांसारखा माणूस मराठी भाषेत जन्माला आला म्हणून मराठी भाषा अधिकाधिक समृद्ध झाली,जगाच्या कानाकोपऱ्यात पोहोचली. अत्रे अजून पंधरा वर्षे धडधाकट राहिले असते तर त्यांनी महाराष्ट्राला बेळगाव आरामात मिळवून दिले असते असे मला नेहमी वाटत आलेय. आचार्य-अत्र्यांचे वर्णन आचार्य-अत्र्यांच्याच शब्दात करायचे झाले तर " असा माणूस गेल्या दहा हजार वर्षात झाला नाही आणि इथून पुढे दहा हजार वर्षात होणार नाही." -- श्रीनिवास-लखपती-पनवेल. -- Shriniwas Lakhpati
  191. पुनश्च - मी पाहिलेले व ऐकलेले अत्रे

     

    अप्रतिम लेख. आचार्य अत्रे ..महान ,लेखक ,कवि,थोर साहित्यिक .. सदर लेख खुपच छान .महान लेखकाला सुंदर शब्दांकन .... -- Prathamesh Kale
  192. पुनश्च - मी पाहिलेले व ऐकलेले अत्रे

     

    आचार्य अत्रे हे बहुआयामी व्यक्तिमत्व मराठी साहित्यविश्वात होते हे पुढील पिढीला सांगून ही खर वाटणार नाही. उत्तम लेख , धन्यवाद ! --
  193. पुनश्च - शब्द :- एक लघुकथा

     

    शब्द कुल्फीचीकाडी असतात .कुल्फी खाल्ली की फेकून देतात .लेखकालाही तेच करावं लागलं. -- Suresh Kulkarni
  194. पुनश्च - निसर्गावर छोटासा विजय

     

    शरीरी बनले की दुःख येणारच पण आपली खरी ओळख पटली अन आपण शरीर नाहीत हे कळलं तर कायम आनंदी आनंद साजरा करता येतो. मी शरीर नाही ,मी मनही नाही किंवा मी एक पवित्र आत्मा आहे मी एक पवित्र आत्मा आहे.यावरच दृढविश्वास वाढायला हवा. -- Suresh Kulkarni
  195. पुनश्च - मूषक चातुर्य कथा

     

    रंजक व अनोळखी माहिती. -- Chandrakant Chandratre
  196. पुनश्च - मूषक चातुर्य कथा

     

    उंदीर इतका बुध्दिमान असेल अस कधी वाटल नव्हत. -- Sadhana Anand
  197. पुनश्च - ऐ दिल है मुश्कील जीना यहां - मुंबई १९२०

     

    सुंदर लेख सहज सुंदर आधी विजेटीआय भायखला येथे होते ते ऐकले होते आता माटुंगा येथे तेथून मि पदवी घेतली -- Rajendra Daga
  198. पुनश्च - निसर्गावर छोटासा विजय

     

    खुप सुंदर लेख आहे -- Shankar Junghare
  199. पुनश्च - जीवनाचा आनंद

     

    खुप छान लेख आहे. वाचुन आनंद वाटला. काकाजी आपणास शतशः प्रणाम. -- Shankar Junghare
  200. निवडक सोशल मिडीया - पंचेचाळीशीनंतरची पथ्य

     

    मनाला दिलासा आणि दिशा मिळाली . आवडले . -- atmaram jagdale
  201. पुनश्च - निसर्गावर छोटासा विजय

     

    अभ्यासपूर्ण लेख . मना करा रे प्रसन्न । सर्वसिद्धी चे कारण ॥ मन प्रसन्न असेल तर शरीर तरुण राहते . चांगले मार्गदर्शन मिळाले . -- atmaram jagdale
  202. पुनश्च - मूषक चातुर्य कथा

     

    खूपच मनोरंजक ! आमच्या चौथीच्या पुस्तकात उंदराच्या चातूर्याचा धडा आहे : भज्याचा प्रसंग वाचल्यावर मला तो आठवला . छान माहिती मिळाली . -- atmaram jagdale
  203. पुनश्च - मूषक चातुर्य कथा

     

    नवलच!मनोरंजक माहिती -- Priyanka Borphale
  204. संपादकीय - लाख दुखों की एक दवा है...

     

    मुख्य मुद्दा आहे महाराष्ट्रात वचन संस्कृती जपण्याचा तो कोणत्याही मार्गाने पूर्ण व्हायला हवा पण लॉक डाऊन मध्ये असंख्य लोक रिकामे असूनही वाचकांची संख्या वाढताना दिसत नाही. विकत घेऊन वाचणार्यांना इथं अत्यल्प दरात म्हणजे स्वस्तात अभिरुचीपूर्ण साहित्य मिळतं असूनही वाचक वाढत नाहीत.याची करणं शोधून आणखी उपाय करण्याची गरज आहे. सु. मा. कुळकर्णी, नांदेड. -- Suresh Kulkarni
  205. संपादकीय - लाख दुखों की एक दवा है...

     

    अतिषय छान कल्पना आहे . त्याला लवकर मूर्त स्वरूप येवो . -- atmaram jagdale
  206. संपादकीय - लाख दुखों की एक दवा है...

     

    खूपच छान उपक्रम!अधिकाधिक सहजसुलभ व जेष्ठांनाही सहज हाताळतां येईल असाही दृष्टीकोन,बदल यात असावेत.खूप टेक्निकल अडचणी येऊं नयेत वां त्यावर व्हाॅट्सअपद्वारा मार्गदर्शन व्हावे! -- avinash manerikar
  207. पुनश्च - लखलखीत

     

    विलक्षण करारी सुनीताबाईंच्या व्यक्तिमत्वाचे वेगवेगळे पदर नेमक्या शब्दांत मंगलाताईंनी या ललितबंधात उलगडले आहेत. अंतर्नाद मध्ये वाचला होता हा लेख. परत वाचला. -- Kiran Joshi
  208. पुनश्च - सुमारांची सद्दी

     

    खुपचं आत्मपरीक्षण करायला लावणारा अभ्यासपूर्ण लेख आहे : ज्ञानी लोकांची समाजात कदर नाही . हे लेखकाने विवेचनातून स्पष्ट करून सांगितले आहे : ज्ञानात भर पडली . आणि लेखाची मांडणीही आवडली . -- atmaram jagdale
  209. पुनश्च - वाराणसी क्लब

     

    संपूर्ण लेख वाचला..प्रत्यक्षात मात्र समोर एखादी फिल्म सुरू आहे आणि समोर दिसणा-या दृश्यांबरोवर निवेदन (narration) सुरू असल्याचा शेवटपर्यंत भास होत होता..समोरून चित्रफित सरकतेय आणि सोबत अप्रतिम पटकथेचे वाचन..! अतिशय प्रसन्नता वाटली..फक्कडपंथी वाराणसी..!!✍ -- Renkoji Dahe
  210. पुनश्च - वाराणसी क्लब

     

    अतिषय छान - चित्रमय वर्णन असलेला लेख : लेखात आलेलं वर्णन प्रथमच वाचायला मिळाले . एका वेगळ्या स्थळाची ओळख झाली : -- atmaram jagdale
  211. पुनश्च - पॉइन्ट टू टू

     

    व्वा छान लेख, पोलीस स्टेशनचा अनुभव नमुनेदार . -- Shreekrushna Manohar
  212. पुनश्च - बिठूर

     

    राम नाईकांना कळवले पाहिजे, म्हणजे ते पुन्हा उभं करतील -- Ajay Kotwal
  213. पुनश्च - बिठूर

     

    अस्वस्थ करणारा इतिहास -- Janhavi Godbole
  214. पुनश्च - लखलखीत

     

    सुनीता बाई विषयी माहिती या लेखात मिळाली . खरच प्रत्येक यशस्वी पुरुषामागे स्त्री असतेच . खुप छान लेख -- Rupali Rajurkar
  215. मराठी प्रथम - मराठीच्या प्राध्यापकांना व विद्यार्थ्यांना आवाहन

     

    अशा स्वरूपाचे काम करणे अपेक्षित आहे याबाबत अधिक सूचना प्राप्त झाली तर बरे होईल -- Prashant Chaudhari
  216. वयम् - मधली सुट्टी ( फिनलंड शाळा भाग- १)

     

    परत शाळेत जावसं वाटले -- Janhavi Godbole
  217. पुनश्च - लखलखीत

     

    सुंदर सहजीवनाचा ओघवता आलेख -- Milind Shinde
  218. पुनश्च - सुईच्या अग्रावरील साम्राज्य

     

    अरे बापरे.. शिर्षक सुईच्या अग्रावर..पण संपूर्ण लेखाने ग्रामोफोनचा, रेकाॅर्डस् चा जागतिक प्रवास उत्तम रीतीने घडवून आणला. जन्मकथा ते जागतिक विस्ताराचा इतिहास उलगडला. लेखकाच्या साधनेची प्रचिती आल्याशिवाय रहात नाही..धन्यवाद, पुनःश्च.!✍???????? -- Renkoji Dahe
  219. पुनश्च - एक तत्त्वज्ञानी कुबेर

     

    धन्यवाद नारायणजी.... श्रीमंत प्रताप शेठ यांच्या वरील लेखामुळे त्यांच्याविषयीची बरीच माहिती वाचायला मिळाली. त्यांच्या नावाच्या प्रताप विद्या मंदिर चोपडा,प्रताप कॉलेज अमळनेर या ठिकाणी शिक्षण घेऊनही मला त्यांच्याबद्दल खूपच कमी माहिती होती. माझ्या गावाजवळ असलेल्या उनपदेव तीर्थक्षेत्री ही त्यांनी धर्मशाळा बांधून ठेवलेली आहे. शेठजींच्या पवित्र स्मृतींना विनम्र अभिवादन व आपल्या लेखनालाही सलाम... -- Mohan Chavan
  220. पुनश्च - नववधूची मानहानी

     

    nice article. But not seen in big cities, but very much present in smaller towns & villages -- Asmita Phadke
  221. पुनश्च - लखलखीत

     

    अतिशय सुंदर लेख. आदर्श सहजीवन म्हणजे काय ते पुल आणि सुनीताबाईंकडून शिकावं. -- Bhagyashree Chalke
  222. पुनश्च - नववधूची मानहानी

     

    आताची लग्न बघायला हवीत लेखिकेने। मुली मिळणे च इतके अवघड झालंय की वधू माय आता हे सगळे पूर्वीसारखे माझे लाड करा म्हणून हट्ट करेल -- Varsha Sidhaye
  223. पुनश्च - कथा : आयुष्याचा हिशोब

     

    अत्यंत भवनिक आणि तेवढेच वाईट -- Gaurav Bonde
  224. पुनश्च - कथा : आयुष्याचा हिशोब

     

    अत्यंत भवनिक आणि तेवढेच वाईट -- Gaurav Bonde
  225. पुनश्च - नववधूची मानहानी

     

    उत्तम लेख -- Nitin Dhage
  226. पुनश्च - नववधूची मानहानी

     

    खूप छान विचार आहेत -- JAYANT PRABHUNE
  227. मराठी प्रथम - अमेरिकेतील शालेय शिक्षण (भाग १)

     

    अतिशय उत्तम लेख, अमेरिकेत शिक्षण कसे देतात याची सविस्तर माहिती दिली आहे. -- dhananjay deshpande
  228. पुनश्च - कथा : आयुष्याचा हिशोब

     

    ही कथा व पु काळे यांचीच आहे. सुरुवातीस ते वसंत काळे या नावानेच लिहीत असत. प्रसाद सुषमा अनुराधा ई. मासिकातले लिखाण वसंत काळे या नावाचे आहे. त्यांचे व पू कधी झाले हे मात्र सांगणे कठीण. झपूर्झा मधे राहायला जाण्यापूर्वी ते दादर येथे गोकुळ निवास मध्ये तिसऱ्या मजल्यावर राहत असत.रानडे रोडवर. -- Anant Tadwalkar
  229. पुनश्च - कथा : आयुष्याचा हिशोब

     

    कथा खूपच भावनिक आहे.आवडली. -- Sudhakar Watwe
  230. पुनश्च - कथा : आयुष्याचा हिशोब

     

    ही कथा बहुतेक अगोदर एकदा वाचलीय पण तरी त्यातली जादू काही कमी होत नाही! वपु इस ग्रेट! -- Akash Thele
  231. पुनश्च - कथा : आयुष्याचा हिशोब

     

    वपुंची अनेक पुस्तके आणि लेख वाचली आहेत त्यांच्या लेखनाची शैली नेहमीच उत्तम राहिलेली आहे . उत्तम लेख ????thanx to punashcha -- Saurabh Dusane
  232. वयम् - खुसखुशीत भजी

     

    छान लेख, करायची सवय आहे किंवा निरीक्षण चांगले आहे. -- Mahesh Pokharanakar
  233. पुनश्च - भारतीय विद्याभवनप्रणीत मराठा वर्चस्व

     

    विचारप्रवृत्त करणारा लेख -- Santoshkumar Ghorpade
  234. पुनश्च - जीवनाचा आनंद

     

    सुंदर विवेचन केलंय काकाजींनी -- Santoshkumar Ghorpade
  235. पुनश्च - काही विचित्र लग्नपद्धती

     

    भारतात अनेक चांगल्या परपरा आहेत.अगदी स्त्री स्वतंत्र आहे मात्र त्याचा अभ्यास न करताच आपण आपले ते सर्व वाईट अस समजुन आपलं पुरोगामी सिद्ध करणेचा प्रयत्न करत असतो -- Mohan Ranade
  236. पुनश्च - लखलखीत

     

    सुंदर लेख, दोघांनी मराठी रसिकांना मंत्रमुग्ध केले. -- dhananjay deshpande
  237. पुनश्च - जीवनाचा आनंद

     

    कहा जाय तो आनंद का स्वरूप मालूम नही था ।वह कुछ कुछ आज समझा, और मेरे घर के परिसर में बगीचा लगाने के लिए जगह नही यह दुःख अब नही हो रहा है। क्योंकि मेरे सामने वाले पड़ोसी और बाजू के पड़ोसी की गार्डन और फूल पौधे मुझे आनंद देने लगे है। -- Suresh Kulkarni
  238. मराठी प्रथम - ऑनलाइन-ऑफलाइन शिक्षणातील माझे प्रयोग (भाग १)

     

    अतिशय हृद्य अनुभव कथन. अश्या सर्व धडपड्या शिक्षकांचं मनापासून अभिनंदन ???????????????? -- Prakash Khanzode
  239. वयम् - ऋषीऋण : चरक ऋषी

     

    wow!! khup awadla lekh! -- Shruti Ronghe
  240. पुनश्च - लखलखीत

     

    खूप सुंदर आणि हृदयस्पर्शी लेख! वाचताना डोळे भरून येतात. एक अतिशय टोकाचे असे खरेखुरे व्यक्तिमत्त्व! -- Anita Punjabi
  241. वयम् - मधली सुट्टी ( फिनलंड शाळा भाग- १)

     

    छान संकल्पना आहे. -- dhananjay deshpande
  242. पुनश्च - लखलखीत

     

    पतिला सांभाळून घेणारी पतिव्रता. शब्द अपुरे पडतात. -- Suhas Mukawar
  243. पुनश्च - पॉइन्ट टू टू

     

    खुपचं वेगळ्या विषयावरचा चुरचुरीत लेख . मिश्किल शैलीत लिहिलेला . आवडला : -- atmaram jagdale
  244. पुनश्च - जीवनाचा आनंद

     

    खुपचं सुंदर लेख . संपूच नये असे वाटत होतं . महान व्यक्त्तिमत्वा चे लोक किती सतज सोप्या भाषेत जीवनाबदल बोलतात . -- atmaram jagdale
  245. पुनश्च - कथा :किल्ला

     

    सुंदर सादरीकरण, contemporary and still colloquial! -- Prakash Khanzode
  246. पुनश्च - विनोदाबद्दल माझी भूमिका

     

    अगदी निरागस पणे आपली विनोदी जडणघडण भा रा . भागवतांनी मांडली आहे : त्यांचं कोणतही साहित्यिक लिखाण दुदर्यवाने वाचनात आलेले नाही . त्यामुळे अंदाज नाही . लेख मात्र छान वाटला . -- atmaram jagdale
  247. मराठी प्रथम - महाराष्ट्र-कर्नाटक सीमावाद : संघर्ष आणि संकल्पना

     

    सीमावाद संपुष्टात आणण्यासाठी आपण अपार मेहनत घेत आहात, लवकरच महाराष्ट्राला कोर्टात यश मिळो हीच सदिच्छा -- Gaurav Jagtap
  248. पुनश्च - शिवाजीमहाराजांचे कार्य-कौशल्य

     

    नवीन माहिती मिळाली . छान . उपयुक्त लेख जय शिवराय -- atmaram jagdale
  249. पुनश्च - चिमण्या

     

    खुपच प्रत्ययकारी लेख आहे . मी खेडेगावात रहात असल्यामूळे मला ही लिमण्यांचा असा अनुभव येतो . आमच्या घरात चिमण्यांनी मागे घरटे करून पिले जन्माला घातली . पण त्यामुळे घरातील सर्वांची चिडचिड वाढली . लेखकाने मात्र खूपच अभ्यासपूर्ण लिहिले आहे : -- atmaram jagdale
  250. पुनश्च - कावळे

     

    सुंदर! -- Anant Tadwalkar
  251. वयम् - निसर्ग नवल : झाडाच्या पोटात पाणपोई

     

    माहितीपूर्ण लेख आहे, छान! -- Anita Punjabi
  252. पुनश्च - शिवाजीमहाराजांचे कार्य-कौशल्य

     

    अुपयुक्त अितिहास. -- Mahesh Pokharanakar
  253. ललित - ऑर्वेल आणि गोलान्झ

     

    खूप छान लेख वाचतोय, बहुविध चं सभासदत्व घेतल्याचा निर्णय घेतला ते योग्यच झाल, असं येथील लेख वाचताना वाटलं -- Shrikant Pawar
  254. पुनश्च - एक तत्त्वज्ञानी कुबेर

     

    खूपच प्रोत्साहित करणारे लिखाण केले आहे -- Hemant Marathe
  255. पुनश्च - कारखान्यांतून संशोधन करताना

     

    अत्यंत माहितीपूर्ण लेख. -- Asmita Phadke
  256. वयम् - सोशल मीडिया की पर्सनल मीडिया? (पूर्वार्ध)

     

    सुरेख लेख. पूर्णपणे सहमत. -- Asmita Phadke
  257. पुनश्च - खानोलकरचे देणे - भाग १

     

    योग्य वेळी हा लेख वाचायला मिळाला। एखाद्या प्रतिभावान व्यक्तीची प्रतिमा मनात ठसते ती त्याच्या साहित्यकृतीमुळे आणि अंगभूत चांगुलपणामुळे। तिला धक्का लावणारे किस्से वाचनात आले की मन खंतावते। नको होते ते हाती पडायला, असे काहीसे वाटते। त्यावर उतारा म्हणजे हा लेख! -त्या साहित्यिकाचे प्रांजळ शब्दचित्र उमदेपणाने पुन्हा मनात रुजवणारे!! -शुभदा चौकर -- शुभदा चौकर
  258. वयम् - मधुमनाची माणसं

     

    अप्रतिम! अंतर्मुख करायला लावणारं लेखन -- Prashant Chaudhari
  259. रुपवाणी - चित्रस्मृती

     

    खुप-छान-माहिती ! "बाॕबी" चित्रपटासाठी "शंकर-जयकिशन" हे संगीतकार म्हणून नक्की होते. मग त्याऐवजी "एल-पी " कसे आले ? ह्यावरसुध्दा एकदा निवांतपणे तपशिलवार , संगतवार लिहावे. -- श्रीनिवास-लखपती-पनवेल. -- Shriniwas Lakhpati
  260. पुनश्च - उत्साहवर्धक वाङ्मय

     

    आज, कमाल गेल्या वीस वर्षांतल्या पुस्तकांचा विचार केला तर कोणती पुस्तकं सुचुव शकाल? लगेचच दोन नक्कीच समोर येतात: विश्वास नांगरे पाटील , २०१६. मन में है विश्वास. राजहंस, पुणे. २५०/- आणि शशिकांत पित्रे, (मेजर जनरल (निवृत्त)) , २०००. या सम हा : अजिंक्य बाजीरावाच्या युद्धनेतृत्वाची लोकविलक्षण यशोगाथा!, vol.२०००. राजहंस, पुणे. २०२० ४००/- -- Milind Kolatkar
  261. पुनश्च - उत्साहवर्धक वाङ्मय

     

    कोणत्याही कालखंडात हा लेख उपयुक्त आहे -- Hemant Marathe
  262. पुनश्च - खानोलकरचे देणे - भाग २

     

    पु ल देशपांडे यांनी खानोलकरांविषयी लिहिलेले दोन्ही लेख वाचले .यापूर्वी हृदयनाथ मंगेशकरांचा खानोलकरां विषयीचा लेख देखील वाचला . लोकसत्तामधील सुभाष अवचट यांनी लिहिलेला लेखही वाचला . त्यानंतर खानोलकरांच्या कन्येने लिहिलेली पोस्ट देखील वाचण्यात आली . हे सगळं वाचल्या नंतर मनाला हुरहूर वाटून जाते कि एक चांगला प्रतिभासंपन्न कवी लेखक त्यांच्या समकालीन कलावंतांना जाणून घेता आला नाही . खानोलकरांना समजून घ्यायला थोडा उशीरच केला असावा . एवढा प्रतिभासंपन्न कवी ऐहिक जीवनातील समस्या प्रश्न यांनी गांजून जायला नको होता .याबाबत इतरांनी त्यांना आधार दिला असता तर मराठी साहित्य मध्ये मोलाची भर पडली असती . असो . त्यांच्या बऱ्याच कादंबऱ्या मी वाचलेल्या आहेत कोंडुरा अगोचर गणूराया आणि चानी . चानी कादंबरी वाचल्यानंतर मी खूप वेळ रडत होतो त्याचं स्पष्टीकरण मला देता येणार नाही .त्यांच्या काही कविता खूप आवडीचा आहेत . त्यांच्या गाण्यांना हृदयनाथ मंगेशकर यांनी दिलेल्या चाली आजही ऐकावेसे वाटतात . आपण खूप छान लेख उपलब्ध करून दिले धन्यवाद . -- atmaram jagdale
  263. पुनश्च - छत्रपतींच्या पूर्वजांचा संघर्षमय इतिहास

     

    सुंदर . . . वाचनीय . . . आवडलंय . . . धन्यवाद -- Diwakar Ganjare
  264. पुनश्च - छत्रपतींच्या पूर्वजांचा संघर्षमय इतिहास

     

    खूप सविस्तर माहिती दिली आहे. धन्यवाद -- Hemant Marathe
  265. पुनश्च - कथा :किल्ला

     

    आशयघन, अंतर्मुख करणारी कथा! -- Kiran Joshi
  266. पुनश्च - घटका गेली पळें गेलीं

     

    मस्त लिहिलय -- JAYANT PRABHUNE
  267. वयम् - नववर्ष स्वागताच्या तऱ्हा

     

    लेख छानच आहे. नवी माहिती मिळाली. धन्यवाद ! --
  268. मराठी प्रथम - शब्दांच्या पाऊलखुणा - पेवात पडणे (भाग - २०)

     

    तीसेक वर्षांपूर्वी मी पेव बघीतले होते. दोन भिंतीच्या आत धान्य साठविण्यासाठी दोन पत्राची जागा केली जात होती..त्यात आठ दहा खंडी धान्य साठवता येत असे.. काळाच्या ओघात विभक्त कुटुंब पद्धतीमुळे पेव राहण्यासाठीची घरं बनलीयं.. छान माहिती मिळाली... -- Gajanan Jadhav
  269. मराठी प्रथम - संयुक्त महाराष्ट्राची चळवळ आणि लोकशाहीर द. ना. गव्हाणकर

     

    मराठी शाहिरी रचनेत अनेक शाहिरांनी आपले योगदान दिलेले असून सुरवातीच्या काळात शाहिरांनी राजे, सरदार व गुणसंपन्न व्यक्तीचे गोडवे गायिलेले दिसून येते. यासाठी त्यांनी पोवाड्यातून तर कधी जनसामान्यांना आवडणार्या लावण्या रचलेल्या आहेत. परंतु स्वातंत्र्यपूर्व व स्वातंत्र्योत्तर काळात शाहिरांनी कला पथकाद्वारे खुप मोठ्या प्रमाणात जनजागृती करून सर्व सामान्यांना संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत मोठ्या प्रमाणात सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. स्वातंत्र्योत्तर काळात आंबेडकरी जलसेनीसुद्धा जनजागृती केलेली दिसते हे शाहिरी रचनेचे खुप मोठे यश आहे. त्याचप्रमाणे यातून शाहिरी रचनेकडे बघण्याचा दृष्टीकोन बदलून या रचनेला प्रतिष्ठा प्राप्त झालेली दिसते. खुप छान मांडणी... धन्यवाद ???????? -- Gajanan Jadhav
  270. वयम् - नववर्ष स्वागताच्या तऱ्हा

     

    विविध देशातील नववर्ष स्वागताच्या तऱ्हा वाचून गंमत वाटली.. मनुष्य स्वभाव सर्वकडे सारखाच... --
  271. मराठी प्रथम - शब्दांच्या पाऊलखुणा - पेवात पडणे (भाग - २०)

     

    मस्त.. पेव फुटणे हा एकच वाक्प्रचार माहित होता. त्याचा अर्थ देखील लक्षात आला असला तरी पेव म्हणजे काय? हे तर माहित नव्हतेच, पण हा प्रश्न देखील पडला नाही हे मान्य करायला हवे.. "पेव" बद्दल सविस्तर माहिती मिळाली.. आभार.. --
  272. पुनश्च - ओढा

     

    अप्रतिम! हे सारे म्हणजे पुन्हा एकदा प्रत्यय घेण्याचा आनंद आहे .. -- Anant Tadvalkar
  273. पुनश्च - दिवाळी अंक- १९४७

     

    छान लेख आहे. -- साधना गोरे
  274. पुनश्च - कृष्णराव मराठे

     

    लेख उत्तम.. कृष्णराव मराठ्यांविषयी चांगली माहिती मिळाली.. कृष्णराव मराठ्यांचे “पराक्रम” वाचले होते.. त्यावरून हे गृहस्थ “तापट आणि चक्रम” असावेत असा माझाही ग्रह झालेला होता.. ते सोबत भिंग घेऊन फिरत असावेत असेही वाटले होते.. तथाकथित अश्लील साहित्य वाचून ह्या गृहस्थांच्या “तळपायाची आग मस्तकात” पोहोचत असेल अशीही शंका होती.. पण लेखात म्हटले आहे की “स्वारी अगदी थंड वृत्तीची असून प्रतिस्पर्ध्याशी खेळीमेळीने दोन हात करायला एका पायावर तयार असते”.. हे वाचून गंमत वाटली.. गैरसमजही दूर झाला.. --
  275. पुनश्च - कृष्णराव मराठे

     

    लेखाच्या प्रस्तावनेमधे म्हटल्याप्रमाणे लेख माहीतीपूर्ण व मनोरंजक देखील आहे. त्याकाळात प्रसारमाध्यमे नसताना याप्रकारे विरोध प्रदर्शित करणे व त्यामध्ये सातत्य ठेवणे खूपच कठीण होते. -- hemant marathe
  276. पुनश्च - ती मंगलाष्टके अन् ते श्लोक

     

    मस्त ! खूपच सुंदर शैलीत लिहिले आहे. खुसखुशीत लेख वाचल्याचे समाधान मिळाले . -- CHARUDATTA SHENDE
  277. ललित - रूप पाहता लोचनी

     

    फारच सुंदर लेख -- Chandrakant Chandratre
  278. वयम् - शब्दांच्या जन्मकथा : वाचन

     

    मला हा लेख खूप आवडला.शब्द कसे निरनिराळ्या ठिकाणी आपले अर्थ घेवून येतात.हे फार छान सांगितलं आहे. -- Ashwini Barve
  279. ललित - रूप पाहता लोचनी

     

    फारच छान! वाचनसंस्कृतीचे मर्म उलगडले आहे या लेखातून! -- bookworm
  280. मराठी प्रथम - बोलीभाषांची ढाल आणि भाषेची शुद्ध-अशुद्धता (भाग- २)

     

    सर, इथे ‘आले’ आणि ‘हंबरले’ या दोन शब्दांचा एकमेकांशी काही संबंध आहे, असं मला वाटत नाही. पण ‘आले’ या शब्दाबाबतच सांगायचं झालं तर, शब्द सारखाच असला तरीही त्याचं लिंग, वचन आणि तो वापरण्यामागची भावना बदलू शकते. ‘आज बाबा लवकर घरी आले’, या वाक्यातील ‘आले’ शब्द आदरार्थी, पुल्लिंगी, एकवचनी आहे. ‘आमच्या घरी पाहुणे आले’, या वाक्यातील ‘आले’ शब्द अनेकवचनी आहे; तसेच पाहुणे पुरूष आहेत की स्त्री आहेत याचं स्पष्टीकरण वाक्यात नसल्याने ‘ते’ असं नपुसकलिंगी सर्वनाम गृहीत धरून ‘आले’ शब्द वापरला आहे, असंही म्हणता येईल. ‘मी आली’ आणि ‘ती आली’ या दोन्ही वाक्यांबाबत सांगायचं तर, इथेही एकच शब्द भिन्न अर्थाने दोन वाक्यांत वापरला आहे, असं म्हणता येईल. पण यामुळे मराठी भाषेला एक क्रियापद गमावावं लागेल. मराठीत मुलग्यांसाठी ‘मी आलो’ आणि ‘तो आला’ अशी दोन क्रियापदं आहेत, तशीच मुलींसाठीसुद्धा ‘मी आले’ आणि ‘ती आली’ अशी दोन क्रियापदं आहेत. ती आपण जपली पाहिजेत. इथे 'आले' हा शब्द एकवचनी स्त्रीलिंगी ठरतो. – नमिता धुरी -- नमिता धुरी
  281. मराठी प्रथम - बोलीभाषांची ढाल आणि भाषेची शुद्ध-अशुद्धता (भाग- २)

     

    माझ्या ‘मराठी शाळा नेमक्या इथेच चुकतात’ या लेखात मी एक वाक्य वापरलं आहे. ‘बोलणे आणि म्हणणे यातला फरक मराठी शाळेच्या विद्यार्थ्यांनीच संपवला’. बोलणे आणि म्हणणे या शब्दांमध्ये सूक्ष्म फरक आहे. तो समजून घेण्याचा मी माझ्या परीने प्रयत्न करते, इतरांनीही प्रयत्नपूर्वक योग्य शब्द वापरावा, अशी अपेक्षा आहे. आपण भाषा बोलतो… म्हणत नाही. पण आई लहान बाळाला सांगते, ‘बाबू आई बोल, आई बोल’. इथे ‘आई म्हण’ असं अपेक्षित आहे. इथे ‘जेते’ म्हणजे नेमके कोण ते कळेल का ? त्यांना आपण जेते का ठरवलं हे कळेल का ? ‘जेत्यांची भाषा शुद्ध ठरते’, या गैरसमजातून आधी आपणच बाहेर पडलं पाहिजे. सुरूवातीचे दोन परिच्छेद पुन्हा वाचावेत, ही विनंती. बाकी, ‘ज्यंतू’ हा शब्द कशासाठी लिहिला आहे ते कळलं नाही. -- नमिता धुरी
  282. मराठी प्रथम - बोलीभाषांची ढाल आणि भाषेची शुद्ध-अशुद्धता (भाग- २)

     

    मी आले नपुंसक लिंग वाटते. उदा वासरू हंबरले. --
  283. मराठी प्रथम - बोलीभाषांची ढाल आणि भाषेची शुद्ध-अशुद्धता (भाग- २)

     

    ज्यंतू , आम्ही अमुक बोलतो (म्हणतो नाही) ही प्रमाण भाषा व्याकरणशुध्द आहे का ? जेत्यांची भाषा शुद्ध ठरते. -- रत्नाकर मार्कंडेयवार
  284. पुनश्च - चाळ....शंभर वर्षांपूर्वी

     

    लिखाणाची भाषा खूप छान आहे -- [email protected]
  285. श्रवणीय - सुरती रुपया आणि यशाचे गणित (ऑडीओसह)

     

    छान हलका फुलका लेख आवडला . -- atmaram-jagdale
  286. श्रवणीय - माझ्या आनंदाचे निधान (ऑडीओसह)

     

    ना. सि. फडके यांना प्रत्यक्ष भेटले असल्यामुळे वाचताना तेच बोलत असल्याचे जाणवले आणि एकूण सगळेच भावले, धन्यवाद -- [email protected]
  287. पुनश्च - वाईः ७० (१२५) वर्षांपूर्वी

     

    125 वर्षापूर्वीचे समाजजीवन कस होतयाची कल्पना करता आली. 50 वर्षापूर्वी अनुभववलेले कोकणातले उत्सव आठवले. -- sugandhadeodhar
  288. श्रवणीय - कथा - सौदा (ऑडीओसह)

     

    सुरवात केली आणि गोष्टीत सामील झालो . -- [email protected]
  289. वयम् - मानवा, सोड तुझा अभिमान

     

    निसर्ग जगण्याची कला देऊन जन्माला घालतो, उपयोग करता आला पाहिजे. उत्तम माहिती -- anantrao
  290. पुनश्च - अश्रू झाला आहे खोल...

     

    शुर मर्दाचा पोवाडा शुर मर्दाने गावा. तसा हा लेख. -- [email protected]
  291. पुनश्च - वाईः ७० (१२५) वर्षांपूर्वी

     

    अप्रतिम शब्दांकन ... तो काळ साक्षात डोळ्यासमोर उभा राहिला !!! -- vivekvaidya1878
  292. पुनश्च - वेळ झाली निघून जाण्याची...

     

    खुप सुंदर मांडणी, भटांच्या गझला चे आशय, त्यांचे स्वभाव वर्णन अत्यंत बोलक्या शब्दात मांडले .खुप आवडले! -- [email protected]
  293. श्रवणीय - कथा - सौदा (ऑडीओसह)

     

    क्या बात है, सुंदर क्लायमॅक्स. -- dhananjay
  294. पुनश्च - अर्पणपत्रिकांची झाडाझडती

     

    लेख छान पद्धतीने मांडला आहे. हा एक चांगला संशोधनाचा विषय होऊ शकतो. -- jrpatankar
  295. पुनश्च - अनंत काकवा प्रियोळकर

     

    तेथे कर माझे जुळती. -- jrpatankar
  296. श्रवणीय - कथा - सौदा (ऑडीओसह)

     

    अप्रतिम धक्कतंत्र! -- nitinddhage
  297. श्रवणीय - कथा - अक्का (ऑडीओसह)

     

    लेख भावना विभोर करणारा आहे,,मन विषण्ण झाले -- [email protected]
  298. पुनश्च - अ.भि.शहाः माणसं स्थापन करणारी संस्था

     

    हा लेख दिल्याबद्दल धन्यवाद. शहांची स्मृती चिरंतन होणे आवश्यक आहे. वर्षाकाठी त्यांच्या नावे व्याख्यानमाला वगैरे व्हायला हवी. -- Sunanda
  299. श्रवणीय - माझी साहित्यिक धूळपाटी (ऑडीओसह)

     

    गंगाधर गाडगीळ ,मला एम ए ला स्पेशल ऑथर म्हणून होते. त्यांच्या एकांकिका आम्ही बी एड च्या वर्गात सादर केल्या आहेत .मी कसा झालो? कऱ्हेचे पाणी ही आचार्य अत्रे यांचेग्रंथ वाचले होते.आटोपशीरपणे गंगाधर गाडगीळ यांनी आपण लेखक म्हणून कसे घडलो ,हे या लेखात मांडले आहे.अनेकांना हे लेखन वाचून लेखक कसा तयार होतो हे समजेल. -- [email protected]
  300. मराठी प्रथम - शब्दांच्या पाऊलखुणा - पण घोंगडी मला सोडत नाही (भाग - तेरा)

     

    किती सुंदर लेख. ' भिजत घोंगडे' हे किती सर्रास वापरतो आपण. पण त्यामागची ही कहाणी किती रोचक आहे... घोंगड्याला एक विशिष्ट गौध असतो. तो चिंचोक्याच्या खळीचा असावा, हे आता कळलं. किती जवळच नांदत असतात ह्या गोष्टी पण त्यांबद्दल माहित नसते आपल्याला काही...धन्यवाद ह्या लेखाबद्दल. -- चिन्मयी सुमीत
  301. श्रवणीय - कथा - अक्का (ऑडीओसह)

     

    खूप सुंदर. बालविधवांच्या व्यथा नेमक्या शब्दांत मांडल्या आहेत. -- shripad
  302. पुनश्च - आमचे शत्रू आम्हीच

     

    तडाखेबंद लेखणी..आजही तेवढीच गरज आहे, तरूणाईच्या धमन्यात जोश भरण्याची..आणि काही कलाकृती सार्वकालिक अजरामर का ठरतात, ते हा लेख शिकवितो. आमच्या अधःपतनाला आम्ही जबाबदार..! हे एकदा उमगले, की त्याबाहेर निघण्याची दिशा सापडते आणि आत्मविश्वास निर्माण होतो..! हेच या लेखाचे, त्याच्या टवटवीत असण्याचे गमक आहे. -- [email protected]
  303. श्रवणीय - कथा : काळरात्र (ऑडीओसह)

     

    कथा व्यवस्थित ठिकाणी सम्पवली आहे. सर्व पर्याय खुले आहेत. चित्रकार आपल्या घरी परत जाईल आणि दोघेही आश्चर्य करीत हा प्रसंग आठवत राहतील . -- [email protected]
  304. पुनश्च - भाऊराव माडखोलकर : एक बहुपेडी व्यक्तिमत्व

     

    माडखोलकरांबद्दल पश्चिम महाराष्ट्रात आदर असला तरी माहिती कमी आहे, हा लेख वाचून छान वाटलं. -- hpkher
  305. पुनश्च - इदंमम शरीरं

     

    अद्भुत लेख आहे...स्वप्न आणि जागृतीच्या सीमेवर आणि समेवर लिहिलेला..एखादं abstract शिल्प किंवा painting असावं तसा.. सगळंच कळत नाही पण अनिर्वचनीय अनुभूती मात्र येते... -- 9423584026
  306. श्रवणीय - धुम्रपानाविरुद्धची माझी 'मैत्रीपूर्ण' लढाई (ऑडीओसह )

     

    छान आहे लेख . विशेषतः लेखकाच्या तरुणपणातील परदेशी शिक्षणातील अनुभव अगदी मनमोकळेपणाने त्यांनी सांगितले आहेत .मानवी जीवनातील काही शाश्वत मूल्य जगाच्या पाठीवर कुठेही गेल तरीही थोड्या फार फरकाने सारखीच प्रत्ययाला येतात हे काही खोटं नाही . -- atmaram-jagdale
  307. पुनश्च - इदंमम शरीरं

     

    अतिशय सुंदर असा लेख ! बऱ्याच दिवसानंतर वाचनामध्ये आला . खरं आहे आपलं शरीर आपल्या सोबत असत . आणि जाणीवपूर्वक आपण त्याची दखल घेत नाही . काही दुखलं-खुपलं आजारपण आलं , की आपल्याला आपल्या शरीराची जाणीव होते . खरंतर आपल्या शरीराशी आपण वेळोवेळी संवाद साधला पाहिजे . लेखकाने अतिशय तरलपणे आणि नाविन्यपूर्ण मांडणी करून या गोष्टी सांगितल्या आहेत .आवडल्या . जुन्या मधील असेच चांगले लेख वेळोवेळी वाचण्यासाठी पुरवावेत अशी आपल्याला विनंती आहे . -- atmaram-jagdale
  308. मराठी प्रथम - एका खेळणाऱ्या मुलीला...

     

    वैशाली ताई, खुप खुप कौतुक... अप्रतिम अनुभव आपण मांडलेला आहे... आपले नाव आणि हा प्रसंग नेहमी लक्षात राहील... -- pmadhav
  309. श्रवणीय - अन्नदान (ऑडीओसह)

     

    शेवटचं वाक्य लय भारी ,कथासारच ते ! -- [email protected]
  310. श्रवणीय - मी लेखक कसा झालो ( ऑडीओसह )

     

    आतिषय सुंदर असा लेख वाचायला मिळाला . लेखक कसा घडत जातो ' याचं मार्गदर्शनच लेखकाने घडवलं . आमच्या सारख्या सैरभैर वाचन करणाऱ्या वाचकांनी कोणत्या तरी एका स्थितीला लिहायला हवं म्हणजे वाचकाची वाटचाल लेखकाकडे होईल . किमान मागच्या पिढीतील लेखकांच्या प्रेरणा आणि त्यांचा भोवताल खूपच अनुकूल होता . एकंदरीत लेख आवडला . गाडगीळांची फक्त दोनच पुस्तके वाचायला मिळाली ती म्हणजे तलावातील चांदणे आणि दुर्दम्य ! -- atmaram-jagdale