सभासद लॉगिन
नवीन सभासदत्व !


" अनुभव " शब्द शोधाशी निगडित लेख


हॉटेल चालवणं खायचं काम नाही !!

हॉटेल पाहावं चालवून

किरण भिडे | 9 वर्षांपूर्वी

मेतकूटमध्ये आमच्यासमोर एक सर्वात मोठे आव्हान होते ते सर्व पदार्थ ऑर्डर दिल्यानंतर पंधरा मिनिटात टेबलवर वाढले जाण्याचे.
हॉटेल चालवणं खायचं काम नाही !!

महाग की स्वस्त?

किरण भिडे | 9 वर्षांपूर्वी

खरं तर महाग किंवा स्वस्त हे दोन अर्थविषयक शब्द आपण वापरत असलो त्याच्या मागे फक्त आर्थिक कारण किंवा विचार नसतो. खरं कारण असतं ते आपल्या मनातलं त्या गोष्टीचं perception किंवा दृष्टीकोन.
संपादकीय

लोकसत्तातील लेख

किरण भिडे | 9 वर्षांपूर्वी

रविवार १७ सप्टेंबर रोजी लोकसत्ता दैनिकाच्या लोकरंग पुरवणीत प्रसिद्ध झालेला लेख थोडा सुधारून परत देत आहे. पेपरवरून डिजिटल माध्यमात जाताना काय काय करू शकतो याचा एक अंदाज तुम्हाला येईल. ग्रंथसखाची लिंक , पहिला केसरी चा अंक आणि दर्पण, मुंबई अखबार ची एका पुस्तकातील माहिती देणारे फोटो टाकता आले. अजून तुमच्याही काही कल्पना असतील तर कळवा.
पुनश्च

एक होता पोपट

विलास पाटील | 9 वर्षांपूर्वी

'कथा' विभागातली ही पहिलीच कथा. सुरुवातीला मी 'पुनश्च'मध्ये कथा घ्याव्यात की नाही याबाबत साशंक होतो. पण नंतर लक्षात आलं की माणसाला किती गज जमीन लागते हे सांगणारी टाॅलस्टाॅयची कथाच होती. इसापनीती, पंचतंत्र यादेखील कथाच होत्या. मग मनाची द्विधा संपली. ज्या कथांमधून काही बोध होईल त्याच कथा घ्यायच्या. 'एक होता पोपट' ही विलास पाटील यांची कथा वाचल्यावर तुम्हाला कितीतरी असे रंगीतसंगीत पोपट तुमच्या आजूबाजूला 'उडताना' दिसतील.
पुनश्च

आईन्स्टाईनची खोली - भाग २

सर्वोत्तम ठाकूर | 9 वर्षांपूर्वी

मागच्या लेखात आईन्स्टाईनची खोली शोधताना आलेला अनुभव आपण वाचला. त्यातील institute for advanced studies चा व्हिडीओ बघितलात ना? ५ मिनिटात आपण जे वाचलंय त्याची सैर तो व्हिडिओ करवून आणतो. व्हिजुअल मिडियाची ही ताकद. मुद्रित माध्यमात ही गोष्ट शक्य झाली नसती. त्यामुळे लेखांमधील अशा गोष्टींचा लाभ घ्या. याच लेखाच्या भाग २ मध्ये या अनुभवाच्या निमित्ताने ठाकुरांनी केलेलं चिंतन आहे. एकंदरच इतिहासाकडे बघण्याचा आपला दृष्टीकोन कसा असतो याचे देश विदेशातील दाखले त्यांनी दिलेत. 'प्रत्यक्षाहून प्रतिमा सुंदर' हाच प्रकार बरेचदा असतो. भावनांना बाजूला ठेवून इतिहासाकडे तटस्थतेने बघता येणे हे खरंच इतकं कठीण आहे?
पुनश्च

मीच हे सांगितलं पाहिजे (एक आगळे जीवनचित्र)

तारा शास्त्री | 9 वर्षांपूर्वी

‘ज्ञानकोश, हा केतकर पती-पत्नीच्या अमर प्रीतीचा स्मारक ग्रंथ’ म्हणून मानला, तर त्यात कुणालाही अतिशयोक्ती वाटायला नको.
पुनश्च

बाबरी : जे दिसले तेच सांगितले

डॉ. के. के. मोहम्मद | 9 वर्षांपूर्वी

विषय तसा नाजूक असल्यामुळे पोस्ट टाकण्यापूर्वी गुगलकाकांना विचारलं. हे मोहम्मद गृहस्थ खरंच अस्तित्वात आहेत आणि वर उल्लेखलेली मतं त्यांचीच आहेत याची खात्री करून घेतली. whatsapp वर आलेली सदर पोस्ट खरी आहे. जिज्ञासूंनी त्यांच्या नावावरील लिंक क्लिक करावी.
पुनश्च

दिवाळी अंकाचे सुपरस्टार

रविप्रकाश कुलकर्णी | 9 वर्षांपूर्वी

दिवाळी अंक काढणे ही सोपी गोष्ट नाहीच!पण त्याचबरोबर दिवाळी अंक काढण्याचा मोह भल्याभल्यांना होतो. याबाबतचे काही किस्से सांगणारा हा लेख.
पुनश्च

एक ‘भाषांतर’ अनुभव

डॉ. अनघा भट | 9 वर्षांपूर्वी

ऐकणे, बोलणे, वाचन व लेखन ही भाषाकौशल्याची चार प्रमुख अंगे असतात. भाषाकौशल्याच्या या चारही अंगांवर प्रभुत्व असेल तर भाषा ‘येते’ असे स्थूलमानाने म्हणता येईल
पुनश्च

एक आगळे विद्यापीठ

निर्मला देशपांडे | 9 वर्षांपूर्वी

नातेवाईकांखेरीज रामभाऊंचे साहित्यिक नातेवाईकही अगणितच. पुढच्या टिचभर खोलीत स्वच्छता सतरंज्या अंथरल्या जातात आणि साहित्यिक बैठकी सुरू होतात.
पुनश्च

‘अविस्मरणीय’ भाषणे

श्री. शं. नवरे | 9 वर्षांपूर्वी

बर्फासारखा थंड होऊन मी मट्‌दिशी खाली बसलो. श्रोत्यांना ‘हायसे’ वाटल्यासारखे दिसले! टाळ्यांच्या अतिप्रचंड कडकडाटाने श्रोत्यांनी हे समाधान व्यक्त केले.
पुनश्च

सखीच्या शोधात जॉर्ज ऑरवेल

रवींद्र पिंगे | 8 वर्षांपूर्वी

काळाच्या पुढचा लेखक अशी ज्यांची ओळख त्या ऑरवेल यांना स्वतःचे लग्न जमवताना अडचणी येणार आहेत हे आधी कळलं नाही का? नियतीच्या खेळातून असामान्यही सुटत नाहीत हेच खरं.
पुनश्च

एक ‘कडक’ नाटक

संकलन | 8 वर्षांपूर्वी

पुनश्चच्या 'नाटक' रसास्वादात त्या काळात खूप गाजलेलं, वाजलेलं, बघताना लोकांच्या शेंड्यांना झिणझिण्या आणणारं कालातीत नाटक 'गिधाडं'. तेंडुलकरांनी वर्णन केलेली यातील पात्र प्रत्यक्षात असतील? नव्हे आहेतच. आपल्याच आजूबाजूला किंवा अगदी आपल्या आत सुद्धा.
पुनश्च

साहब मिले सबूरी में...

विनय सहस्रबुद्धे | 8 वर्षांपूर्वी

स्वयंस्फुर्तीने काम करणारे कार्यकर्ते कुठे मिळतील? अशी विचारणा सर्वच राजकीय पक्ष करीत आहेत. राज्यसभेचे खासदार आणि भाजपचे राष्ट्रीय उपाध्यक्ष श्री. विनय सहस्रबुद्धे यांनी लिहिलेला या विषयावरील हा लेख म्हणजे सध्याच्या राजकारणाचे यथार्थ वर्णन करणारा आहे. स्वतः अभाविपचा कार्यकर्ता ते एका राष्ट्रीय पक्षाचे उपाध्यक्ष हा प्रवास केलेला असल्यामुळे कार्यकर्ता या जमातीची ही inside story च म्हणायला हरकत नाही.
पुनश्च

नवबौद्धांच्या राजवाड्यात एक मुलाखत

संकलन | 8 वर्षांपूर्वी

बाबासाहेबांच्या आवाहनाला साथ देऊन लाखोंनी धर्मपरिवर्तन केले. या नवबौद्ध झालेल्यांच्या वस्तीत जाऊन त्यांच्या जीवनात झालेल्या बदलांचा घेतलेला मागोवा.
तंबी दुराई-2018

नाथांघरचे दुखरे पत्र,दादांघरचे खुपरे उत्तर !

तंबी दुराई | 8 वर्षांपूर्वी

जळगावी नाथांघरी पेटलेल्या नाराजीच्या शेकोटीत मनःस्तापाची वांगी भाजली जात आहेत तर मालवणात दादांघरी माश्यांच्या कालवणाऐवजी ह्रदयाची कालवाकालव होऊ लागली आहे. त्यांनी एकमेकांना लिहिलेली पत्रे आमच्या हाती लागली आहेत-
पुनश्च

पियुष आणि मँगोलाचे उद्गाते, काकासाहेब तांबे

अज्ञात | 8 वर्षांपूर्वी

काकासाहेबांना आज समाजात जे मानाचे स्थान आहे त्याचे कारण,  व्यवसाय करतानादेखील समाजकल्याणाचे ध्येय त्यांनी आपल्यापुढे सतत ठेवले आहे हे आहे.
पुनश्च

‘साष्टांग नमस्कार’ आणि आचार्य अत्रे

प्र. के. अत्रे | 8 वर्षांपूर्वी

अलौकिक प्रतिभा, उपजत विनोदबुद्धी यांसोबत मराठी आणि इंग्रजी नाटककारांचे संस्कार यातून निर्माण झालेले आणि प्रचंड यशस्वी ठरलेले नाटक साष्टांग नमस्कार याची जन्मकथा लेखक आचार्य अत्रेंच्याच शब्दांत वाचा.
पुनश्च

मुहाफिज- एक देखणी आणि दर्जेदार खंत

श्रीकांत बोजेवार | 8 वर्षांपूर्वी

बुकर पुरस्काराचे नामांकन मिळालेल्या 'इन कस्टडी' या अनिता देसाई यांच्या पुस्तकावर आधारीत मुहाफिज या चित्रपटाची निर्मिती झाली. भाषा आणि संस्कृती काळानुरुप बदलली नाही तर लुप्त होण्याची शक्यता असते हे या चित्रपटात प्रभावीपणे दाखवले आहे,
निवडक दिवाळी २०१८

फॉर व्हॅलोर.. व्हिक्टोरिया क्रॉस

शैलेन्द्र शिर्के | 7 वर्षांपूर्वी

११ मार्च, १९४४ च्या त्या काळोख्या रात्री मित्र राष्ट्रांच्या एका मोर्चावर हल्ला करून एका जपानी तुकडीने माउंगडो या दळणवळणाच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या रस्त्यावर नियंत्रण ठेवणाऱे खंदक बळकावले होते.
निवडक दिवाळी २०१८

रत्नागिरीची मासोळी जपानच्या मॉलमध्ये

भानू काळे | 7 वर्षांपूर्वी

गद्रे मरिन्सचा हा प्रेरणादायी प्रवास भानू काळे यांनी रत्नागिरीची मासोळी जपानच्या मॉलमध्ये या अंतर्नादमधील लेखात उलगडला आहे.
निवडक दिवाळी २०१८

माणसं! मला दिसली तशी

श्रीरंग भागवत | 7 वर्षांपूर्वी

आर.के. लक्ष्मण आणि कॉमन मॅन हे समीकरण माझ्या मनात एवढं घट्ट होतं, की त्यांच्याशी संवाद साधणं अगदी सोपं जाईल असं वाटलं होतं. प्रत्यक्षात जेव्हा त्यांच्याबरोबर वेळ घालवला, तेव्हा लक्षात आलं की त्यांच्याशी संवाद साधणं फार कठीण होतं.
रुपवाणी

'वळू’चा जाणता कॅमेरामन / चित्रस्मृती

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

आपल्या बरोबर काम करणाऱ्यांच्या दर्जावर टिपणी करीत बसण्यापेक्षा त्यांचं उन्नयन करून त्यांना निर्मितीसाठी पूरक बनविणं त्यांचा दर्जा उंचावणं हे सुधीर मूकपणानं करत असतो.
निवडक दिवाळी २०१८

विवयन मेयरच्या शोधात

नितीन दादरावाला | 7 वर्षांपूर्वी

प्रत्येक फ्रेम क्लिक करताना, व्ह्युफाइंडरमधून बाहेरच्या जगाकडे बघताना ती तिचं सामान्यपण विसरत असावी. कदाचित तिच्या नकळत तिच्यामधील सर्जनशील ऊर्जा तिला हे करण्यास भाग पाडत असावी
पुनश्च

अर्नाळकरी रहस्याचा असाही उलगडा...

रविप्रकाश कुलकर्णी | 7 वर्षांपूर्वी

खास रहस्यवाचकांसाठी ना.वि. काकतकरांनी रहस्यरंजन हे स्वतंत्र मासिक काढले, ज्यात भल्याभल्यांनी रहस्यकथा लिहिल्या. त्यात स्वातंत्र्यवीर सावरकर सुद्धा एक होते.
पुनश्च

एक रहस्यकथा आणि तिच्या आस्वादनातले रहस्य

विजय पाडळकर | 7 वर्षांपूर्वी

चापेकने आपल्या लेखनातून हुकूमशाही, क्रौर्य, माणुसकीची मुस्कटदाबी यांविरुद्ध सतत आवाज उठवला. झेक साहित्याच्या भाषेला लोकाभिमुख करण्याचे श्रेय त्याला दिले जाते.
पुनश्च

उपहारगृह चालविण्याचा बिकट धंदा...

नरहरी गंगाधर वीरकर | 7 वर्षांपूर्वी

या व्यवसायाकडे केवळ खूप पैसे मिळविण्याचा व्यवसाय या दृष्टीने मी प्रथमपासूनच पहात नाही. ही एक प्रकारची समाजसेवा आहे
निवडक दिवाळी २०१८

सेन आणि नॉनसेन्स

शरद वर्दे | 7 वर्षांपूर्वी

माझा विश्वासच बसला नाही. मी आ वासून पाहातच राहिलो. विजोड जोडपी मी बरीच पाहिली होती. पण कोणत्याच अंगाने अनुरूप नसलेलं दांपत्य प्रथमच पाहिलं.
पुनश्च

माणसे तोडण्याची कला

श्रीराम कृष्ण बोरकर | 7 वर्षांपूर्वी

जोडणे नव्हे तर तोडणे हीच खरी कला आहे. अवघड शस्त्रक्रिया करणाऱ्या कुशल शल्यविशारदाप्रमाणेच ‘तोडण्या’चे अप्रिय कार्य करायला हवे.
पुनश्च

चोरून ऐकलेल्या मैफलींची मजा!

अरविंद गजेंद्रगडकर | 7 वर्षांपूर्वी

" जा मैफलींना जा. जमल्यास तिकिटासह. न जमल्यास तिकिटाशिवाय. पण मैफल इज ए मस्ट फॉर यू. " त्या मराठीमिश्रित इंग्रजी अंतर्संदेशाला प्रमाण मानून मग मी जीवनभर मैफली ऐकत राहिलो.
निवडक दिवाळी २०१८

या भवनातील गीत पुराणे...

मेघना भुस्कुटे | 7 वर्षांपूर्वी

पुलं कधीच अस्वस्थ करणारे प्रश्न विचारणारे लेखक नव्हते. ‘बटाट्याची चाळ’, ‘हसवणूक’, ‘व्यक्ती आणि वल्ली’ ही त्यांची सर्वाधिक लोकप्रिय पुस्तकं पाहिली, तर स्मरणरंजन आणि एका विशिष्ट प्रकारच्या समाजघडीबद्दलचा जिव्हाळा त्यात उघड उघड दिसतो. त्यांतला विनोद अतिशय सूक्ष्म निरीक्षण मांडणारा, मार्मिक आणि रंजक आहे यात प्रश्नच नाही. पण ही पुस्तकं वाचकाला अस्वस्थ करण्यापेक्षाही स्वस्थ करण्याकडेच अधिक लक्ष्य देतात.
पुनश्च

भागानगरच्या मौजा

गोपीनाथ गणेश तळवलकर | 7 वर्षांपूर्वी

भागानगर म्हणजेच हैदराबाद. १९३१ साली भागानगरीत संपन्न झालेल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचा मनोरंजक वृत्तांत वाचा या लेखात
निवडक दिवाळी २०१८

टॅबलेट ते टॅबलेट

मृणालिनी वनारसे | 7 वर्षांपूर्वी

राजानं आपले शिलालेख लोकवस्तीपासून जवळ, व्यापारी मार्ग आणि तीर्थस्थानं यांच्या नजीक कोरवले. लोकांना या धर्माज्ञा सहजी दिसाव्यात आणि त्यांचं लक्ष जावं यासाठी त्यांना वेगळे प्रयत्न करायला लागू नयेत याहेतूने सम्राट अशोकाने या लेखांची योजना केली.
वयम्

अद्भुत अंटार्क्टिका भाग १

डॉ. मधुबाला चिंचाळकर | 7 वर्षांपूर्वी

येथील ९८% भूभाग बर्फाने आच्छादलेला आहे. येथील बर्फात आपल्या पृथ्वीवरील सुमारे ७०% गोड्या पाण्याचा साठा आहे. ह्यावरुन आपणा सर्वांच्या लक्षात आलेच असेल की अंटार्क्टिका खंड हा आपल्या किती अनमोल ठेवा आहे!
पुनश्च

मनस्वी माणूस

कुमार केतकर | 7 वर्षांपूर्वी

श्रीगमांना हा संवाद अभिप्रेत होता. माजगावकर निराशावादी नव्हते. ‘कुठे स्वातंत्र्य-कुणा स्वातंत्र्य’ असल्या आक्रोशात ते कधीही सामील झाले नाहीत.
वयम्

अद्भुत अंटार्क्टिका भाग २

डॉ. मधुबाला चिंचाळकर | 7 वर्षांपूर्वी

एक गमतीदार गोष्ट म्हणजे, येथे आकाशात सूर्य, चंद्र, ग्रह, तारे क्षितिजाला समांतर फिरताना दिसतात. पूर्वेला सूर्य उगवणे, मध्यान्हीला डोक्यावर येणे आणि संध्याकाळी तो पश्चिमेला मावळणे वगैरे आपल्याला इकडे नेहमी अनुभवास येणारा काही प्रकारच नाही. मग अंटार्क्टिकामध्ये दिवस-रात्र असते का ? अशीच रंजक माहिती सांगणारा हा अद्भुत अंटार्क्टिका भाग २ आहे.
पुनश्च

हिंदी वाक्यम्‌ प्रमाणम्‌!

सलील कुळकर्णी | 7 वर्षांपूर्वी

हिंदीच्या वाढत्या प्रभावामुळे आपण ‘गाणं बोल’ (गाणं म्हण), ‘गोष्ट बोल’ (गोष्ट सांग), ‘नाव बोल’ (नाव सांग), ‘आवाज दे’ (हाक मार, बोलाव, हाळी दे)
पुनश्च

मराठी साहित्यातील शेवटचा राजपुत्र

सचिन कुंडलकर | 7 वर्षांपूर्वी

‘मौनराग’ वाचून मी आतून हलून गेलो आणि लिहिण्याची क्राफ्ट ज्याला म्हणतात त्याचा एक ताजा आणि अतिशय original असा अनुभव त्या लिखाणापासून मला येऊ लागला.
निवडक दिवाळी २०१८

अवस्थांतर ...

माधवी भट | 7 वर्षांपूर्वी

ठाकुरमा जेव्हा आपला इवला संसार वाचवत इथवर ,इतक्या लांब आल्या असतील तेव्हा त्या फार तर सोळा सतरा वर्षांच्या असतील. इतक्या कोवळ्या मुलीच्या मनात काय काय अर्धवट कोवळं राहून गेलं असेल. ज्या ठिकाणी त्या खेळल्या , वाढल्या तो प्रदेश , बागा , तिथली गाणी , समुद्र आणि तिथला त्यांचा विवाह..तिथेच त्यांनी काकीमांना जन्म दिलेला.. आत्ताशी कुठे त्यांचा संसार उमलू , फुलू लागला असेल आणि लगेच असं सगळं ठेवून निघून जाताना त्यांच्या मनात किती प्रश्न आले असतील ? किती वेदना झाल्या असतील ? मात्र जीव महत्वाचा. तो वाचवत एकमेकांचा हात धरत ही मंडळी सुरक्षित जागा शोधत आली
रुपवाणी

ऑस्कर २०१९ - चुकलेले आणि हुकलेले / चित्रस्मृती

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

माझं व्यक्तीगत मत विचारलं, तर रोमा हाच या वर्षी सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाला लायक उमेदवार होता असं मी सांगेन. 
निवडक दिवाळी २०१८

पाण्यावरच्या रेघोट्या

शशिकांत कोनकर | 7 वर्षांपूर्वी

ईश्र्वराने मला लिहीण्याचे बोट दिले. त्यामुळे मला भरभरून मिळाले. त्या बोटावर मी जगलो. मला आनंद मिळाला, माणसे मिळाली. त्या बोटाची लेखणी मी काहीवेळा ललित लेखनासाठी तर काही वेळा नाट्यलेखनासाठी वापरली. लेखकाला, कलावंताला एक शाप दिलेला आहे. त्याचे पाय जमिनीला टेकत नाही आणि बोट आभाळाला भिडत नाही.एक सल लेखक, कलाकाराच्या मनात सतत असतो. त्याने लिहीलेली अक्षरे काळाच्या ओघात पुसली (पाण्यावरच्या रेघोट्या) जातात.
वयम्

मुलखावेगळ्या आठवणी! (ऑडीओसहीत)

श्रीराम शिधये | 7 वर्षांपूर्वी

रिक आणि मार्क यांनी आपल्या बाबांच्याच मार्गावरून पुढं न जाता स्वतःची अशी स्वतंत्र वाट निवडली. मार्क सॉफ्टवेअर डेव्हलपर झाला, तर रिकने ‘मरिन बायॉलॉजी’ या विषयाचा अभ्यास केला. नंतर मात्र तो आपल्या भावाच्याच व्यवसायात आला! या दोघांनी आपल्या जगावेगळ्या वडिलांच्या जागवलेल्या या मुलखावेगळ्या आठवणी.
पुनश्च

यात्रा पुढे सरकताना !

गणेश कुलकर्णी | 7 वर्षांपूर्वी

तर गाडीला उशीर म्हणजे स्वतःच्या कुठल्याही कार्यक्रमांना जागा नाही. इंजिनमध्ये टॉयलेट, बेसिन नसतं. मलमूत्र-विसर्जन करण्याची कुठलीही व्यवस्था नाही.
संपादकीय

जोडावे विवेकी जन...

किरण भिडे | 7 वर्षांपूर्वी

शिवाय लेख आवडला की तो whatsapp किंवा facebook च्या माध्यमातून शेअर करण्याचा पर्याय तिथेच उपलब्ध असतो. तो वापरून असे लेख तुमच्या ओळखीच्या दर्दी वाचकांपर्यंत पोचवा. पुनश्च/दीर्घा चे सभासदत्व सशुल्क असले तरीही अवांतर या नियतकालिकाचे सभासदत्व निःशुल्क आहे. त्याचे लेख शेअर कराल तर वाचक फक्त नोंदणी करून तो आणि त्यापुढील प्रसिद्ध होणारे सर्व लेख वाचू शकतील.
पुनश्च

चित्रपटसृष्टीतील माझे स्नेह-संबंध

दुर्गा खोटे | 7 वर्षांपूर्वी

कॅमेऱ्याचे शॉट संपताच स्त्री-पुरुष कलावंतांचे चेहरे निरखण्यासारखे असतात. ते कंटाळलेले, त्रासलेले, घामाने डबडबलेले असतात.
निवडक दिवाळी २०१८

मी रात टाकली

भूषण कोरगांवकर | 7 वर्षांपूर्वी

काय म्हणताय? हे सगळं आम्हांला कुठून सुचलं? अहो त्याचं असंय ना. आम्ही जन्माला येतो ते पुरुष म्हणून. बर्थ सर्टिफिकेटवर 'मेल' लिहिलेलं असतं. पण मनाने, आम्ही बाईच असतो. मग कधी बाई, कधी पुरुष म्हणून वाढताना, जगताना आमचे दोन दोन मेंदू तयार होतात डोक्यात. म्हणून आम्ही इतके हुशार असतो. उगाच नाही.
वयम्

कॉम्प्युटर हार्डवेअर व नेटवर्किंग

सुधन्वा कुलकर्णी | 7 वर्षांपूर्वी

कॉम्प्युटर हार्डवेअर व नेटवर्किंग हे शब्द करिअर लिस्टमध्ये असतात. त्याचं शिक्षणही घेतलं जातं पण ही मंडळी नक्की काय काम करतात ? यांच्या कामाचं स्वरूप सांगणारा लेख..
पुनश्च

जानव्याचा गुंता सुटला!

दि. वा. साने | 7 वर्षांपूर्वी

ब्राह्मणांनी मुख्यतः नोकरीच करायची असते आणि तीही शक्यतो सरकारी खात्यात किंवा शिक्षणखात्यात किंवा बँकेत ही विचारसरणीच बदलायची गरज आहे.
निवडक दिवाळी २०१८

सीमेच्या पलीकडचं कराची

गौरी पटवर्धन | 7 वर्षांपूर्वी

बाह्य जगाकडे म्हणजे पुरुषी जगाकडे मुसलमान स्त्रीने पाठच फिरवली पाहिजे असा अट्टहास मुसलमानी मानसिकतेत आहे आणि त्या जगाशी स्त्रीचं नातं हे संशयाच्या एका विचित्र जाळ्यात अडकवलेले आहे. त्यामुळे शिकायला, नोकरीला बाहेर पडणारी, घरात आणि नजीकच्या बंदिस्त वर्तुळात मोकळिकीचे वातावरण अनुभवणारी उच्चवर्गीय स्त्रीसुद्धा कराचीसारख्या मोठ्या शहरातही त्या संशयाचं ओझं घेऊन सतत वावरते आणि एका संकुचित, मर्यादित अशा स्वातंत्र्याच्या अनुभवात समाधान मानते.
पुनश्च

दुसरे पर्व

य. दि. फडके | 7 वर्षांपूर्वी

जोतीराव फुल्यांनी पुरोहितशाहीविरुद्ध लढा सुरू केला होता त्याचा विसर पडून ब्राह्मण पुरोहिताऐवजी क्षत्रिय पुरोहित असला म्हणजे झाले असी वृत्ती बळावू लागली
वयम्

आईचं अर्थशास्त्र!

प्रा. सुहास बारटक्के | 7 वर्षांपूर्वी

अर्थशास्त्राची सुरुवात घरापासूनच होते. जसं पार्लमेंटमध्ये अर्थमंत्री असतात तशी घरातली अर्थमंत्री हे आई-बाबा असतात. विशेष म्हणजे आई खर्चाचं नियोजन करते. कसं सांभाळते ती सारा डोलारा वाचा त्यासाठीच ही कथा.
पुनश्च

डॉ. श्रीधर व्यंकटेश केतकर, एम्.ए.पीएच्.डी.

केशव नारायण काळे | 7 वर्षांपूर्वी

डॉ. केतकर यांच्या कादंबऱ्या म्हणजे गेल्या अर्धशतकातील महाराष्ट्रीय जीवन, आकांक्षा, चळवळी व त्यातील व्यक्ती यांचा कादंबरीरूप इतिहास आहे.
वयम्

हिरव्या गोष्टी

आरती कुलकर्णी | 7 वर्षांपूर्वी

किनाऱ्यावरचं हे प्लॅस्टिक समुद्रात जातं. तिथल्या सुंदर, शांत, रंगीबेरंगी जगात हे प्लॅस्टिक कसं दिसत असेल सांगा पाहू... एवढंच नव्हे तर ते माशांच्या, कासवांच्या पोटातही जातं. त्यांचा यामुळे जीव जातो.
रुपवाणी

देर ना हो जाए कहीं .../ हेमा मालिनीला जीवनगौरव पुरस्कार

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

हेमा मालिनीला  आघाडीचे तात्कालिक पीआरओ बनी रुबेन यांनी 'ड्रीम गर्ल ' अशी दिलेली उपाधी हेमा मालिनीच्या प्रेझेंटेबल व्यक्तीमत्वाला  अशी आणि इतकी फिट्ट बसली की, तीच कायमची ओळख झाली. आणि त्या प्रतिमेतूनच हेमा मालिनीच्या करियरने आकार घेतला.
निवडक दिवाळी २०१८

मी ,बहिर्जी नाईक आणि उष:काल

विजयराज बोधनकर | 7 वर्षांपूर्वी

कधी तरी मी झोपडपट्टीतल्या भिडू बरोबर  चिंचवड गावात फिरायला यायचो, चाफेकरांचा पुतळ्या जवळ एक हॉटेल होतं, तिथे मिसळ वैगरे खायचो, त्या पुतळ्याच्या जवळ एक फुटपाथ होता, तो माझ्या मनात भरला होता , बाजूला भाजी मंडई असल्या मुळे गर्दी असायची, झालं! ठिकाण ठरलं, सर्व चित्रे लुंगीत बांधलीत आणि चक्क फूटपाथवर लुंगी अंथरून त्यावर भिंतीच्या आधाराने चित्रे मांडून ठेवलीत,ते खरं तर माझं माझ्या आयुष्यातलं पहिलं चित्र प्रदर्शन होतं, लोकं जमायला लागलीत, किंमत विचारून घासाघीस करू लागलेत, चित्रे पब्लिक ला आवडत होती पण एका चित्रांचे वीस रुपये पब्लिक ला खूप महाग वाटत होते, कुणी दहा म्हणायाचे ,कुणी आठ रुपये म्हणायाचे, पण मी वीस रुपयावर अडून बसलो होतो, बराच वेळ हे असं सुरु होतं, हळूहळू गर्दी ओसरू लागली, अंधार पडायला लागला,एकही चित्र विकलं गेलं नव्हतं,मन निराश झालं, सारी चित्रे गोळा करून पुन्हा लुंगीत बांधली,
रुपवाणी

मर्द को दर्द नही होता – एक मॅड अनुभव

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

लॉजिकली इनकरेक्ट सिनेमा बनवणारा दिग्दर्शक नेहमीच एक रिस्क घेत असतो. त्याचा प्रयत्न फसला तर तो सिनेमा टुकार म्हणून मोडित निघतो आणि जमुन आला तर त्याचा अंदाज अपना अपना होतो. वासन बाला ने दिग्दर्शित केलेला मर्द को दर्द नही होता हा सिनेमा अशाच जमून आलेल्या सिनेमांपैकी एक आहे.
श्रवणीय

माझी पहिली कथा

दि. बा. मोकाशी | 7 वर्षांपूर्वी

कथा-कविता करणं सोपं आहे. अगदी फालतू काम आहे. खरं कठीण म्हणजे मोठे निबंधवजा पुस्तक लिहिणं. एखाद गंभीर विषय घेऊन ग्रंथ तयार करणं. लिहिलं तर तसं लिहावं. भुक्कड लिहिण्यात अर्थ नाही. असे तेव्हा माझे विचार होते. हा लेख आपण ऐकूही शकाल...
रुपवाणी

इफ दीज वॉल्स कुड टॉक- चित्रपट व अमेरिकेतील धार्मिक कट्टरता/ चित्रस्मृती

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

अमेरिका हा अतिशय व्यक्तीवादी देश आहे, मुक्त विचारांचे वारे तिथे वाहात असते, लैंगिक व्यवहाराबाबत तिथे मोकळीक आहे अशी प्रतिमा अनेकांच्या मनात असते आणि ती बव्हंशी खरी आहे. तथापि काही बाबतीत तिथे कट्टरता असते, गर्भपात विरोधी हिंसक चळवळी तिथे झाल्या याची फारशी माहिती नसते किंवा असलीच तरी पुसट माहिती असते. 'इफ दीज वॉल्स कुड टॉक' हा चित्रपट बघायला मिळाला आणि हा पैलू दिसला.
पुनश्च

मत कोणाला देणार? पक्षाचा उमेदवार, की स्वतंत्र उमेदवार?

गो. वि. देशमुख | 7 वर्षांपूर्वी

ह्या आरोळ्या पोकळ असून त्यांच्या पाठीमागे अल्पसंख्यांकांकरीता कळकळ किंवा हिंदु स्त्रीदाक्षिण्याची तळमळ नसून निवडणूक खेळण्याचाच तो एक डाव आहे हे दिसून येईल.
वयम्

जादुई निसर्ग

डॉ. मधुबाला चिंचाळकर | 7 वर्षांपूर्वी

अलीकडे काही वर्षांपासून वैश्विक तापमान वाढते आहे. पृथ्वीवरील माणसांच्या निष्काळजीपणामुळे विविध प्रकारचे प्रदूषण होते आहे. यामुळे होणाऱ्या वातावरणातील बदलाचा अंटार्क्टिकातील जीवसृष्टीवर अतिशय हानिकारक परिणाम होत आहे. ही नैसर्गिक आणि नाजूक जैविक साखळी धोक्यात आली आहे.
निवडक दिवाळी २०१८

जगातील पहिली महिला बॅरिस्टर – कार्नेलिया सोराबजी

मेधा निजसुरे | 7 वर्षांपूर्वी

मी भारतीयच आहे ना. महाराष्ट्राच्या मातीतूनच वर आले आहे ना, तरी तिथल्यांनी मला परकं कसं समजावं. १८६६ सालच्या नाशिकमध्येच ना माझा जन्म झाला? माझं काही लहानपणही तिथलंच ना? म्हणजे मी स्वतःला त्यांच्यापेक्षा वेगळीच काही समजते की काय? माझ्या इतक्या हिंदू, पारशी, ख्रिश्र्चन, मुस्लिम सर्व प्रकारच्या मैत्रिणी भारतातल्या अनेक शहरात आहेत. त्यांना माझ्याविषयी इतका आपलेपणा आहे. त्या विशिष्ट प्रेमादराने माझ्याकडे बघताहेत, त्या काय मी त्यांची कोणी वाटत असल्याशिवाय?ज्या पडदानशीन महिलांना मी न्याय मिळवून देण्याचा आटोकाट प्रयत्न मनापासून केला, त्या मला आपली नाही समजत? एका परक्या समाजातल्या स्त्रीने आपणहून त्यांना मदत दिली म्हणजे त्यांच्यात काहीतरी समान धागा असणारच नाही का? मी कशी परकी वाटेन त्यांना?
रुपवाणी

तारकोव्हस्कीचा  स्टॉकर : श्रद्धेचं काय करायचं?/ चित्रस्मृती

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

भारतीय-मराठी-प्रेक्षक “स्टॉकर” सारख्या चित्रपटाने कोड्यात पडेल - ‘विज्ञानकथापट’ म्हणून तो समोर येतो, पण  नेहमीच्या विज्ञानकथापट या धर्तीचे त्यात काही नाही. गूढ आणि उकल नाही, भन्नाट वेग नाही, जबरदस्त संघर्ष नाही. कारण विज्ञान आणि साहित्य यांच्याच पायाभूत धरणांची, त्यांच्यातील संघर्षांची आणि फलिताची अनुभूती तार्कोव्हस्की आपल्यापुढे सादर करतो. यामुळे या कलाकृतीचे विश्लेषण म्हणजे आपल्या अनुभूतीचेही विश्लेषण बनते.
वयम्

उन्हाळी सुट्टी आणि आनंदाचा बहर

स्वरूपा वकनाली | 7 वर्षांपूर्वी

येत्या उन्हाळी सुट्टीत आनंदी राहणे, आनंद देणे-घेणे याचे विविध अनुभव जमा करा. सुट्टी अविस्मरणीय करा. इतकी की, या आनंदाच्या आठवणी तुमच्या मेमरीत कायमच्या जाऊन बसतील. कधी हिरमुसले झालात की, एखादी तरी आठवण तुम्हांला उमेद देईल.
रुपवाणी

राज्य पुरस्कार घोषणा आणि वाद

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

राज्य सरकार तर्फे देण्यात येणारे हे पुरस्कार प्रतिष्ठेचे आहेत. प्रादेशिक चित्रपटांना पुरस्कार देऊन चित्रपट निर्मितीला प्रोत्साहन देणारे महाराष्ट्र हे पहिले राज्य. महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाणांकडे हे श्रेय जातं.
पुनश्च

एक एकाकी अलौकिक जीवनः श्री शंकराचार्य डॉ. कुर्तकोटींच्या काही आठवणी

चिं. त्र्यं. केंघे | 7 वर्षांपूर्वी

गांधींच्याप्रमाणेच सावरकरांच्या विचारांशीही श्रींचे जुळू शकले नाही. राजकारणात आत्यन्तिक अहिंसेप्रमाणेच क्रांतिवादी हिंसाही त्यांना त्याज्य वाटे.
निवडक दिवाळी २०१८

फ्लेमिंगो

मोनिका गजेंद्रगडकर | 7 वर्षांपूर्वी

सॅम दमून गेला होता. ती गर्दी, ते ऊन, ती दुर्गंधी... साऱ्यानेच... त्यांच्या डॅडची शाळा... आता हा डॅडचा देश... न आकळता... नजरेत सामावू न शकणारा... त्याच्या डॅडला त्या गरीब शाळेत जाऊन मोठं व्हावं लागलं. कारण याच देशाच्या मातीत त्याचा रूजवा होता... या अफाट गर्दीखाली सतत तुडवली जाणारी या देशाची ही भूमी! ही गर्दी, ही दुर्गंधी, ही अस्वच्छता, ही उन्हाची काहिली... ही या भूमीची ओळख... पणम तीच असंख्यांची जन्मभूमी—त्याच्या डॅडीचीही... ती पाहायच्या ओढीने इथे काही काळ स्थलांतरित झालेला, परक्या भूमीतला हा सॅम नावाचा जणू फ्लेमिंगोच...
पुनश्च

वाचनकलेचे मर्म

विष्णुशास्त्री चिपळूणकर | 7 वर्षांपूर्वी

ज्ञानेश्वरी, भगवद्‌गीता अशांसारखे ग्रंथ भाविकपणाने पारायणे करताना त्यांचा अर्थ आपणास कळावा इतकी सुद्धा थोड्यांचीच इच्छा असते!
निवडक दिवाळी २०१८

इंग्रजीची मास्तरकी

छाया महाजन | 7 वर्षांपूर्वी

तेव्हा गी द मोपासाची ‘नेकलेस’ ही कथा शिकवण्यात आनंद न वाटला तरच नवल. मुलांना पहिल्यांदा या फ्रेंच नावाचा उच्चार शिकवणं ही कसरत. मग आमची गाडी अडली ती ‘द बॉल’ या शब्दावर. त्याचा ढोबळ अर्थ ‘पार्टी’ असा सांगितला खरा; पण त्यात शांत, सौम्य संगीतावरचे नृत्य हे अपेक्षित आहे. आपल्याकडे पार्टीचा आधुनिक अवतार म्हणजे ढँ ढँ वाजणारी गाणी आणि डी जे आणि दारूचा सर्रास वापर असा आहे. तो येथे अभिप्रेत नाही.युरोपियन कपड्यांची पद्धतही वेगळी. शिवाय बॉल्स हे राजे, उमराव आयोजित करत. त्यासाठी सजवलेले अतिप्रशस्त हॉल्स असत, हे बरेच सांगून मी थोडी थकले. पण तरीही ती संकल्पना त्या सुंदर निमुळत्या कमरेच्या कुमारिका (अर्थात् कोर्सेट्स् किती ओढून कमरेवर ताणून बसवतात, हे पाहिल्यावर ‘नको तो सुंदर गाउन घालणं’ असंच वाटतं!) त्या त्यांच्या नाजूक हातांनी हलकेच फुलपाखरासारखा गाउन उचलत टाकणारी पावलं, हे शब्दात सांगता येतं; पण दरवेळी त्याला दृश्यात्मकता येतेच असं नाही.मला आठवतं, मी सिलॅबस प्लॅनिंगच्या वेळी मराठी मुलामुलींना चित्रांनी नव्हे, तर चित्रफितीच्या साह्यानं इंग्रजी शिकवावं, असं सुचवलं होतं.
वयम्

हवाई हल्ल्यातील विमाने 

समीर कर्वे | 7 वर्षांपूर्वी

आता हे आकाशातले हत्ती, घोडे, प्यादी हे प्रकरण काय आहे, त्याचा रंजक आढावाही आपण घेऊया. २६-२७ फेब्रुवारी २०१९ला झालेल्या कारवाईत वापरल्या गेलेल्या भारतीय हवाईदलाच्या विमानांची वैशिष्ट्ये काय होती, त्याची माहिती घेऊया.
पुनश्च

सुनियोजित स्वेच्छानिवृत्तीची कथा

चिंतामणी गद्रे | 7 वर्षांपूर्वी

त्यानंतर ‘अवयवदान व मृतमेंदू’ ह्या विषयावर ३०-४० मिनिटांची भाषणे ज्येष्ठ नागरिक संघ वगैरे ठिकाणी देण्यास सुरुवात केली.
वयम्

अनुभवांची पॉवरबँक

शुभदा चौकर | 7 वर्षांपूर्वी

मोबाइल फोनचा चार्ज संपला, चार्जर आसपास नसेल तेव्हा पॉवरबँकमध्ये ठासून भरलेला चार्ज कामी येतो. तसेच आहे या सुट्टीतील अनुभवांचे. सुट्टीत असे अनेकविध अनुभव घ्यायचे. त्यातले जे जे खूप आनंददायी अनुभव असतात ना, ते आपोआप जाऊन बसतात आपल्या मेंदूच्या पॉवरबँकमध्ये!
निवडक दिवाळी २०१८

‘स्वाधीन’ विदुषीचे मनोज्ञ चिंतन

विनय हर्डीकर | 7 वर्षांपूर्वी

राज्यसंस्था आवश्यक आहे म्हणून त्या-त्या काळातले शासनही आवश्यकच असते. या फसवणुकीच्या भूमिकेचे सडेतोड खंडन करून “तेव्हा शासनाचा प्रत्यक्ष व्यवहार पाहून व तपासून आणि खऱ्या हेतूचा कयास बांधूनच शासनाशी व पर्यायानी राज्यसंस्थेशी काय ते सहकार्य केले पाहिजे”, असा स्पष्ट इशारा त्यांनी दिला आहे. राज्यसंस्था आणि संस्कृती व स्वातंत्र्याचे मूल्य, स्वातंत्र्य, समता व उदारमतवाद हेही विषय त्यांनी विचारात घेतले आणि उदारमतवाद हा शब्द गढूळ झाला असल्याची टिप्पणी केली आहे. या विचारपरंपरेचे मुख्य आधार म्हणजे व्यक्तिस्वातंत्र्य आणि समानता यांच्या आचरणामध्ये येणारे प्रश्न त्यांनी विचारात घेऊन समाजातील रंजल्या-गांजलेल्यांचे प्रश्न सोडविण्यासाठी एकेकट्या व्यक्तीचे स्वातंत्र्य जरा बाजूला ठेवले तर काय हरकत आहे, ही भूमिकाही खोडून काढली आहे.
पुनश्च

महाराष्ट्राच्या विकासाची नवी शक्तीस्थाने

माधव चितळे | 7 वर्षांपूर्वी

महानगर-केंद्रित विकासापासून अलग होऊन शैक्षणिक, औद्योगिक आणि सामाजिक विकासाची स्वतंत्र स्वयंभू केंद्रे महाराष्ट्रात सर्वत्र पुढे येत आहेत.
रुपवाणी

वॉंटेड १८

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

गाय दहशतवादी असू शकते? गाय ही एकाद्या देशाला धोका ठरू शकते?   इसरायल सरकारला पॅलेस्टाईनधील बेट सहूर या गावातल्या १८ गायी धोकादायक वाटल्या होत्या. ही घटना १९८८ मधे घडली. इसरायलचे सैनिक, रणगाडे, पोलिस बेट सहूरमधे गस्त घालून गायी जप्त करण्याची खटपट कित्येक दिवस करत होते. त्यांच्या दिमतीला हेलेकॉप्टर्स होती. सैनिक-पोलिस स्पीकरवरून लोकांना धमक्या देत आणि सांगत की बऱ्या बोलानं गायी सरकारच्या ताब्यात द्या नाही तर कडक शिक्षा केली जाईल. इसरायली सैनिक गावात घोषणा करत फिरू लागले की लोक जोरजोरात हसत. पॅलेस्टिनी लोकांनी वाँटेडची पोस्टरं तयार केली होती, पोस्टवर गायीचं चित्रं. ही पोस्टरं भिंतोभिंती डकवण्यात आली होती.हाच विषय घेऊन आमेर शोमाली (पॅलेस्टिनी) आणि पॉल कोवन(कॅनडा) यांनी केलेली वाँटेड १८https://www.youtube.com/watch?v=ekhTuZpMw54 नावाची फिल्म २०१५ मधे प्रदर्शित झाली.
निवडक दिवाळी २०१८

अदिती अखिलाची गोष्ट

रविंद्र रुक्मिणी पंढरीनाथ | 7 वर्षांपूर्वी

ह्या एकटेपणाला घाबरून माणसं लग्न करीत असतील का? किंवा मग प्रेम वगैरे? पण मग पुन्हा एकटेपण हवंसं वाटलं तर काय? ते जवळचं, आपलं वगैरे माणूस राहू देईल पुन्हा आपल्याला एकटं? जाऊन बसेल आपण बोलावलं पुन्हा, तर येता यावं इतपत दूर, पण तरीही हाकेच्या अंतरावर? पण मग त्या माणसाबरोबर येणारा सगळा गोतावळा? साधनेला एकटं रहावसं वाटत असेल, तेव्हा ती काय बरं करत असेल? की गर्दीत राहून ती एकटं राहणंच विसरून गेली असेल? पण हे कसं शक्य आहे? प्रत्येकाला दिवसभरात केव्हातरी आपल्या स्वतःसोबत केव्हातरी आपल्या स्वतःसोबत राहावसं वाटणं ही त्याची गरज नाही का, अगदी जीवनावश्यक म्हणावी अशी?
निवडक दिवाळी २०१८

शोक नायिका अख्मातोवा

अरुण नेरुरकर | 7 वर्षांपूर्वी

अख्मातोवाने भयानक दिवस अनुभवले आणि या दरम्यान, नादेद्झा मान्देलस्तामच्या म्हणण्यानुसार, ती धीरोदात्त नायिकेसारखी वागली. जाहीररित्या किंवा माझ्याशी खाजगीत बोलतना, सोविएत राजवटींविरोधात तिने एकही शब्द उच्चारला नाही. मात्र, तिचं सारं आयुष्य हर्जेन -Harzen - ने केलेल्या रशियन साहित्याच्या वर्णनाबरहुकूम होतं – रशियन वास्तवाचं एक सातत्यापूर्ण गुन्हेगारी आरोपपत्र.सोविएत युनियनमध्ये उघडपणे जाहीर न करताही सर्व दूर पसरलेली आणि आजही होत असलेली तिच्या स्मृतींची पूजा, मी जाणतो तितपत, अद्वितीय आहे. ती स्वतः आणि तिचा देश, यांना ललामभूत नसलेल्या गोष्टींविरोधात असलेल्या तिच्या अबोल, निग्रही प्रतिकाराने, तिचं रूपांतर (बेलिन्स्कीने हर्जेनविषयी भाकित केलं होतं तसं) केवळ रशियन साहित्यातील नव्हे तर, आपल्या काळाच्या रशियन इतिहासातील एका नामी व्यक्तीमध्ये केलं.
रुपवाणी

अरुण खोपकर यांची मुलाखत /चित्रस्मृती

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

चित्रपट दिग्दर्शक, अभ्यासक श्री.अरुण खोपकर यांनी लिहिलेल्या चित्रव्यूह आणि चलतचित्रव्यूह या पुस्तकाच्या प्रकाशनाच्या निमित्ताने त्यांची प्रा. अभिजीत देशपांडे यांनी घेतलेली मुलाखत...
वयम्

शेफचा रुबाब

मैत्रेयी लोवलेकर | 7 वर्षांपूर्वी

शेफ काही प्रत्येक पदार्थ स्वतः बनवतो का? - नाही! तो किचनमधल्या सर्व गोष्टींसाठी जबाबदार असतो. आता आपल्या शाळेचे मुख्याध्यापक कसे, प्रत्येक वर्ग घेतात का? नाही ना? पण प्रसंग आला, तर कोणताही तास घेता येतो त्यांना. शिवाय शाळेची एकंदर जबाबदारी त्यांची असते, तसेच शेफचे असते.
निवडक दिवाळी २०१८

माणसांनी हरवलेली माया

मिलिंद बोकिल | 7 वर्षांपूर्वी

त्या सगळ्याकडे बघताना मन विषण्णतेने भरून गेले. जी संस्कारित होते तिला संस्कृती म्हणतात; पण खरेतर जी सतत चालू राहते. जिला सातत्या असते तिलाच संस्कृती म्हणायला पाहिजे. जिथे माणसे नाहीत तिथे कसली आली आहे संस्कृती? तिथे नुसते दगड आणि माती. हे अवशेष जतन करून ठेवले आहेत खरे, पण ती माणसे तिथे असती तरच त्यांना अर्थ होता. काही तुरळक माया वस्त्या शिल्लक असतील आणि जुन्या लोकांचे संकरित वंशज तिथे राहत असतील, पण ते खरे लोक मात्र काळाच्या उदरात गडप झालेले आहेत. आणि त्यांच्याबरोबरच त्यांची सगळी समजूत, त्यांची भाषा,  त्यांचे साहित्य, त्यांची गाणी, त्यांचे अध्यात्म, त्यांचा जगाविषयीचा दृष्टिकोन हे सगळेच नाहीसे झालेले आहे. हे लोक आज असते तर किती बहार आली असती!
रुपवाणी

PM नरेंद्र मोदी सिनेमाच्या निमित्ताने

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

चरित्रपट बनवताना त्याच्या अंतस्थ हेतूचा सुद्धा विचार व्हावा लागतो . सिनेमा का बनवायचा आहे हा मुद्दा महत्वाचा असतो. जर हा चरित्रपट राजकीय व्यक्तिरेखेवर अवलंबून असेल तर त्यात त्याच्या ( नायकाचा आणि पर्यायाने त्याच्या राजकीय माध्यमाचा) हेतूंचा प्रसार आणि त्यामुळे होणारा फायदा हा मुद्दा सुद्धा महत्वाचा असतो.
निवडक दिवाळी २०१८

मसाल्यांची बेडेकरी

अजित बेडेकर | 7 वर्षांपूर्वी

त्यावेळी लोणची, पापड हे घरीच बनवण्याचं प्रमाण जास्त होतं. त्या काळात त्यांनी एक जाहिरात केली होती. त्यात असं म्हटल होतं की, ‘उत्तम मसाले बनवणारे दोनच... एक तुम्ही स्वतः आणि तुम्हाला वेळ नसले तर दुसरा पर्याय फक्त बेडेकरचं!’ त्यांची ही जाहिरात खूपच लोकप्रिय झाली होती. मार्केटिंग डिप्लोमाच्या अभ्यासात उत्तम जाहिरातीचं उदाहरण म्हणून ही जाहिरात शिकवली जायची.
रुपवाणी

ऋतुपर्णो घोषला आठवताना / चित्रस्मृती

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

अभिजात बंगाली चित्रपटांचा वारसा जपणा-या ऋतुपर्णो घोष या प्रतिभावान दिग्दर्शकाचा ३० मे २०१३ ला अकाली अंत झाला. त्याच्या दिग्दर्शकीय कारकिर्दीचा संतोष पाठारे यांनी घेतलेला वेध
रुपवाणी

दाक्षिणात्य चित्रपटांचं 'सौंदर्यशास्त्र'

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

स्वातंत्र्योत्तर भारताचा इतिहास पाहिला तर सामाजिक-राजकीय आणि इतरही बहुतेक साऱ्या क्षेत्रांत दाक्षिणात्य आणि उत्तर भारतीय असे दोन वर्चस्व असलेले प्रवाह आढळतात. आपलं अस्तित्व उर्वरित भारतापासून किंवा उत्तर भारतापासून वेगळं ठेवण्याच्या दाक्षिणात्य राज्यांच्या आग्रहात या वेगळ्या प्रवाहांची बीजं आढळतात. मग हिंदीपासून फटकून राहण्याची भूमिका असो, सोशल इंजिनिअरिंग असो वा तामिळ वाघांसारखे आंतरराष्ट्रीय मुद्दे असोत; दाक्षिणात्य राज्यांनी कायम आपली वेगळी भूमिका बजावली आहे. चित्रपटक्षेत्र हे त्याला अपवाद नाही.
निवडक दिवाळी २०१८

कानसेनी महाराष्ट्राला डोळे नाहीत ?

शशिकांत सावंत | 7 वर्षांपूर्वी

समजा, आपण शब्द उच्चारायला शिकलोच नसतो, भाषा निर्माणच झाल्या नसत्या; प्राणिसृष्टीप्रमाणे काही आवाज, वास, सहजप्रवृत्ती यांवरच आपली भिस्त असती तर? किंवा रंगांनी, रेषांनीच भावना दाखवल्यात (एकमेकांशी न बोलणारी माणसे लिहून काही तरी सांगतात तसे), अशा जगाची आपण कल्पना करून पाहू. राग आल्यावर माणसे लाल रंगाची रेषा काढतील, शांतपणा दाखवण्यासाठी हिरवा वापरतील, काही हवे असेल तर त्याचे चित्र काढतील... वगैरे कल्पना करू. मग अनेक रंग, छटा, आकार अर्धवट राहतील त्याचे काय? हजारो वर्षे गेली तर मग अशा अमूर्त आकारांनाही अर्थ प्राप्त होईल.
वयम्

बदललेल्या बाबांना ‘थँक यू!’  

शुभदा चौकर | 7 वर्षांपूर्वी

या महिन्यात ‘फादर्स डे’ आहे. त्या दिवशी पारंपरिक ठसे पुसणाऱ्या बाबांचे कौतुक जरूर करा. बाबांबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याची संधी सोडू नका. कृतज्ञता कशी व्यक्त करायची ते तुम्ही ठरवा!
पुनश्च

मी (पूर्णवेळ) लेखक कसा झालो?

शिवराज गोर्ले | 7 वर्षांपूर्वी

काय लिहिलं नाही मी? नाटक, चित्रपट, टीव्ही सिरियल, कथा, कादंबरी, व्यक्तिचित्रं, कविता, गीतं, विनोदी व प्रेरक साहित्य, स्तंभलेखन, संपादन, जाहिरातींसाठी कॉपीरायटिंगही.
निवडक दिवाळी २०१८

भुसावळ—दिल्ली एक ट्रेन, सहा राज्यं

विनय खंडागळे | 7 वर्षांपूर्वी

ट्रेनमधल्या बऱ्याचशा प्रवाशांना गप्पा मारायला आवडतं. तिथे संवाद सुरू करणं अवघड गोष्ट नसते. प्रवासात भिन्न राज्य, संस्कृती, भाषा, नोकरी, व्यवसाय असलेले लोक भेटतात. सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे प्रत्येकाजवळ असतं अनुभवांचं भलं मोठं गाठोडं. सचखंड एक्स्प्रेसमध्ये बरेचसे प्रवासी पंजाबी असायचे. पंजाबी माणूस मुळातच दिलदार. त्यांच्याच शब्दांत सांगायचं झालं, तर ‘हमारा पेट और दिल बहोत बड़ा होता है।’ ट्रेनमध्ये पुरीभाजी, चहा, फळं, चणे-फुटाणे, संत्रा गोळ्या... काहीही विकायला येऊ द्या, पंजाबी परिवार त्या विक्रेत्याला विन्मुख परत पाठवणार नाही. एवढं खाऊनही जेवणाचा डबा उघडणार (अन् तो सहप्रवाशांना आग्रहाने खायला लावणार).
पुनश्च

पेशवाईंतील देशस्थ-कोकणस्थ वादाचे स्वरूप

विष्णू सिताराम चितळे | 7 वर्षांपूर्वी

आपल्याला मागे सारून कोकणस्थांनी राजकारणात आपल्यापेक्षाही अग्रेसरत्वाचा मान मिळवून घेतला ही गोष्ट देशस्थांस झोंबत राहिली.
पुनश्च

मी पाहिलेले व ऐकलेले अत्रे

मनोहर महादेव आळतेकर | 7 वर्षांपूर्वी

अत्र्यांना माणसांप्रमाणेच उत्कटाचा आणि भव्याचा हव्यास होता. त्यांना प्रत्येक गोष्ट प्रचंड लागे. यामुळेच अत्र्यांनी आपल्या नातवंडांची नावे भारदस्त व ऐसपैस ठेवली होती.
निवडक दिवाळी २०१८

विज्ञानाच बिनरहस्य.

हेमंत कर्णिक | 7 वर्षांपूर्वी

निसर्गात नियम असतात, ते शोधता येतात, शोधून त्यांचा उपयोग करुन घेता येतो, तसं करताना नियम अधिक पक्का सापडत जातो, त्या नियमाला एखादा फाटा फुटू शकतो, त्या फाट्याने पुढे गेल्यास असंख्य वाटा समोर येतात आणि शंभर वेळा रस्ता चुकल्यावर त्यातली एक वाट आपल्याला हवं तिथे घेऊन जाते. – हे विज्ञान! हेच विज्ञान. तुमच्या आमच्या जगण्याचा अविभाज्य भाग असलेलं हेच तर विज्ञान. आपण हा सरळ रस्ता सोडून का दिला? कधी सोडला? व ज्ञान म्हणजे अद्भुत, विज्ञान म्हणजे बुद्धिमंतांचं काम, विज्ञानाचा आपला संबंध नाही, आपण गाय, बैल, शेळ्या आणि मेंढ्या यांच्याचसारखे आहोत, विचार करणं आपलं काम नाही, विचारांचा पाठपुरावा करणं तर नाहीच नाही; असे बैलप्रकृतीचे स्वतःला आपण का मानतो?
निवडक दिवाळी २०१८

डिलाइट विद्यापीठः विस्मृतीत गेलेला काळाचा तुकडा

अनिल शिदोरे | 7 वर्षांपूर्वी

मी ‘डिलाइट’ला पोहोचलो त्यावेळेस दिल्लीत इंदिरा गांधींचा पराभव होऊन मोरारजीभाई देसाई पंतप्रधान झाल्याला अवघे दोन-तीनच महिने झाले होतते. स्वातंत्र्य मिळून तीस वर्षे झाली होती. पहिला रोमॅन्टिसीझम आटायला लागला होता. आधी ‘जंजीर’, नंतर ‘दीवार’मधून अमिताभ त्याच्या सगळ्या जगावरचा राग व्यक्त करत होता. ‘इंडिया टुडे’ने नव्या युगाची पत्रकारित देशासमोर आणली होती. मुंबईला ग्रंथाली वाचक चळवळ आकार घेत असताना दलित मन व्यक्त व्हायला लागले होते. ‘घाशिराम कोतवाल’, ‘बाईंडर’ने महाराष्ट्र हडबडला होता. ‘सामना’, ‘सिंहासन’, ‘जैत रे जैत’नी मराठी सिनेमा नवी क्षितिजे शोधत होता. देशात काहीतरी वेगळे होणार आहे असे वाटायला लागले होते. नवे वेध लागत होते. महाराष्ट्र आणि सारा देशच कूस बदलत होता.
रुपवाणी

चेकोस्लाव्हियातील दिग्दर्शक करेल ककिना

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

सच्चा कलावंत जसा त्याच्या कलाकृतीशी एकनिष्ठ असतो तसाच तो त्याच्या मातीशी देखील ईमान राखतो. त्याचं हे ईमान त्याच्या निर्मितीतून वारंवार आपल्या समोर येत राहतं. कलावंत ज्या प्रदेशात जन्मतो, जगण्याचा समृद्ध अनुभव घेतो, तो अनुभव आपल्या कलाकृतून मांडणं हे तो स्वतःचं कर्तव्य समजतो. हे कर्तव्य बजावताना तो ज्या माध्यमातून व्यक्त होणार आहे त्या माध्यमाच्या व्याप्तीची सुद्ध त्याला पुरेपूर जाणीव असते. कलाकाराचा अनुभव व माध्यमाची क्षमता यातून एक चांगली कलाकृती निर्माण होत असते. अशा कलाकृतीच्या निर्मात्यांपैंकी चेकोस्लाव्हियातील दिग्दर्शक करेल ककिना एक आहेत.
मराठी प्रथम

भाषाः शाळेतील आणि शाळेबाहेरच्या

साधना गोरे | 7 वर्षांपूर्वी

मराठी ही महाराष्ट्रातल्या सर्व समाजाची भाषा करायची असेल तर ती पहिली भाषा म्हणून नव्हे, तर संपर्क भाषा म्हणून करावी लागेल.
रुपवाणी

आर्टिकल १५

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

स्वतंत्र भारतातील पहिला गव्हर्नर लॉर्ड माउंटबॅटन जवळपास सत्तर वर्षांनी जर भारतात आला तर त्याला कसला भारत  दिसणं अपेक्षित असेल ? साहजिकच स्वातंत्र्याच्या एवढ्या वर्षांनंतर कायदा आणि सुव्यवस्था असलेलं एक प्रगत, शांतीपूर्ण, सामाजिक सलोखा जपणारा समाज असलेलं राष्ट्र दिसणं त्याला अपेक्षित असावं. त्यासाठी आपली ख्यातीही आहे. विविधतेत एकता जपणारं आणि शांततेचा पुरस्कार करणारं राष्ट्र म्हणूनच जग आपल्याकडे बघतं. आपणही ही बाब अभिमानाने मिरवतो. पण प्रत्यक्षात तशी परिस्थिती आहे का ?
पुनश्च

आंबोण-बांदेपूरची अविस्मरणीय सफर

विजय तेंडुलकर | 7 वर्षांपूर्वी

आमचं अज्ञान उकरण्याच्या मिषानं सदूअण्णा स्वतःच्या सृष्टी-ज्ञानाची शेखी मिरवतो आहे असं मग हळूहळू एकेकाच्या ध्यानांत येतं.
मराठी प्रथम

संपादकीय - गणिताची सोपी भाषा आणि भाषेचे बिघडलेले गणित

डॉ. प्रकाश परब | 7 वर्षांपूर्वी

इंग्रजी सोपी करण्याऐवजी आहे तशी प्रमाण मानून मुलांना शिकवतो. मग आपल्याला मराठीचेच सुलभीकरण करावे असे का वाटते?
वयम्

Q ?

प्रशांत ननावरे | 7 वर्षांपूर्वी

Quora वर लोक कोणत्याही विषयासंबंधित प्रश्न विचारू शकतात. त्यानंतर, Quora ते प्रश्न अशा लोकांकडे पोहोचवण्याचे काम करते, जे त्या विषयाचे तज्ज्ञ किंवा अनुभवी आहेत आणि ते चांगल्या भाषेत व खात्रीलायक अशी उत्तरे देऊ शकतील.
रुपवाणी

चित्रस्मृती - रामसेबंधूंचा असाही एक जोरका धक्का धीरेसे लगे....

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

हिंदी चित्रपटसृष्टीतील काही धक्के खूप वेगळे आणि आश्चर्याचे असतात म्हणून.... हीच तर सिनेमाच्या जगाची गंमत आहे.
पुनश्च

मराठ्यांचे परराष्ट्रीय राजकारण

न. र. फाटक | 7 वर्षांपूर्वी

इंग्रजी वकील पुस्तकी विद्येमध्ये निष्णात नव्हते; पण हजारो मैलांवरून समुद्रमार्गाने येणारे आणि अठराव्या शतकातील युरोपच्या स्थित्यंतरांच्या आंदोलनाच्या संस्कारांनी संपन्न असे होते.
रुपवाणी

कुमारवयातली ‘‘ऍडल्ट ऍक्ट्रेस'’

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

कुमारवयातली ‘अॅडल्ट अॅक्ट्रेस’स्मशानातील ती भयाण शांतता. तिथं पुट्टाचार्य एक अघोरी पूजा करतोय. त्याच्यासमोर बसली असते ती पूर्ण नग्नावस्थेतील उमा. त्याने तिच्या गळ्यात घातलेल्या ताईतचा तिच्यावर अंमल असतो. त्यामुळे ती त्या अघोरी पूजेसाठी शांतपणे बसलेली असते. पुट्टाचार्यचा तो कट नंदीश उधळून लावतो. उमाच्या गळ्यातील ताईत दातानं तोडून टाकतो, तिच्या अंगावर शाल गुंडाळतो. अचानक येणारं हे दृश्य धक्कादायकच होतं. उमाच्या भूमिकेत होती अवघी १४-१५ वर्षांची पद्मिनी कोल्हापुरे. तिनं तिच्या करिअरच्या सुरुवातीलाच नग्न दृश्यांमधून एण्ट्री केली, अन् कुमारवयातली ‘अॅडल्ट अॅस’ म्हणून तिच्यावर शिक्का बसला.
रुपवाणी

माणसातला विचित्रपणा आणि इमपरफेक्शन्स साजरी करणारी सोशल मीडिया सेव्ही प्रेम कहाणी!

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

उपेंद्र सिधये लिखित-दिग्दर्शित ‘गर्लफ्रेंड’ अतिशय स्मार्ट आणि तरीही भावनिक असा “रॉम कॉम” सिनेमा आहे! हा सिनेमा “रॉम कॉम” या जॉनरचे ठराविक ठोकताळे एकीकडे पाळतोही आणि दुसरीकडे ते नव्याने बदलूही पाहतो. त्याचबरोबर आजच्या इन्टरनेट/सोशल मिडिया हिच जीवनशैली असलेल्या पिढीची प्रेमाची बदललेली नवी व्याख्या सुद्धा इथे दिसून येते.
मराठी प्रथम

मराठीसाठी माहिती अधिकाराचे दिव्य! (भाग – ३)

आनंद भंडारे | 7 वर्षांपूर्वी

भाषा संचालकांच्या कार्यालयात ‘ही’ गुप्तवार्ता सांगायला त्या धावत गेल्या असतील असं काहीसं चित्र माझ्या डोळ्यासमोर तरळून गेलं.
पुनश्च

मी ‘कैद केलेले कळप’ ही कादंबरी का लिहिली?

अरुण गद्रे | 7 वर्षांपूर्वी

शास्त्रीय शोधपद्धतीला या होमोसेक्शुअ‍ॅलिटी नॉर्मल जाहीर करण्यामध्ये संपूर्ण हरताळ फासला गेला होता हे आता निर्विवाद सिद्ध झालं आहे.
पुनश्च

लोकमान्यांचे अखेरचे क्षण...

पुंडलिकजी कातगडे | 7 वर्षांपूर्वी

लोकमान्यांच्या अंत्यदर्शनाच्या वेळी माडीवरून ज्यांनी-ज्यांनी लोकसमुदायसागर पाहिला असेल त्यांना त्यांच्या लोकप्रियतेची कल्पना येण्यासारखी होती.
मराठी प्रथम

मराठीसाठी माहिती अधिकाराचे दिव्य! (भाग – ४)

आनंद भंडारे | 7 वर्षांपूर्वी

मंत्रालयातल्या या सरकारी बाबूंना विश्वकोशाचे जिथे काम सुरू झाले त्या वाईच्या घाटावर धोपट धोपट धोपटावे असे वाटते.
पुनश्च

बौद्धसम्प्रदायाचा विनाश भाग -३

श्री.भा. वर्णेकर | 7 वर्षांपूर्वी

बौद्धांनी आपली बहुसंख्या वाढविण्याच्या वेडापायी बुद्धि पुरस्सर वेगवेगळ्या मार्गांशी समन्वय करण्याचा मार्ग चोखाळला.
वयम्

विहीर

गणेश मतकरी | 7 वर्षांपूर्वी

‘विहीर’मधला आशय केवळ प्रेक्षागृहात आपल्याला प्रभावित करत नाही तर बाहेर पडल्यावर तो अधिकच गडद होतो; जाणवत राहतो; पिच्छा पुरवतो. कोणत्याही प्रकारच्या कृत्रिम नाटय़ाचा आधार न घेता जीवनातलं नाटय़ बाहेर आणण्याची अन् त्याकडे काहीशा त्रयस्थपणे पाहत ते प्रेक्षकांना उलगडून दाखवण्याची या दिग्दर्शकाची हातोटी हा त्याच्या शैलीचा विशेष आहे, जो या चित्रपटात पुरेपुर लक्षात येतो.
मराठी प्रथम

शब्दांच्या पाऊलखुणा - गोष्ट मातीची! (भाग - एक)

साधना गोरे | 7 वर्षांपूर्वी

आईकडील मामा, मावशी या नात्यांतही मातृकाचा भाव असल्याने बऱ्याच भारतीय भाषांमध्ये त्यात साम्य असलेले दिसते.
पुनश्च

परमाणूंची महाराष्ट्रावर स्वारी! (इसवी सन १९४७ ते १९८०)

वि. वि. गोखले | 7 वर्षांपूर्वी

तो अपूर्व रहस्यमय नीलमणी मला पुन्हा प्राप्त होईल आणि भविष्यकाळांतील विलक्षण कोडी मला पुनश्च उकलून दाखवील अशी अंधुकही आशा मला आता वाटत नाही!
रुपवाणी

द बँड्स व्हिजिट

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

अरबी भाषेत 'प' ऐवजी 'ब' चा वापर केला जातो. त्यामुळे गोंधळ होउन ते पेटा तिकवा ऐवजी वाळवंटी प्रदेशातील बेट हतीकवा या शहरात जातात. आधीच नवखे त्यात हिब्रू भाषा येत नसल्याने त्यांची पंचाईत होते. जवळ पुरेसे पैसेही नाहीत. एका रेस्टॉरंटमध्ये चौकशी करताना कळतं की थेट दुसऱ्या दिवशी सकाळी बस आहे. आता काय करायचं ?
पुनश्च

मराठी रेडिओ... सुधारत आहे की बिघडत आहे?

श्री. के. क्षीरसागर | 7 वर्षांपूर्वी

या माध्यमाचा उपयोग करणारे वक्ते तरी पोटाकरतां रेडिओवर जात नाहीत, इतकंच काय पण द्रव्यार्जनाच्या दृष्टीनंही रेडिओकडे पहात नाहीत.
वयम्

मातीचा कस आणि पिकाचे वाण

anand nadkarni | 7 वर्षांपूर्वी

म्हणजेच संस्कार फक्त ‘होत’ नसतात. प्रत्येकाने ते ‘जागृतपणे करवून’ घ्यायचे असतात. ही असते मातीची जबाबदारी. पूर्वीच्या पुरंदरे, गोनीदा, रणजीत देसाई ह्यांच्यासोबत आता मला किती शिक्षक सापडले?.... सेतुमाधवराव पगडी, खरे, शेजवलकर, सरदेसाई, जदुनाथ सरकार, राजवाडे, मेहेंदळे.... माझ्या विचारांचा कस वाढवणारे हे सारे गुरू.
रुपवाणी

वन्स अपॉन अ टाईम इन हॉलीवूड: टॅरेन्टीनोने हॉलीवूडला लिहलेले प्रेमपत्र !

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

घर बसल्या अधिक समृद्ध मनोरंजन जर जाणत्या प्रेक्षकाला मिळत असेल तर त्याने का सिनेमागृहात जाऊन सिनेमा पाहण्याचे कष्ट घ्यावे? काय इतकं सोनं लागलंय त्या मोठ्या पडद्याला? 
पुनश्च

माझ्या आठवणीतलं लालबाग आणि लालबागचा गणेशोत्सव..

नितीन साळुंखे | 7 वर्षांपूर्वी

सध्या ‘लालबागचा राजा’ नांवाने सुप्रसिद्ध असणारा गणपती माझ्या लहानपणी लालबाग मार्केटचा गणपती म्हणून ओळखला जायचा
वयम्

शुभ्र फुलांचा डोलारा- साकुरा!

मेधा आलकरी | 7 वर्षांपूर्वी

आम्ही जपानला गेलो असताना शिंजुकू गोएन पार्कला गेलो. तिथे ओळीत उभी असलेली पांढऱ्या फुलांची झाडं जणू आमची वाट पाहत होती. वरपासून खालपर्यंत शुभ्र पांढरा रंग. खाली पाकळ्यांचा सडा पडलेला असतो. त्याला म्हणतात साकुरा युकी म्हणजे चेरीच्या पाकळ्यांचा बर्फ! किती फोटो काढू अन् किती नको असं झालं.
रुपवाणी

स्वयंवरम (१९७२)-अदूर गोपालकृष्णन  

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

अदूर यांनी, या चित्रपटात विविध प्रयोग केले. राय आणि घटक यांचा प्रभाव त्यांच्यावर होताच. घटक तर त्यांचे FTIमधील शिक्षकच! परदेशी चित्रपट हे त्यांच्या सातत्याने पाहण्यात असत. अदुरचे हे प्रशिक्षण, त्यांची रंगकर्मी ही घडण आणि त्यांची वर्ल्ड सिनेमा ची जाण; या सर्व गोष्टी 'स्वयंवरम'मध्ये दिसून येतात.
रुपवाणी

नर्गिस दारात ‘दत्त‘ म्हणून उभी !/ मनोहर सप्रे

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

नर्गिसच्या दत्तच्या मृत्यूनंतर किर्लोस्कर समूहाच्या ‘मनोहर’ मासिकानं तिच्यावर खास विशेषांक काढला होता. माझा खालील लेख त्यातला पहिला !मनोहर सप्रेनर्गिस दारात ‘दत्त‘ म्हणून उभी !
वयम्

मुलांनी, मुलांसाठी लिहिलेल्या गोष्टी

कृतिका बुरघाटे | 7 वर्षांपूर्वी

मुलांना विषय दिला तर ते सहज लिहू लागतात. कुणी विषयाला अनुसरून अनुभव मांडतात, तर कुणी कल्पना मांडतात. कुणी ऐकलेलं आठवतात, तर कुणी वाचलेलं आठवून लिहू पाहतात, कुणी विचारून लिहिण्याचा प्रयास करतात, पण लेखन मात्र करू लागतात.
वयम्

वाचनाचे पर्यावरण!

शुभदा चौकर | 7 वर्षांपूर्वी

सुसंकृत व विचारी समाज घडण्यासाठी उत्तम वाचनालये हवीतच आणि मुले वाचनाकडे वळावीत यासाठी जाणीवपूर्वक प्रयत्न करणारे पालक व शिक्षक हवेत आणि अर्थातच मुलांना आकर्षक वाटेल असे वाचन-साहित्य व वाचनाचे पर्यावरणही!
वयम्

पांढरेशुभ्र वाळवंट

डॉ. मधुबाला चिंचाळकर | 7 वर्षांपूर्वी

‘मैत्री’ केंद्र जवळ आल्याची खूण म्हणजे पांढऱ्या बर्फात उभा असलेला, लहानशा टेकडी एवढा भलामोठा काळाभोर कातळ! भारतीयांनी त्याचे नाव किती सुंदर ठेवले आहे- ‘शिवलिंग’!
रुपवाणी

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

चित्रपट आणि साहित्य याचं नात घट्ट असलं तरीही लेखक म्हणून एखाद्या व्यक्तीची होणारी जडणघडण, साहित्य लिहिण्यासाठी त्याला मिळणारी प्रेरणा, त्याच्या स्वतःच्या अनुभव विश्वातून तो करत असलेली साहित्य निर्मिती व त्या साहित्य निर्मितीचे वाचकांवर होणारे परिणाम या आणि अशा अनेक गोष्टींच्या मागे दडलेल्या वास्तव आणि रंजकतेचं चित्रण चित्रपट माध्यमात झाल्याची उदाहरणं अगदी मोजकीच आहेत. लेखकाच्या कथनातून अनेक चित्रपट तयार झालेले असले तरीही लेखकाने लिखाणासाठी पात्र व त्यांच्या परिस्थितीचा घेतलेला धांडोळा द गर्नसी लिटररी अँड पोटॅटो पील पाय सोसायटी असं लांबलचक शीर्षक असलेल्या चित्रपटात आपल्याला पहायला मिळतो.
पुनश्च

लोकगीतांच्या शोधात

अज्ञात | 7 वर्षांपूर्वी

महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यांतून, खेड्यापाड्यातून, दऱ्याखोऱ्यातून, जंगलझाडीतून, घराझोपड्यांतून शेकडो वर्षांपूर्वीच्या अनामिक कविकवयित्रींनी लिहिलेले लोकगीतांचे बहुमोल भांडार विखुरलेले आहे.
निवडक दिवाळी २०१८

रमाकांत: एक खोल विवर

जयंत पवार | 7 वर्षांपूर्वी

या शहरातील गटारांची घाण उपसण्यातच ज्यांचा जन्म जातो अशाच एका सफाई कामगाराचे दुःख रेखाटणारी ‘रमाकांत एक खोल विवर ’ ही अंगावर काटा आणणारी कथा
पुनश्च

गांधीहत्येपूर्वीचा ११ वा महिना... मुक्काम नौखाली

नारायणराव कुलकर्णी | 7 वर्षांपूर्वी

गांधीजी म्हणाले, “पांच रुपये पडतील माझ्या सहीला!” मी पांच रुपये देऊ केले; पण ते त्यांनी न घेतां इंग्रजी सही दिली.
रुपवाणी

कोर्ट

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

भारतीय चित्रपटातून आजवर असंख्य वेळा न्यायालय व तिथे चालणारे खटले याचं अतिरंजित चित्रण आपण पाहिलय. ‘ऑर्डर ऑर्डर’, ‘मिलॉर्ड, मैं गीता पे हाथ रख के कसम खाता हूँ’, ‘तारीख पे तारीख’ असे संवाद आपल्याला अतिपरिचित झालेले आहेत. टोकाचे भ्रष्ट किंवा सत्शील वृत्तीचे न्यायाधीश आणि वकील याच प्रतिमा भारतीय चित्रपटांनी आपल्या मनावर बिंबवल्या आहेत. ‘कोर्ट’मध्ये न्यायाधीश, वकिल, आरोपी, साक्षीदार आणि न्यायालयीन कामकाज सर्वकाही आणि त्यापलिकडचं बरचं काही आहे. पण आपण चित्रपटाच्या माध्यमातून ते पाहिलेलं नाही. आणि हेच ‘कोर्ट’चं प्रमुख वैशिष्ट आहे.  
पुनश्च

शंभर वर्षांपूर्वींचे चटकदार - तीर्थयात्रा वर्णन

द. के. केळकर | 7 वर्षांपूर्वी

सबंध ग्रंथांत पारतंत्र्याविषयी कोठेही चकार शब्द आलेला नाही. देवधर्म याविषयी अत्यादर पण पारतंत्र्याविषयी चुकूनसुद्धा चित्कार नाही.
रुपवाणी

एलीप्पाथयम    (उंदरांचा पिंजरा)

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

 पितृसत्ताक पद्धती, स्त्रीला दुय्यम-मालमत्तेचा भाग समजलं जाणं, तीव्र वर्गभेद, मालक-नोकर अशा ठळक जाणीवा, वेठबिगारी, बेसुमार उधळपट्टी आणि स्पर्धा, ऐयाशी,-आणि, अर्थात, बदलाला स्पष्ट नकार ही या सामंती मानसिकतेची ठळक लक्षणं. अशा वेळी, माझ्या एका शिक्षकांचं वाक्य आठवतं. ते म्हणत, ''आपण भारतीय त्रिकालात जगत असतो. आपल्याला गर्व आहे आपल्या प्राचीन काळाचा. आपल्याला आधुनिक काळाचे सर्व फायदे हवे आहेत. मात्र, आपला मेंदू आहे मात्र मध्ययुगीन काळात!" खरं आहे!   या बदलाची आणि त्यांच्या 'न-स्वीकाराची' नोंद नामवंत दिग्दर्शकांनी घेतलेली आहे. सत्यजित रे यांचा 'जलसाघर', गुरुदत्त चा ' साहिब, बीबी और गुलाम'...आणि, अदूर गोपालकृष्णन यांचा ' एलीप्पाथयम'. आणि, नेहमीप्रमाणेच, अदूर; अल्प संवाद, चपखल पार्श्वध्वनी, निसर्ग/संदर्भाचा पुरेपूर वापर करून ही आपल्याला गोष्ट सांगतात.
रुपवाणी

गर्ल्स......काय हे ?

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

बॉईज, बॉईज-२ आणि टकाटक च्या अभूतपूर्व यशानंतर अश्लिल विनोदी चित्रपटांच्या लाटेने ‘गर्ल्स्’ ह्या चित्रपटाच्या निमित्ताने आणखी उसळी घेतली आहे. सध्याचा मराठी चित्रपटांचा ट्रेण्ड हा एकतर ऐतिहासिक नाही तर अश्लिल-विनोदी चित्रपटांभोवती फिरतो आहे. गेल्या दोन तीन वर्षांपूर्वी सुप्रसिद्ध व्यक्तिमत्वांवर आधारित जीवनपट आणि जुन्या गाजलेल्या नाटकांवर आधारीत चित्रपट आले आणि चालले. त्यानंतर फर्जंद सारख्या ऐतिहासिक चित्रपटाने अनपेक्षितपणे उचल खाल्ली आणि त्यानंतर हिरकणी, फत्तेशिकस्त सारखे चित्रपट निर्माण झाले. पण, दादा कोंडकें स्टाईल संपुष्टात आल्यानंतर अचानक अनेक वर्षांनंतर बॉईज सारखा अश्लिल, विनोदी चित्रपटाने सिनेमागृहात प्रेक्षकांना ओढून आणले. आणि त्यानंतर ‘तो’ ट्रेंण्ड पुन्हा मार्केट मध्ये चालू झाला. त्यानंतर बॉईजचा दुसरा अवतार, त्यावर आणखी कळस म्हणजे टकाटक आणि आता बॉईजच्या टीमचा ‘गर्ल्स’ येऊ घातलाय.
पुनश्च

“भारतीय संघराज्यातील राज्यपाल व त्याचे अधिकार”

दिगंबर राणे | 7 वर्षांपूर्वी

राज्यपाल हा केवळ नामधारी प्रमुख असला तरी त्याच्या व्यक्तिमत्वाच्या जोरावर तो राज्यशकट चालविण्यात अनेक उपयुक्त कार्ये करू शकतो.
वयम्

शुभ्र फुलांचा डोलारा- साकुरा!

मेधा आलकरी | 7 वर्षांपूर्वी

चेरी ब्लॉसमला जपानी भाषेत म्हणतात ‘साकुरा’. हे जपानचं राष्ट्रीय फूल आहे.  जपानमध्ये २०० जातींची चेरीची झाडं आहेत. त्यात सर्वात मनमोहक असतं सोमी योशीनो नावाचं पांढरं फूल. त्याला खूप हलकी अशी गुलाबी छटा असतो. जेमतेम आठवडाभर टिकतो हा बहर. चेरीच्या फुलांचे गुच्छ असतात, शिवाय लोंबणार्या फुलांचीही एक जात आहे. त्यांना ‘विपिंग चेरी’ म्हणतात.
रुपवाणी

हम दिल दे चुके, बिल क्या चीज हैं?

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

‘इस रोल के बाद साउथवाले आप को अपना लेंगे’, हे कमल यांचं म्हणणं खरं ठरलं होतं. टिनू बेंगळुरूत एका हॉटेलमध्ये गेले. सर्वजण त्यांच्याकडे डोळे विस्फारून पाहात होते. जेवण झाल्यानंतर त्यांनी बिल मागितलं. तेव्हा हॉटेलमालकानं नकार दिला. म्हणाला, ‘हम आप को दिल दे बैठे हैं, बिल क्या चीज हैं?’ असाच अनुभव त्यांना दक्षिणेत ठिकठिकाणी येऊ लागला. त्यातूनच दक्षिणेतील कलाप्रेम अन् दिलेरीही कळली.
पुनश्च

बायकोला कंटाळलेल्या लेखकाला हवी दुसरी बायको!

गो. म. चिपळूणकर | 7 वर्षांपूर्वी

प्रियाराधनाचा विवाहाने शेवट होण्याऐवजी विवाह जितका जुना होत जाईल त्या प्रमाणांत प्रियाराधनाला अधिक अवसर मिळत गेला पाहिजे.
वयम्

स्पर्धा आणि तुलना होणारच!

मनीषा नित्सुरे-जोशी | 7 वर्षांपूर्वी

कामाच्या  वेळी  काम,  अभ्यासाच्या वेळी अभ्यास,  शाळेच्या वेळी शाळा-कॉलेज आपण करतोच  आणि ते केलंच पाहिजे. पण या दरम्यान मिळणार्‍या मोकळ्या वेळेत तुम्हांला जे आवडतं, ज्यात तुमचं मन चांगलं रमतं ते करायला पाहिजे. मला हस्तकलेची खूप आवड आहे. दोन दिवस सुट्टी मिळाली की, मी कागद,  कापड आणून कलाकुसर करते. विणकाम,  भरतकाम करते अजूनही. त्यातून दुसर्‍या कुणाला काहीही फायदा नाही, पण माझं मन रमतं.
वयम्

आतला आवाज !

मनीषा नित्सुरे-जोशी | 7 वर्षांपूर्वी

मी एका सर्वसामान्य मध्यमवर्गातील कुटुंबातील मुलगा. माझ्या घरच्यांनी माझ्या या निवडीला कधी विरोध केला नाही. बाबांची एकच अट होती, ती म्हणजे शिक्षण पूर्ण झालं पाहिजे. मी 'कम्युनिकेशन स्टडीज' मध्ये मास्टर्स डिग्री घेतली आणि मग पूर्णवेळ या क्षेत्राकडे वळलो. कॉलेजमध्ये असल्यापासूनच एकीकडे विविध नाट्यस्पर्धा, एकांकिका करणं चालूच होतं. त्यामुळे एकीकडे तेही शिक्षण चालूच होतं.
वयम्

काट्यानं काढला काटा

डॉ. बाळ फोंडके | 7 वर्षांपूर्वी

पियूषनेही गल्लीतला तो गोंगाट आणि धुमाकूळ याने कान कसे किटले आहेत, अभ्यास करणं कसं कठीण झालं आहे, रात्री दहानंतर लाऊडस्पीकर लावायचे नाहीत असा कायदा असला तरी तो कसा धुडकावून लावला जातोय, पोलीसांकडे तक्रार करूनही कसा फायदा होत नाही... हा सारा पाढा वाचला.
वयम्

हत्तीचं सुंदर घर

आनंद शिंदे | 7 वर्षांपूर्वी

हत्तीच्या घरात हत्तीला हवी असलेली महत्त्वाची गोष्ट फार मुबलक प्रमाणात असते, ते म्हणजे खाणं आणि पाणी. घराची जागा निवडताना हत्ती त्याचं आवडतं खाद्य तिथे आहे ना हेही बघून घेतो. हत्तीला हवं असलेलं गवत, बांबू, फणस आणि अगदी लाकूडसुद्धा मुबलक आहे ना, ते तो बघत असतो. एखादं मोठ्ठं  कलिंगड आपण घरातले सगळे मिळून खातो ना, ते हत्ती दोन घासांत खातो, हे मी स्वतः बघितलंय. साधारण दीडशे किलो खाण्याऱ्या हत्तीला एक कलिंगड ते काय?
पुनश्च

'एकोणीसशे चौऱ्यांशी' मधलं उध्वस्त विश्र्व

शिरीष सहस्रबुद्धे | 7 वर्षांपूर्वी

आयुष्यभर वास्तवाशी इमान ठेवणाऱ्या ऑरवेलनं शेवटच्या कादंबरीचा नायक दाखवला तो वास्तवाचं विकृतीकरण करून पोट भरणारा!
रुपवाणी

इरंदम उलगा पोरीन कैदासी गुंडू

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

दुसऱ्या विश्वयुद्धानंतर निरुपयोगी बॉम्ब सुमद्रात विसर्जित केले गेले. त्यांचं पुढे काय होऊ शकतं याचा विचारही केला नाही. जपानच्या सैन्याने प्रशांत महासागरात कुठेतरी विसर्जित केलेला बॉम्ब अनेक वर्षांनंतर भारताच्या पूर्वी किनारपट्टीवर आढळून भंगार गोळा करणाऱ्या माणसाच्या जर हाताला लागला तर त्याचं काय होऊ शकतं ? 
वयम्

महत्त्व, वैद्यकशास्त्रातल्या नोबेल पारितोषिकाचं!

श्रीराम शिधये | 7 वर्षांपूर्वी

ज्या क्षणी प्राणवायूचा पुरवठा कमी होतो, त्याच क्षणी त्यावरची उपाययोजना सुरू होते आणि पेशी आपलं काम पुन्हा नेहमीसारखं करू लागतात. विशेष म्हणजे हे काम आपल्या शरीरातलीच यंत्रणा करते. ती यंत्रणा कोणती, आणि पेशी पुन्हा पूर्ववत आपलं काम कसं करू लागतात, याचाच शोध या तीन संशोधकांनी घेतला आहे.
वयम्

अंटार्क्टिकावर दिवाळी-दसरा

डॉ. मधुबाला चिंचाळकर | 7 वर्षांपूर्वी

 ‘मिड विंटर डे’च्या निमित्ताने विविध देशांच्या सगळ्या अंटार्क्टिक केंद्रांसाठी एक स्पर्धा आयोजित करण्यात आली- आपापल्या केंद्रातील ‘हिवाळ्यातील वास्तव्य’ ह्या विषयावर एक लहान फिल्म बनविण्याची ही स्पर्धा. तीन उत्कृष्ट फिल्म्सना पारितोषिक देण्यात आले.
रुपवाणी

सिनेमाविश्वाची अनोखी सफर !

टीम सिनेमॅजिक | 7 वर्षांपूर्वी

 मीडिया स्टुडंट्सनी स्टडी टूरच्या नावावर चालणाऱ्या छाछुगिरी ऐवजी इथे भेट द्यावी, नोट्स काढाव्यात, डाॅक्युमेंटरी कराव्यात. यावर लिहावं. हे संग्रहालय सिनेमाचा लाईव्ह डेमो आहे. सिनेमाचा पुरेपूर अभ्यास इथं होऊ शकतो. इथे पिकनिकसाठी येऊ नये, समृद्ध होण्यासाठी यावं.
वयम्

कंकणाकृती सूर्यग्रहण नक्की पहा!

हेमंत मोने | 7 वर्षांपूर्वी

पृथ्वी - चंद्र व सूर्य एका दिशेत असले म्हणजे अमावस्या (New Moon) होते.  अमावस्येच्या दिवशी हे तीनही गोल एका रेषेत आले, तरच चंद्राची सावली पृथ्वीवर पोहोचू शकते.  चंद्र पृथ्वीपासून दूर असला तर चंद्राची दाट सावली (Umbra) पृथ्वीच्या पृष्ठभागापर्यंत पोहोचू शकत नाही, परंतु दाट सावलीच्या टोकासमोर जो भाग येतो तेथील भागातून कंकणाकृती सूर्यग्रहण दिसते. विरळ सावली तिथे पोहोचू शकते, त्या भागात खंडग्रास सूर्यग्रहण दिसते. थोडक्यात ग्रहणाचे नाटक पृथ्वीच्या फिरत्या रंगमंचावर दिसते, म्हणून त्या नाटकाला ‘हा खेळ सावल्यांचा’ असे म्हणता येते.
वयम्

संक्रांतीची नाती

मंजिरी हसबनीस | 6 वर्षांपूर्वी

      ‘मकरसंक्रांती’ शब्दात ‘क्रांती’ हाही शब्द आला आहे. क्रांती म्हणजे प्रगतीसाठी केलेला बदल, तर उत्क्रांती म्हणजे उत्तरोत्तर घडलेला बदल. क्रांती हा शब्द खगोलशास्त्रातही वापरतात. विषुववृत्तापासून ग्रह-तारे ज्या अंतरावर असतात, त्या अंतराला ‘क्रांती’ असं म्हणतात.
वयम्

पुढे पुढे सरकणारी मकर संक्रांत

हेमंत मोने | 6 वर्षांपूर्वी

सूर्यसंक्रमण म्हणजे सूर्याचे एका राशीतून दुस-या राशीत प्रवेश करणे. सूर्य प्रत्येक महिन्यात एका राशीत प्रवेश करतो. मग ते संक्रमण त्या त्या राशीच्या नावाने ओळखले जाते. अशा त-हेने मकर संक्रांत हा सण सूर्याच्या मकर राशीतील संक्रमणाशी निगडित आहे; तो तिथीवर म्हणजे चंद्रावर अवलंबून नाही. आपण रोज वापरतो ते इंग्रजी (ग्रेगोरियन) कॅलेंडर हे सूर्याच्या राशी किंवा नक्षत्रस्थानाशी जोडलेले आहे. त्यामुळे सूर्याचा मकर राशीतील प्रवेश दरवर्षी १४ जानेवारीला होतो, त्यामुळे मकर संक्रांत १४ जानेवारीला येते (कधी कधी ती १५ जानेवारी रोजी येते.)
वयम्

दक्षिण ध्रुवावर झेंडावंदन

डॉ. मधुबाला चिंचाळकर | 6 वर्षांपूर्वी

मैत्रीच्या आवारात एक भले मोठे वर्कशॉप आहे. त्याचे निळे अर्धगोलाकार छत दुरूनच लक्ष वेधून घेते. येथे मेकॅनिक, वेल्डर, ड्रायव्हर ही लॉजिस्टिक सांभाळणारी मंडळी उन्हाळ्यात अहोरात्र काम करून ‘पिस्तनबुली’ नावाच्या वाहनाची देखभाल करतात. दरवर्षी एक जर्मन इंजिनिअर त्यांना ट्रेनिंग देण्यासाठी ‘मैत्री’मध्ये तीन महिने मुक्कामी असतो. रणगाड्याच्या चाकांसारखी चाके असलेले ‘पिस्तनबुली’ हे वाहन अंटार्क्टिकात उन्हाळ्यात सामानाची ने-आण करण्यासाठी व प्रवासासाठी खूप उपयोगी पडते.
वयम्

सहल झाली गगनाची

क्रांती गोडबोले-पाटील | 6 वर्षांपूर्वी

विमान आता उडण्याच्या तयारीत होतं. धावपट्टीवरून विमान धावायला सुरुवात झाली. आमच्यातला काही जणांना विंडो सिट मिळाली होती. त्यांना बाजूचं गवत झोपल्यासारखं वाटत होतं, कारण बाहेर हवेचा एवढा मोठा झोत होता की, ते गवत उभंच राहू शकत नव्हतं. धावपट्टीवरून विमान थोडं पुढे गेल्यावर विमान सिग्नलची वाट बघत थांबलं. शेवटी विमानाने झेप घेतली. खालची छोटी छोटी घरं आता किड्या-मुंग्यांसारखी दिसत होती. गुगल मॅप जसा दिसतो तसंच वरून खाली बघितल्यावर वाटत होतं.
रुपवाणी

अर्धसत्य - व्यवस्थेवरचं परिणामकारक भाष्य

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

गोविंद निहलानी यांनी दिग्दर्शित केलेला अर्धसत्य हा भारतीय समांतर चळवळीतील एक महत्त्वाचा चित्रपट आहे. आर्ट फिल्म व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी होऊ शकते हे अर्धसत्यने सिद्ध केलं, वास्तव रुपवाणीच्या समांतर चित्रपट विशेषांकात हर्षद सहस्त्रबुद्धे यांनी लिहिलेला अर्धसत्यवरील हा लेख.
वयम्

त्रियात्री  - ‘स्व’ला शोधण्याचा प्रवास

santoshpathare | 6 वर्षांपूर्वी

सामाजिक, कौटुंबिक, अॅक्शन, कॉमेडी असे चित्रपटांचे त्यांच्या आशयानुसार प्रकार केले गेलेत. यात अजून एक प्रकार जोडला गेलाय तो ‘रोड मूव्ही’चा ! चित्रपटातील प्रमुख व्यक्तिरेखा प्रवासाला निघतात व त्या प्रवासात घडलेल्या घटना दाखवणारे चित्रपट ‘रोड मूव्ही’ या प्रकारात मोडतात. ह्रतिक रोशनचा ‘जिंदगी ना मिलेगी दोबारा’ किंवा ‘धनक’ हा बालचित्रपट या रोड मूव्हीज् आहेत. रोड मूव्हीज् मुळे वेगवेगळ्या प्रेक्षणीय स्थळांचे दर्शन प्रेक्षकांना घडवण्याची संधी दिग्दर्शकाला मिळते.
रुपवाणी

पॅरासाईट:क्षुल्लक माणसांचा नश्वर वास

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

पॅरासाईट हा चित्रपट पहायला पुणे इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिवलमधे तुफान गर्दी उसळली होती. मागच्या वर्षी कान महोत्सवात उत्कृष्ट फिल्मसाठी पाम दि ओर मिळवणारी आणि जगभरात चर्चिली गेलेली दक्षिण कोरियाची ‘पॅरासाईट’ ही फिल्म पिफच्या रसिक प्रेक्षकांसाठी आकर्षण होती यात नवल नाही. रांग इतकी लांब होती की, बरेच लोक परत गेले. शेवटच्या थराला तुम्ही कुठेही असलात तरी कमीच मिळतं किंवा मग तुम्हाला मिळतंच नाही. हा जगाचा नियम आहे. पॅरासाईट अशा शेवटच्या थरातल्या माणसांविषयी काही सांगतो.
वयम्

दुर्गभांडार-एक स्वप्नपूर्ती

Sumant Parchure | 6 वर्षांपूर्वी

आम्ही पायऱ्या चढत चढत साधारण आठ वाजता ब्रह्मगिरी पर्वतावर पोचलो. अहाहा! काय तो नजारा होता! खरंच अविस्मरणीय!! आजूबाजूला मोकळा परिसर, थोड्या अंतरावर हरिहर आणि बसगड दिसत होते. पर्वताच्या मागच्या बाजूला डावीकडे गोदावरी नदीचा उगम आणि उजव्या बाजूला खाली शिवजटा मंदिर. सारा परिसर सूर्याच्या सकाळच्या कोमल प्रकाशाने हलकेच उजळला होता.
वयम्

रंगांची ओळख

डॉ. बाळ फोंडके | 6 वर्षांपूर्वी

शंकूपेशींकडे रंगसंवेदना असते. त्यांच्यामुळंच आपल्याला रंग दिसतात. त्यांची संख्या मात्र मर्यादितच असते. बारा कोटी काष्ठपेशींच्या तुलनेत शंकूपेशींची संख्या केवळ सहा-सात लाख इतकीच असते.
रुपवाणी

१९१७: मानवी संवेदनांची प्रगल्भ अनुभूती

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

युद्धातल्या घटनांमध्ये लक्षणीय स्वरूपात असणारा आणि प्रकर्षानं न-जाणवणारा घटक, म्हणजे मानवी भावभावना. सॅम मँडिस दिग्दर्शित ‘१९१७’ हा नवा युद्धपट, मानवी भावभावना ठळकपणे दर्शवणारी, पहिल्या महायुद्धाची पार्श्वभूमी असणारी एक छोटीशी गोष्ट सांगतो.
रुपवाणी

संस्कृतीला तंत्रज्ञानाची कास

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

आपल्या दैनंदिन आयुष्यामध्ये डिजिटल तंत्रज्ञान आणि त्याचा वापर हे आता एक अविभाज्य अंग बनले आहे. आपल्या हाताला आणि किंबहुना डोक्याला मोबाईल अक्षरश: चिकटला आहे. दर काही मिनिटांनी मोबाईल चेक केल्याशिवाय आपल्याला चैन पडत नाही. दिवसातून कित्येक तास शरीराने आणि मनाने आपण मोबाईलमध्ये गुंतलेलो असतो. अशा वेळी जगभरातील संग्रहालये आणि आर्ट गॅलरी यांच्यापुढे लोकांना आकर्षित करण्याचे मोठे आव्हान उभे आहे.
वयम्

सृष्टीचे कठोर नियम

डॉ. मधुबाला चिंचाळकर | 6 वर्षांपूर्वी

दगडांचे नमुने गोळा करून 'मैत्री’मध्ये परतताना अतिशय थकवा जाणवत होता. शरीर गोठून गेल्यासारखे वाटत होते. परंतु आपल्या वसुंधरेचे ते अलौकिक रूप बघून मन स्तिमित झाले होते! मानवी हस्तक्षेपापासून दूर असलेला अंटार्क्टिकातील गूढ, तरीही तितकाच रम्य निसर्ग, ते बर्फाच्छादित पांढरेशुभ्र वाळवंट, नीरव शांतता.. जणू काही माझे अस्तित्वच त्या सगळ्यांत विरघळून गेले होते!
वयम्

‘... हे सृष्टीचे कौतुक जाण बाळा’

श्रीराम शिधये | 6 वर्षांपूर्वी

आंब्याच्या झाडांची तर आणखीनच गंमत असते. वसंत ऋतूला सुरुवात होण्यापूर्वीच झाडाला मोहोर आलेला असतो. त्याच्या गंधानं वातावरण आल्हाददायक झालेलंच असतं. त्या आनंदात भर पडते, ती झाडांच्या झपाट्यानं बदलणाऱ्या रूपाच्या गारुडाची! आणि त्या गारुडानं सारी सृष्टीच नवी वस्त्रं ल्यायल्यासारखी दिसायला लागते. आंब्याच्या झाडावर तर कोवळ्या, चमकदार गुलाबी पानांबरोबरच बाळकैऱ्याही दिसायला लागतात. गुलाबी पानांच्या फांदीवर हिरव्या बाळकैऱ्या! नजर बांधून ठेवणारं हे चित्र कितीही वेळा पाहिलं तरी तृप्ती कशी ती होतच नाही. हळूहळू ती गुलाबी पानं हिरवा रंग घेऊ लागतात. त्या हिरव्या रंगामध्ये बाळकैऱ्या त्यांच्या वेगळ्याच छटेच्या हिरव्या रंगानं लक्ष वेधून घेतात.
रुपवाणी

प्रास्ताविकाऐवजी

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

अशोक राणे यांच्यासारख्या कार्यकर्तृत्वाच्या, ‘सिनेमा पाहणाऱ्या माणसा’च्या आत्मकथनाला मी प्रास्ताविक ते काय लिहिणार? म्हणून हे लिहितोय....प्रास्ताविकाऐवजी.
मराठी प्रथम

माझी मराठी शाळा आणि माझे नावीन्यपूर्ण उपक्रम - (भाग १)

गुणेश कौसल्या जगन्नाथ | 6 वर्षांपूर्वी

देशोदेशींच्या आलेल्या प्रतिसादांनी मुले आनंदून गेली. काही देशांनी त्यांचे नकाशे तर काही देशांनी चक्क चलनही पाठवले.
वयम्

I care for you!

शुभदा चौकर | 6 वर्षांपूर्वी

एकीकडे सर्वत्र भीतीचे वातावरण असताना माणुसकीचे रंगीबेरंगी दर्शनही घडते आहे. ही माणसे शांतपणे काम करत आहेत, कारण त्यांना आपली काळजी आहे. जणू ते त्यांच्या कामातून सांगताहेत –I care for you!
पुनश्च

प्रेमळ, चतुर, विलासी स्त्रीया आणि कपटी, प्रणयी वगैरे पुरुष...

शशी चौगुले | 6 वर्षांपूर्वी

नाट्याविना अभिनय व अभिनयाशिवाय नाट्य अपूर्ण आहे. या दोहोंच्या संगमांतूनच सुंदर आणि सजीव कलानिर्मिती करीता येईल.
वयम्

‘वयम्’च्या मुलांचे सुट्टी अनुभव- भाग 2

शुभदा चौकर | 6 वर्षांपूर्वी

मला वाटते, करोना हा आजार होऊ नये म्हणून सातत्यानेच काळजी घ्यावी लागेल. साबणाने हात धुणे, गर्दी न करणे, तोंडाला रुमाल बांधणे यासारख्या गोष्टी नेहमीसाठी आवश्यकच असतील. शाळा सुरू झाल्यानंतरही हे नियम आम्हा सर्व मुलांना पाळावे लागतील. जे लोक फक्त रोजच्या रोज काम करून कमावतात, ही मंडळी आत्ता काय करत असतील, अशी काळजी मला वाटते.
रुपवाणी

पद्मभूषण मारी साटन - विश्वाची नागरिक

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

भारतातील फिल्म सोसायटी चळवळीचा प्रसार हे मारी सीटन या ब्रिटिश महिलेचे जीवन ध्येय होते. फिल्म सोसायटी चळवळीतून भारतात शुद्ध समांतर सिनेमा निर्माण झाला. सिनेमा संस्कृतीची उभारणी झाली.चित्रपट आस्वादाची शास्त्रशुद्ध पायाभरणी भारतात मारी सीटनने केली. मारीचे शिष्य प्रा. सतीश बहादूर यांच्या आठवणी....
मराठी प्रथम

संपादकीय - मराठी राज्याची साठोत्तरी कहाणी

डॉ. प्रकाश परब | 6 वर्षांपूर्वी

१९६० साली अस्तित्वात आलेले हे मराठी राज्य भविष्यात मराठीच राहील की नाही याची शंका यावी इतकी परिस्थिती हाताबाहेर गेलेली आहे.
रुपवाणी

पुणे इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

जानेवारी २०२० मध्ये पुण्यात आयोजित केल्या गेलेल्या आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाचा नारायण अंधारे यांनी घेतलेला आढावा.
मराठी प्रथम

माझी मराठी शाळा आणि माझे नावीन्यपूर्ण उपक्रम (भाग २)

चारुशीला भामरे | 6 वर्षांपूर्वी

आडवळणाच्या गावातल्या एका जिल्हा परिषद शाळेतल्या शिक्षिकेला हे जमू शकतं, तर शहरातल्या शाळांना का नाही जमणार?
पुनश्च

शाहीर दादा कोंडके आणि विच्छा

वि. ग. सातारकर | 6 वर्षांपूर्वी

‘विच्छा माझी पुरी करा’ने लोकनाट्यांच्या लोकप्रियतेचे उच्चांक मोडले. या वसंत सबनीसांच्या लोकनाट्यामुळे दादा कोंडके हे नांव महाराष्ट्रभर खऱ्या अर्थानें गाजूं लागले.
रुपवाणी

ब्लॅक मिरर बॅडरस्नॅच

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

नेटफ्लिक्सवर आलेला नवा सिनेमा बँडरस्नॅच सध्या चर्चेचा विषय आहे. हा सिनेमा पाहताना तुमच्यासमोर काही पर्याय येतात. तुम्ही स्क्रीनवर बोटानं स्पर्श करून, समोर आलेल्या पर्यायांपैकी जो योग्य वाटेल तो पर्याय निवडू शकता. तुम्ही निवडलेल्या पर्यायानुसार पुढच्या घटना अथवा प्रसंग घडतात आणि कथा पुढे सरकते. सिनेमा सुरु झाल्यावर काही वेळाने या समोर येणाऱ्या पर्यायांचं, आपण त्यांची निवड करू शकतो याचं आणि त्यानुसार कथा कशी पुढे सरकते आहे याचं कौतुक वाटतं.
रुपवाणी

रोमा

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

चित्रपट कथा सांगतो, मनोरंजन करतो, प्रेक्षकांना स्वप्नांच्या जगात सैर करुन आणतो हे जितकं खरं तितकचं चित्रपट एखाद्या काळाचा तुकडा आपल्यापुढे जिवंत करतो हे देखील वास्तव आहे! दिग्दर्शकाची दृष्टी जितकी स्पष्ट, पडद्यावर प्रतिमा तितक्याच अस्सल रुपात उमटतात. अल्फोन्सो क्युरन रोमातून आपल्यासमोर अशा अस्सल प्रतिमांची अखंड मालिका सव्वादोन तास सादर करतो.
पुनश्च

अ.भि.शहाः माणसं स्थापन करणारी संस्था

दिलीप पुरुषोत्तम चित्रे | 6 वर्षांपूर्वी

देशभर हिंडून शहांनी माणसं ‘स्थापन’ केली. संस्थांप्रमाणे, किंवा संस्थांपेक्षाही, माणसं स्थापन करण्याची त्यांना आवड होती. त्यांच्या मानवतावादाचा नेमका हाच अर्थ होता.
संपादकीय

स्वातंत्र्यदिनाचा नवा संदेश

संपादकीय | 6 वर्षांपूर्वी

‘पुनश्च’ आयुष्य प्रवाही व्हावे आणि  जीवनाची ‘बहुविध’ता त्याला प्राप्त व्हावी अशाच शुभेच्छा आजच्या स्वातंत्र्यदिनी दिल्या पाहिजेत.
रुपवाणी

सत्यजित राय  एक अनुभव

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

जगविख्यात दिग्दर्शक सत्यजित राय यांचं हे जन्मशताब्दी वर्ष ! फिल्म सोसायटीची मुहूर्तमेढ भारतात रोवणाऱ्या सत्यजित राय यांनी पाथेर पांचाली या अभिजात चित्रपटाची निर्मिती करून भारतीय चित्रपटांना जागतिक पटावर मानाच स्थान मिळवून दिलं. वास्तव रूपवाणीच्या माध्यमातून सत्यजित राय यांचं  कार्यकर्तृत्व आम्ही विविध लेखातून सादर करत आहोत.
वयम्

लांब केसांचं गाव

मेधा आलकरी | 6 वर्षांपूर्वी

रेड याओ जमातीच्या परंपरेप्रमाणे अविवाहित मुली आपले केस काळ्या स्कार्फने झाकतात. त्या स्कार्फवर छानसं, नाजूक, लाल रंगाचं भरतकाम केलेलं असतं. लग्न झालं की मग ती केसांची सुबक चुंबळ घालू लागते. एकदा का लेकुरवाळी झाली की तिला तिच्या केशरचनेत थोडासा फेरफार करावा लागतो. कपाळाच्या शिरोभागावर त्याच केसांचा तिला एक आंबाडा बनवावा लागतो. म्हणजे चुंबळ असतेच, पण समोर आंबाडासुद्धा.
रुपवाणी

 A Journey to Cinema of Satyajit Ray

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

जगविख्यात दिग्दर्शक सत्यजित राय यांचं हे जन्मशताब्दी वर्ष ! फिल्म सोसायटीची मुहूर्तमेढ भारतात रोवणाऱ्या सत्यजित राय यांनी पाथेर पांचाली या अभिजात चित्रपटाची निर्मिती करून भारतीय चित्रपटांना जागतिक पटावर मानाच स्थान मिळवून दिलं. वास्तव रूपवाणीच्या माध्यमातून सत्यजित राय यांचं  कार्यकर्तृत्व आम्ही विविध लेखातून सादर करत आहोत.
रुपवाणी

समृद्ध होण्याचा काळ

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

सत्यजित रे यांच्या चित्रपटांनी तरुण चित्रपट रसिकांवर मोहिनी घातली आहे . नारायण अंधारे यांनी सत्यजित रे यांच्या चित्रपटांचा घेतलेला आस्वाद... 
मराठी प्रथम

सिग्नल शाळा - भीकदिवाळी आणि निरागसतेचा दीपोत्सव (भाग - तीन)

आरती पवार - परब | 6 वर्षांपूर्वी

लोकांनी दिलेले कपडे आमच्‍या अंगावर पांघरण्‍याऐवजी बोहारणीकडे जातात. आम्‍हाला बिनकपडयाचे, ओंगळवाणे ठेवणे हा एका मोठ्या दारिद्रय नाट्याचा भाग आहे,
वयम्

वाचनानंद

शुभदा चौकर | 6 वर्षांपूर्वी

सहावी-सातवीत असताना केव्हातरी तिने जयंत नारळीकरांचं 'प्रेषित’ वाचलं, तिला ते प्रचंड आवडलं, असं तिने सांगताच मी तिला मिठीच मारली. कारण माझ्या कुमारवयात मला प्रचंड आवडलेल्या त्या कादंबरीवर आता तिचंही प्रेम जडलं होतं. तेव्हापासून माझा बुक-शेल्फ  तिचा झाला. माझ्या संग्रहातील पुस्तकांवर ती डल्ला मारू लागली. बघता बघता आमच्या दोघींचे शेल्फ एकरूप झाले.
रुपवाणी

असिस्टंटच्या नजरेतून... चित्रपट दिग्दर्शक रत्नाकर मतकरी

टीम सिनेमॅजिक | 6 वर्षांपूर्वी

साहित्यकार रत्नाकर मतकरी यांनी दिग्दर्शित केलेल्या   'इन्व्हेस्टमेंट' या चित्रपटाला सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपटाचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला होता. या चित्रपटात त्यांना दिग्दर्शनात सहाय्य करणारे त्यांचे सहकारी अरविंद औंधे यांनी वाहिलेली आदरांजली !
मराठी प्रथम

गंमतशाळा - (भाग १)

अनुराधा मोहनी | 6 वर्षांपूर्वी

गप्पांतून, चर्चेतून, खेळांतून मुलं कुठून कुठून काय काय बरंवाईट शिकत असतात; हे कळू शकतं आणि त्यातून बरं तेच निवडण्यासाठी त्यांना प्रवृत्तही करता येऊ शकतं.
पुनश्च

राहून गेलेल्या गोष्टी -१: नानासाहेब आणि बाळासाहेब

मुलाखतकार: संध्या टाकसाळे | 6 वर्षांपूर्वी

नामवंतांच्या आयुष्यात अशा राहून गेलेल्या गोष्टींची यादी मोठी असणं स्वाभाविक आहे. नानासाहेब गोरे आणि बाळासाहेब ठाकरे यांच्या अशा या ‘राहून गेलेल्या गोष्टी’.
वयम्

Thank you

शुभदा चौकर | 6 वर्षांपूर्वी

दरवर्षी दिवाळीला आपण काहीतरी घेण्याचा विचार करतो- नवीन कपडे, खाऊ, खेळणी, एखादी वस्तू... पण या काळाने आपल्याला शिकवलंय की, नवीन काही खरेदी केली नाही तरी काही बिघडत नाही. आपल्याला जाणवले आहे की, खूप काही आहे आपल्यापाशी, त्याबद्दल कृतज्ञ राहूया.
वयम्

दीपत्कार ! चमत्कार !

क्रांती गोडबोले-पाटील | 6 वर्षांपूर्वी

टांगलेल्या दिव्यांमुळे जास्त प्रकाश पडतो आणि या प्रकारात अनेकविध सुंदर दिवे पहायला मिळतात. तसेच गुजरात, महाराष्ट्र, कर्नाटक, केरळ, तामिळनाडू या राज्यांमध्ये नानाविध दिव्यांची एक परंपराच पहायला मिळते. यामध्ये विविध कलात्मक आकार, रचना पाहण्यासारख्या असतात. पितळ, तांबे, चांदी, दगड, माती, लाकूड इत्यादी गोष्टी दिवे बनविण्यासाठी प्रामुख्याने वापरल्या जातात. त्याचप्रमाणे गरुड, मोर व पोपट हे पक्षी तर गाय, बैल, उंदीर, कासव, नाग इत्यादी आकार दिवे बनविण्यासाठी प्रामुख्याने वापरले जातात. काही प्रसंगी तर पीठाचे दिवे बनविण्याची पद्धतही आहे. मकरंद काकांकडे ह्या सर्व प्रकारचे दिवे आहेत बरं.
पुनश्च

राहून गेलेल्या गोष्टी २ (जयवंत दळवी आणि सुशीलकुमार शिंदे)

मुलाखतकार: संध्या टाकसाळे | 6 वर्षांपूर्वी

तुमच्या आमच्यापेक्षा नामवंतांच्या आयुष्यात अशा राहून गेलेल्या गोष्टींची यादी मोठी असणं स्वाभाविक आहे
पुनश्च

तीन वर्षे, दोन महिने, तेवीस दिवस...

डॉ. विजय पांढरीपांडे | 5 वर्षांपूर्वी

तरुण पिढीला भविष्यासाठी सुसज्ज करायचे म्हणजे नवनवीन आव्हानांची त्यांना जाणीव करून द्यायची. ती आव्हाने पेलण्याची क्षमता त्यांच्यात निर्माण करायची. खरे तर हेच शिक्षणाचे खरे उद्दिष्ट.
पुनश्च

परदेश प्रवास आणि भोजनभाऊ

स. गं. मालशे | 5 वर्षांपूर्वी

धर्म बुडेल या समजुतीखातर ज्यांनी विलायतेची वारी करण्याचे टाळले. स.गं. मालशे यांच्या या लेखात भारतीयांचे परदेश गमन आणि प्रायश्चित यांच्या सुरस आणि चित्तचक्षुचमत्कारिक कथा सांगितल्या आहेत.
पुनश्च

घटका गेली पळें गेलीं

जयवंत दळवी | 5 वर्षांपूर्वी

आचार्य अत्रे ही व्यक्ती नव्हतीच! ती एक सर्वस्पर्शी संस्था होती. सामान्यापासून असामान्यापर्यंत जीवनाच्या सर्व थरांवर ही संस्था सर्वांना स्पर्श करीत होती
वयम्

धाडसी तापसी

पूजा सामंत | 5 वर्षांपूर्वी

मित्रांनो, माझी ओळख ‘स्पष्टवक्ती’ अशी आहे. एकदा मी 'अमितजीं (अमिताभ बच्चन) सोबत 'बदला' या फिल्मचे शूटिंग करून स्कॉटलंड ते मुंबई असा दीर्घप्रवास करून मुंबईला यायला निघाले होते. जाम थकले होते. बोर्डिंग पास घेतल्यानंतर मी सीट बेल्ट लावून गाढ झोपून गेले. साधारण अर्ध्या तासाने मला चाहूल लागली की, माझ्या चेहर्‍यावर फ्लॅश पडतोय ! मोठ्या मुश्किलीने मी डोळे उघडले तर काय, शेजारच्या सीटवर बसलेली व्यक्ती माझ्या नकळत त्याच्या मोबाइलवर माझे फोटो काढत होती! हे सर्वस्वी गैर होते! मी ताबडतोब त्याच्यावर डाफरले! ‘स्टॉप धिस!’ विमानातले सगळे प्रवासी माझ्याकडे बघू लागले ! मी 'अटेन्शन सीकर' आहे अशी ओरड झाली! पण मी त्याची पर्वा केली नाही! चुकीच्या किंवा अन्यायकारक गोष्टींवर आवाज उठवतेच मी!
पुनश्च

खानोलकरचे देणे - भाग २

पु. ल. देशपांडे | 5 वर्षांपूर्वी

गूढ, अज्ञात, अनाकलनीय, रहस्यमय अशा ह्या जीवनातल्या असंख्य मानवी आणि अतिमानवी व्यापारांनी त्याला गुंगवून ठेवले. त्या गुंगण्यातून गाणी झाली—कहाण्या झाल्या.
वयम्

सोशल मीडिया की पर्सनल मीडिया? (पूर्वार्ध)

अंजली कुलकर्णी- शेवडे | 5 वर्षांपूर्वी

सोशल मीडिया वापरण्याची गरज असते. पण या मीडियाचा मी नुसता वापर करत नाही तर या माध्यमाचा, या विषयाचा बारकाईने अभ्यासही मी केलाय, त्यामुळे माझी काही निरीक्षणं तुमच्याशी शेअर करायला मला निश्चितच आवडेल. सोशल मीडियाचा सर्व बाजूंनी विचार करताना त्यातले ‘सोशल मीडिया आणि इकॉनॉमिक्स’,‘सोशल मीडिया आणि सायकॉलॉजी’ असे वेगवेगळे पैलूही विचारात घेणं महत्त्वाचं आहे.
मराठी प्रथम

सिग्नल शाळा - गरजेतून सुधारणा (भाग – पाच)

आरती पवार - परब | 5 वर्षांपूर्वी

स्वतःच्या वस्तू शिस्तीत आणि व्यवस्थित लावून ठेवणे, हे मुलांना पद्धतशीर गजरे विणण्याहून कठीण वाटावे, असे चेहरे मुले करत.
पुनश्च

एक तत्त्वज्ञानी कुबेर

नारायण वासुदेव फडके | 5 वर्षांपूर्वी

तर्कशास्त्राच्या कसाला जे पूर्णपणे उतरेल तेच सत्य—मग ते जुने असो, नाहीतर नवे असो—अशीच शेटजींची विचारसरणी आहे. खरा तत्त्वज्ञानी कर्तृत्वशून्य नसून कर्तबगार असतो हे सिद्ध करणारे प्रताप मिल्सचे संस्थापक श्रीमंत प्रतापशेट, अंमळनेर, यांचे स्फूर्तिदायक चरित्र.
पुनश्च

जीवनाचा आनंद

काका कालेलकर | 5 वर्षांपूर्वी

भोगप्रधान आनंद शक्ती क्षीण करतो. भावनाप्रधान आनंद माणसाला उच्च पातळीवर ठेवतो. ज्याला आनंद अनुभवायचा आहे, त्याने आनंदांत बुडून जातां कामा नये.
मराठी प्रथम

शब्दांच्या पाऊलखुणा - शेर शिजवला अन् विस्तव विझवला (भाग २३)

साधना गोरे | 5 वर्षांपूर्वी

‘वि’ हा उपसर्ग लावून ‘विस्तव’ म्हणजे स्तुती करण्याची वेदांतातील एक देवता अशीही एक व्युत्पत्ती सांगितली आहे.
वयम्

सोशल मीडिया की पर्सनल मीडिया? (उत्तरार्ध)

अंजली कुलकर्णी- शेवडे | 5 वर्षांपूर्वी

आता मला पालकांसाठी म्हणून खास काही सांगायचंय. काही महिन्यांपूर्वी मोबाइलला हात लावू नको म्हणून सांगणाऱ्या पालकांना आता बदललेल्या परिस्थितीमुळे स्वतःच मोबाइल मुलांच्या हातात द्यावा लागलाय. मूल घरात आहे, तुमच्या समोर आहे, त्याच्या हातात मोबाइल आहे...पण ते मूल काय करतंय हे माहीत नाही अशी आज परिस्थिती आहे! मुलं सर्रास इंटरनेट वापरतायत. इंटरनेटवरच्या एखाद्या चॅनेलला किती Subscribers झाले की पैसे मिळतात हे मुलांना आधीच माहिती आहे. इंटरनेटवर प्रचंड माहिती आहे, जगभरातली माहिती आहे आणि कुणालाही न विचारता माहिती मिळते ही मुलांसाठी महत्त्वाची गोष्ट आहे.
पुनश्च

सुईच्या अग्रावरील साम्राज्य

सुरेश चांदवणकर | 5 वर्षांपूर्वी

प्लेइंग रेकॉर्डसचा सुरुवातीचा काळ म्हणजे अनेकांचा सुवर्णकाळ होता. त्या काळात तबकडीचा झालेला प्रवास आणि तिचे विस्तारित होत गेलेले साम्राज्य सांगणारा हा लेख
वयम्

संकल्पना अर्थसंकल्पाची

रुपाली दीपक कुलकर्णी | 5 वर्षांपूर्वी

संसदेत अर्थसंकल्प सादर करण्याची जबाबदारी वित्तमंत्र्यांची असली तरी अर्थसंकल्प तयार करण्यामागे बरीच मोठी यंत्रणा काम करत असते. केंद्रीय वित्तीय मंत्रालयात विविध शासकीय विभाग कार्यरत असतात.
पुनश्च

बागलांची राई

चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर | 5 वर्षांपूर्वी

‘मी’च्या घटाची शेवटची माळ ज्या दिवशी पुरी होईल त्या दिवशी माझ्याही आत्म्याची त्या मठातल्या अंधारात एक इवलीशी पिवळी पाकोळी होऊ दे. फेर धरण्यासाठी.
पुनश्च

प्रकाशनव्यवसायातील खाचखळगे

मुलाखत - वामनराव भट | 5 वर्षांपूर्वी

‘अभिनव प्रकाशन’चे श्री. वा. वि. भट यांची श्री. भानू शिरधनकर यांनी घेतलेली मुलाखत - प्रकाशक नवे लेखक जन्मास घालतो असे कधी कधी म्हटले जाते, त्यात किती तथ्य आहे?’’ मी विचारले.
मराठी प्रथम

संपादकीय – राज्याला समग्र भाषा धोरणाची गरज!

डॉ. प्रकाश परब | 5 वर्षांपूर्वी

मराठी ही महाराष्ट्राची राजभाषा म्हणून सर्व प्रगत क्षेत्रांत वापरायची असेल तर तिच्या वापराचे, विकासाचे लिखित धोरण आवश्यकच आहे.
पुनश्च

आंबट आणि गोड महाराष्ट्र

बी. चैतन्य देव | 5 वर्षांपूर्वी

कल्पनेच्या भराऱ्या आणि स्वप्ने मराठ्यांमध्ये नाहींत, पण त्यांच्याजवळ जमिनींत घट्ट पाय रोवून उभा ठाकणारा वास्तववाद आणि सत्यप्रेम हे गुण आहेत.
संपादकीय

खुशखबर एकल सभासदत्वाची

संपादकीय | 5 वर्षांपूर्वी

वर्षभराचे फक्त ५१६ रुपये भरून बहुविधवरील प्रत्येक नियतकालिक, प्रत्येक दिवाळी अंक, प्रत्येक डी-बुक आणि प्रत्येक ब्लॉग, आपले सभासद वाचू शकणार आहेत.
हॉटेल चालवणं खायचं काम नाही !!

रेस्टॉरन्ट मधील सेल्समन अर्थात वेटर्स

किरण भिडे | 5 वर्षांपूर्वी

कोणी लहानपणापासून अशी महत्त्वाकांक्षा मनात धरून मोठं होत नाही की मला मोठं झाल्यावर वेटर व्हायचं आहे.
पुनश्च

सुगंधी केळकर

भानू शिरधनकर | 5 वर्षांपूर्वी

एस. एच्. केळकर आणि कंपनीच्या मुलुंड येथील रासायनिक कारखान्याच्या आवारांत मी पाऊल टाकले तो मंद सुगंधाची एक हळुवार झुळुक वाऱ्याबरोबर अंगावर आली.
महा अनुभव

कुतूहलाचा गोष्टीवेल्हाळ धांडोळा - जानेवारी २०२१

सुहास कुलकर्णी | 5 वर्षांपूर्वी

'इति-आदि’ या पुस्तकात आपल्या खाद्यसंस्कृतीचा आणि घरगुती वापरातील वस्तूंच्या इतिहासाचा धांडोळा घेण्यात आला आहे
महा अनुभव

स्वत: पलीकडे - जानेवारी २०२१

वृषाली जोगळेकर | 5 वर्षांपूर्वी

मी-माझं कुटुंब-माझे नातेवाईक या मर्यादित परिघाचं वर्तुळ ओलांडून दुसर्‍यांसाठी धडपडण्यात आनंद मानणार्‍या सामान्यांमधल्या कर्तबगारांची ओळख
महा अनुभव

‘ब्लॅक लाइव्ह्ज’आणि ‘व्हाइट प्रिव्हिलेज’ - जानेवारी २०२१

अनिल परांजपे | 5 वर्षांपूर्वी

भारतात आरक्षणातून दलितांचे हक्क रक्षित केले गेले आणि त्यातून ‘सवर्ण प्रिव्हिलेज’ला मुळातच जरा शह दिला गेला.
पुनश्च

राजकारणात मराठी माणूस

काकासाहेब गाडगीळ | 5 वर्षांपूर्वी

इतिहासाच्या पार्श्र्वभूमीमुळे मराठी मन राजकारणाकडे एका निराळ्या दृष्टीने पाहू लागले. व्यक्तिगत पराक्रमाला अगर प्रयत्नांना पुढे वाव कमी, संघे शक्तिः कलौयुगे ही युगाची प्रेरणा, यांची जाणीव होऊ लागली. प्रक्षोभ व प्रेरणा यांतील फरक कळूं लागला, गती व प्रगती यांतील नाते समजू लागले.
रुपवाणी

‘द ट्रायल ऑफ द शिकागो ७

टीम सिनेमॅजिक | 5 वर्षांपूर्वी

अॅरन सोर्किन लिखित आणि दिग्दर्शित ‘द ट्रायल ऑफ द शिकागो ७’ शिकागोत सुरू असणाऱ्या एका खटल्याची कथा सांगतो. १९६८ च्या ‘डेमोक्रॅटिक नॅशनल कनवेंशन’ दरम्यान विविध संघटना शिकागोत एकत्र येऊन व्हिएतनाम युद्धाविरोधात शांतिपूर्ण मार्गाने निदर्शनं करण्याचं ठरवतात. सरकार या निदर्शनांना परवानगी नाकारते तरीही निदर्शक आपल्या भूमिकेवर ठाम राहतात. यादरम्यान पोलिस आणि निदर्शकांमध्ये संघर्षाची ठिणगी उडते.
मराठी प्रथम

अमेरिकेतील शालेय शिक्षण : शिक्षकांची कार्यपद्धती (भाग – ३)

मच्छिंद्र बोऱ्हाडे | 5 वर्षांपूर्वी

अमेरिकेतील शिक्षकांना प्रत्येक पाच वर्षांनंतर त्यांचे शिक्षण परवान्याचे नूतनीकरण करावे लागते.
महा अनुभव दिवाळी २०२०

ऑर्वेलच्या भयस्वप्नातील लोकशाही

राजेश्वरी देशपांडे | 5 वर्षांपूर्वी

लोकशाही समाजवादातील ऑर्वेलच्या याच भोंगळ गुंतवणुकीमुळे त्याच्या गाजलेल्या कादंबऱ्यांतील भयस्वप्नाचे चित्रणही टीकाकारांना कदाचित सरधोपट, अपुरे वाटते.
निवडक दिवाळी २०१८

बॉर्डरलगतचं जगणं

मुक्ता चैतन्य | 5 वर्षांपूर्वी

फिरोजपूर जिल्ह्यातलं हुसैनीवाला, जिथे भगतसिंग, राजगुरू आणि सुखदेव यांची समाधी आहे. या तिघांना फाशी दिल्यानंतर त्यांचे मृतदेह इंग्रजांनी हुसैनीवालापाशी ठेवले.
वयम्

नक्की वाचा आणि नेट -key -भाषा भाग ३- ‘फ्लावर बेबीज’

धनवंती हर्डीकर (शिक्षणतज्ज) | 5 वर्षांपूर्वी

‘फ्लावर बेबीज’ ही कादंबरी लिहिताना लेखिका अॅन फाइन यांनी ठिकठिकाणी विनोद आणि अतिशयोक्तीचा वापर केल्यामुळे ती वाचताना मजा येते, पण त्यांनी त्यात याच प्रकल्पाला बक्षिस मिळालं असं दाखवून खोटा खोटा गोड शेवट केलेला नाही. कारण तात्पुरतं बक्षिस महत्त्वाचं नाही, प्रकल्पातून सायमन काय विचार करायला शिकला, तेच आयुष्यात महत्त्वाचं. तुम्ही प्रकल्प करता, तेव्हा तुम्ही कशाला महत्त्व देता – मार्कांना की स्वतः शिकण्याला?
वयम्

कुडावळातले ‘पर्यावरणस्नेही’ दिवस

'वयम्' प्रतिनिधी | 5 वर्षांपूर्वी

पर्यावरणीय जीवनशैली’ म्हणजे नैसर्गिक संसाधनांचा शाश्वत वापर करायचा आणि त्यानुसारच आपला आचार-विचार-कृती करायच्या. उदा. त्यांनी घर बांधलं ते स्वत: घातलेल्या मातीच्या कच्च्या विटांचं, दुपाखी, कौलारू, जमीनही मातीचीच. भिंतींना व जमिनीला रंगकाम शेणकाल्याचं. जेवण चुलीवर शिजवतात, किंवा शक्यतो सौरचुलीवर. सुरुवातीची कित्येक वर्षं त्यांनी घरामध्ये वीज जोडणीही घेतलेली नव्हती. रॉकेल मिळेनासं झालं आणि घरात वीज आली, पण एकावेळी एकच बल्ब सुरू राहील हा त्यांचा कटाक्ष असतो. साहजिक विजेचा महिन्याचा वापर दोन ते तीन युनिटचा! आश्चर्य वाटलं ना? पण ही सत्यकथा आहे.
महा अनुभव

सरकारच्या नाकर्तेपणामुळेच आरोग्यव्यवस्था व्हेंटिलेटरवर

डॉ. अनंत फडके | 5 वर्षांपूर्वी

केंद्र सरकारद्वारे राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या ३% रक्कम आरोग्यव्यवस्थेवर खर्च केली जाणं अपेक्षित आहे.
रुपवाणी

शमिक बंडोपाध्याय यांची मुलाखत

टीम सिनेमॅजिक | 5 वर्षांपूर्वी

खास मुलाखत: शमिक बंद्योपाध्याय मुलाखतकार : डॉ. श्यामला वनारसे डॉ. शमिक बंद्योपाध्याय हे बंगालमधील ख्यातनाम समीक्षक आहेत, इंग्रजी साहित्य हा त्यांचा खास अभ्यासाचा विषय. भारतीय रंगभूमी, चित्रपट आणि कलाव्यवहार यांचेही ते ज्येष्ठ अभ्यासक आहेत. त्यांनी सेज पब्लिकेशन तर्फे भारतीय भाषातील नाटकांची अन्य भाषात पोचण्याचा मार्ग म्हणून अनेक संहितांची इंग्रजी भाषांतरे त्यांनी सेज प्रकाशनातर्फे प्रसिद्ध केली. सत्यजित राय यांचे आणि त्यांच्या कुटुंबाचे स्नेहसंबंध असल्याने त्यांनी राय यांचे काम जवळून पाहिले आहे, कलेचा खोलवर वेध घेण्याची त्यांची शैली खास आहे.
पुनश्च

बया दार उघड...! - भाग दुसरा

शंकर पाटील | 5 वर्षांपूर्वी

अशा तऱ्हेची योजना राबविण्याच्या दृष्टीने हे वातावरण काही पोषक नव्हते. कोणत्याही सरकारी गोष्टीला विरोध करणे ही त्या वेळी लोकांची वृत्ती होती. असे असूनही या योजनेचे लोकांनी प्रचंड स्वागत केले.
पुनश्च

बया दार उघड - भाग तिसरा

शंकर पाटील | 5 वर्षांपूर्वी

स्वतःची जुनी बाग तोडणारा पाटील आरोपीच्या पिंजऱ्यांत उभा राहतो. कुऱ्हाडीसारख्या तीक्ष्मण हत्याराने फिर्यादीच्या मतबंदाचा चार्ज ठेवला जातो आणि एक खळबळजनक खटला सुरू होतो.
पुनश्च

छुपाते छुपाते बयाँ हो गयी है....भाग ३

श्रीकांत बोजेवार | 5 वर्षांपूर्वी

माझ्या सौंदर्योपासकांची व आवाजाच्या चाहत्यांची संख्या मोठी होती. मात्र मला अभिनय येत होता, असे म्हणणे धाडसाचेच ठरेल.
मराठी प्रथम

टाळेबंदीतील पर्यायी शिक्षण व मूल्यमापन व्यवस्था

डॉ. उमेश प्रधान | 5 वर्षांपूर्वी

शिक्षणाच्या संदर्भातील प्रत्येक घटकाला त्याच्या क्षमतेनुसार विविध कामात मग्न करणे गरजेचे आहे.
आहार, निद्रा, भय ...

हवामानानुसार आहार

डॉ. यश वेलणकर | 5 वर्षांपूर्वी

उन्हाळ्यात मांसमासे, तळलेले पदार्थ, खाऊ नयेत. ते लवकर पचत नाहीत, पचले तरी अंगाची आग आग करतात. आपल्या संस्कृतीमध्ये भर उन्हाळ्यात एकही मोठा सण नाही तो यामुळेच.
रुपवाणी

शमिक बंडोपाध्याय यांची मुलाखत : भाग २

टीम सिनेमॅजिक | 5 वर्षांपूर्वी

डॉ. शमिक बंद्योपाध्याय हे बंगालमधील ख्यातनाम समीक्षक आहेत, इंग्रजी साहित्य हा त्यांचा खास अभ्यासाचा विषय. भारतीय रंगभूमी, चित्रपट आणि कलाव्यवहार यांचेही ते ज्येष्ठ अभ्यासक आहेत.
वयम्

वाचणारी मुलं (फिनलंड भाग ५)

शिरीन कुलकर्णी | 5 वर्षांपूर्वी

बसच्या आतमध्ये छान कप्प्यांची रचना होती आणि पुस्तकं, DVD, CD लावून ठेवलेल्या होत्या. बसमध्ये ड्रायव्हर आणि एक ग्रंथपाल होती. मी त्यांच्याशी सुद्धा थोड्या गप्पा मारल्या. त्यातून माझ्या हे लक्षात आलं की, अशा प्रकारे बसमधून पुस्तकं घेणं हा या मुलांसाठी एक उत्साहवर्धक आणि वेगळा अनुभव असतो. त्यातून त्यांच्यात वाचनाची गोडी निर्माण होण्यास हातभार लागतो.
पुनश्च

ही नर्मदा सुंदरी

दुर्गा भागवत | 5 वर्षांपूर्वी

नर्मदा ही दुभंगाचे प्रतीक आहे. शांत-अशांताचा विचित्र मिलाफ तिच्यांत झाला आहे. सौम्य असे कांही तिला रुचतच नाही. तिच्या परिसरांत वन्यांचे शांत, भुईसरपट जीवन शतकानुशतके पाथरीच्या वनस्पतीसारखे पसरून राहिले आहे.
महा अनुभव

सेंट्रल व्हिस्टा : प्रकल्प काय, विरोध का?

युनिक फीचर्स | 5 वर्षांपूर्वी

नव्या सेंट्रल व्हिस्टामुळे गव्हर्नन्स अधिक वेगाने होईल आणि त्याचा फायदा पर्यायाने नागरिकांनाच होणार आहे, असा सरकारचा दावा आहे.
जडण-घडण

सावधान ! नाळ तुटते आहे

डॉ. श्याम जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

परीक्षा विहित पद्धतीने घेणं व देणं याला पर्याय असूच शकत नाही. विद्यार्थी व पालकांनी, त्यांच्याच हितासाठी, त्यासाठी आग्रही राहिलं पाहिजे. मात्र आत्यंतिक दुर्दैवाने, सद्य परिस्थिती या विपरीत आहे हे आपण पाहतो आहोत
वयम्

हिरव्याकंच पर्जन्यवनातील सैर

मेधा आलकरी | 5 वर्षांपूर्वी

वैविध्य हे ह्या पर्जन्यवनाच वैशिष्ठ आहे. हवामान, वृष्टी, जमिनीचे प्रकार, त्याचा कसं, उंच सखलपणा, उन- सावलीचा लपंडाव या सर्वांत विविधता आहे. परिणामी वृक्षवल्ली, पशुपक्षी अन जीव-जंतूंची विविधता आहे. उष्ण हवामान आणि हवेतील आद्रता ह्यामुळे ही जंगल हिरवीगार आणि सकस दिसतात. ताजी मोकळी हवा पुरवतात. पाण्याचा मुबलक साठा मिळतो. जमिनीची झीज थांबते. उष्ण कटिबंधातील या जंगलात औषधी वनस्पतींही भरपूर आहेत.
जडण-घडण

दूरस्थ कलाशिक्षण

शीतल कापशीकर | 5 वर्षांपूर्वी

आपली शिक्षणपद्धती बदलू पहात आहे. त्याचीच ही नांदी समजूया. निव्वळ परीक्षार्थी - गुणार्थी होण्यापेक्षा विद्यार्थी ज्ञानार्थी कसे घडतील हे पाहूया.
मराठी प्रथम

पोहे पुराण

दीपाली केळकर | 5 वर्षांपूर्वी

म्हणूनच की काय बहुतांश मराठी मालिकांमध्ये न्याहारीसाठी पोहे दाखवतात आणि घरात माणसं बरीच असली तरी पोहे मात्रं अगदी थोडेसेच केलेले असतात.
पुनश्च

तत् ते पश्यामि

वामन चोरघडे | 5 वर्षांपूर्वी

गांधींनी क्षणभर माझ्याकडे पाहिले- मारक्या जनावराकडे पाहतात तसे- आणि दुसऱ्या क्षणी ते इतके छान हसले की माझा सगळा गुमान थंड झाला. आणि मग शांतपणे कुरवाळणारे शब्द वापरीत ते मला म्हणाले...
प्रिय रसिक

चाळीस वर्षांपूर्वी

प्रतिभा मतकरी | 5 वर्षांपूर्वी

लोककथा’ ७८चा नेमका फॉर्म त्याला बरेच दिवस सापडत नव्हता - तरीही त्यातून रंगभूमीवर नवीन काय काय करून पाहता येईल, याच्या शक्यता तो चाचपून पाहतच होता.
प्रिय रसिक

नाट्यवेडा व्हायरस : शेखर ताम्हाणे

संपदा जोगळेकर- कुलकर्णी | 5 वर्षांपूर्वी

मिश्किलपणा हा शेखरदादांचा जगण्याचाच स्थायीभाव होता.तालमींना वातावरण हलकं करण्याची जणू त्यांची जबाबदारी होती. अतिशय प्रासंगिक विनोद करून स्वत:चं पोट गदगदा हलेस्तोवर हसण्याची सवय त्यांना होती.
महा अनुभव

अफगाण निर्वासित; फुफाट्यातून कुठे?

प्रीति छत्रे | 5 वर्षांपूर्वी

निर्वासितांना मायदेशी परतायला मिळणं ही खरंतर आनंदाची बातमी. पण जेव्हा मायदेशी परतणं हे आगीतून फुफाट्यात जाणं ठरतं, तेव्हा माणसांनी काय करायचं?
वयम्

बदलती हवा वनस्पतींच्या मुळावर?

श्रीराम शिधये | 5 वर्षांपूर्वी

मोरा सांगतात की, उष्णकटिबंधात अतितप्त हवा आणि दुष्काळ यामुळे वनस्पतीच्या वाढीसाठी आवश्यक असणारे पोषक वातावरण वर्षातल्या २०० दिवसांत असणार नाही. याच भागातील वनस्पती आणि प्राणी यांच्यावर अतितप्त हवेचा अनिष्ट परिणाम होत असल्याचं नजीकच्या काळातच दिसून येईल. नव्यानं वनस्पती उगवणार नाहीत याचा अर्थ हवेत सतत टाकला जाणारा कार्बन डायऑक्साइड शोषून घेणारी नैसर्गिक यंत्रणाच कमकुवत होत जाणार, असा होतो.
महा अनुभव

शहर चालवणारी माणसं

तुषार कलबुर्गी | 5 वर्षांपूर्वी

आपल्या आसपास कित्येक माणसं नाना प्रकारची कामं करून आपलं पोट भरत असतात. चांगलं जगण्यासाठी धडपडत असतात. ही माणसं रोज भेटतात. त्यांच्या कहाण्या मात्र अबोल राहतात..
महा अनुभव दिवाळी २०२०

बंद दारं थोडी किलकिली

प्रदीप चंपानेरकर | 5 वर्षांपूर्वी

'सुशांतने त्याच्या पन्नाशीनिमित्त स्वतःविषयी लिहिलं तर तो काय लिहील?' असा विचार मनात आला आणि अनेक वर्षं निद्रावस्थेत असलेला माझ्यातील लेखक जागा झाला.
पुनश्च

महात्मा

वि. वा. शिरवाडकर | 5 वर्षांपूर्वी

टिळक तेल्यातांबोळ्यांपर्यंत पोचले होते, ब्राह्मणेतर चळवळ पाटील-देशमुखांपर्यंत गेली होती, पण भिकेचा धंदा न करणाऱ्या अगणित भिकाऱ्यांपर्यंत हाच माणूस जाऊन ठेपला होता :
महा अनुभव

स्व त: प ली क डे

वृषाली जोगळेकर | 5 वर्षांपूर्वी

मी-माझं कुटुंब-माझे नातेवाईक या मर्यादित परिघाचं वर्तुळ ओलांडून दुसर्‍यांसाठी धडपडण्यात आनंद मानणार्‍या सामान्यांमधल्या कर्तबगारांची ओळख
मौज दिवाळी २०२०

एक दर्शन: अफगाणिस्तानचे

मिलिंद बोकील | 5 वर्षांपूर्वी

जगाच्या नकाशावर अशांत आणि धार्मिक पातळीवर अनेकविध घडामोडी चालू असणारा अफगाणिस्तानासारखा देश, त्याचं अंतरंग मिलिंद बोकीलांसारख्या सजग समाजभान असणाऱ्या लेखकाने प्रत्यक्ष भेटीतून उलगडले आहे.
महा अनुभव दिवाळी २०२०

आयझॅक माऊली आणि मी

निरंजन घाटे | 5 वर्षांपूर्वी

अमेरिकेतील अनेक नोबेलविजेत्या शास्त्रज्ञांनी आपण अ‍ॅसिमोव्हचं लिखाण वाचून संशोधनाकडे वळल्याचं जाहीरपणे सांगितलं आहे.
जडण-घडण

आता शिक्षणविषयक आणीबाणीची परिस्थिती !

डॉ. सागर देशपांडे | 5 वर्षांपूर्वी

ऑनलाईन शिक्षणाचा कितीही बोलबाला झाला असला तरी ‘इंडिया विरुद्ध भारत’ ही दरी तशीच राहिली आहे, वाढली आहे असं दिसून येते.
ललित दिवाळी २०२०

साहित्य : गजांआडचे

मीना वैशंपायन | 5 वर्षांपूर्वी

कविराज माडगूळकर म्हणून गेले, ‘जग हे बंदिशाला’! आजवर याचा केवळ प्रतीकात्मक अर्थ मनात होता. पण त्याचा शब्दशः प्रत्यय कधी येईल असे वाटले नव्हते.
महा अनुभव

कोरोना विषाणू कोडं उगमाचं!

आरती हळबे | 5 वर्षांपूर्वी

कुठलेही ठोस पुरावे नसतानाही सार्स-कोव्ह २ चा उगम नैसर्गिकच आहे ही शक्यता वर्ष-सव्वा वर्ष रेटली गेली. यात प्रामुख्याने अमेरिकेतील शास्त्रज्ञांचा पुढाकार होता.
ललित दिवाळी २०२०

माझी कथायात्रा : कामतानाथ

कामतानाथ | 5 वर्षांपूर्वी

टेनिसनची ‘द ब्रूक’ ही कविता होती. ती अभ्यासक्रमात नसल्याने आम्हाला शिकवली नव्हती. पण ती मी जेव्हा वाचली, तेव्हा ती मला खूप आवडली. मी ती कविता कितीतरी वेळा मनातल्या मनात गुणगुणून पाहिली. मग मी त्या कवितेच्या धर्तीवर ‘द रिव्हर’ ही कविता लिहिली. ही माझी पहिली रचना होती. ललित, दिवाळी अंक २०२०
निवडक सोशल मिडीया

चवदार तळ्याचा खिजगणतीतला इतिहास

राहुल बनसोडे | 5 वर्षांपूर्वी

खिजगणती म्हणजे खोटे नव्हे तर लपवुन ठेवलेले सत्य, एक असे सत्य जे माहित असणारा माणुसही स्वतःच स्वतः आठवू इच्छीत नाही
ललित दिवाळी २०२०

मिथकं सत्यात आणू पाहणारी साहित्यिक - ओल्गा टोकरझुक

संजीवनी खेर | 5 वर्षांपूर्वी

ललित, दिवाळी अंक २०२०- माणसाने सत्यापासून, वास्तवापासून दूर जाण्यासाठी, स्वतःला वाचवण्यासाठी एकप्रकारचा पडदा बनवला आहे. सत्यापासून आपला बचाव करण्याकरिता नि आपल्याभोवती काय चाललंय हे कळूनच न घ्यायचा यत्न असतो.
पुनश्च

लोकहितवादी

अज्ञात | 5 वर्षांपूर्वी

भिक्षुकांच्या चौपद्र्या फुगविण्याऐवजी वृत्तपत्रे, छापखाने, ग्रंथसंग्रहालये, नव्या आधुनिक विद्या शिकविणाऱ्या शाळा स्थापन करण्यासाठी आपले द्रव्य उदार धनिकांनी वेचावे.
महा अनुभव

गथ्री, भाटिया, शिरोळ आणि सरकार

डॉ. शंतनु अभ्यंकर | 5 वर्षांपूर्वी

पीकेयू या दुर्मिळ आजारावर परिणामकारक उपचार शोधणार्‍या अमेरिकी डॉक्टरची आणि त्याच्या पावलावर पाऊल टाकून लढणार्‍या भारतातल्या दोन लढवय्यांची ही गोष्ट.
ललित दिवाळी २०२०

असामान्यांच्या सर्वसामान्य जगण्याच्या खाणाखुणा

प्रवीण दशरथ बांदेकर | 5 वर्षांपूर्वी

मौखिक इतिहासातून अथवा एखाद्या जबाबदार व्यक्तीने जाणतेपणाने सांगितलेल्या आठवणींतून इतिहासातल्या अशा काही व्यक्तींची अशी काही आपल्याला चकित करणारी वेगळी रूपे आपण अनुभवू शकतो. अप्पासाहेबांच्या पुस्तकातूनही असंच तर दिसून येत नव्हतं का?
मराठी प्रथम

उपक्रमशील शिक्षणाची डिजिटल चळवळ - झेडपी लाइव्ह

विशालाक्षी चव्हाण | 5 वर्षांपूर्वी

ग्रामिण भागातील इंटरनेच्या प्रश्नामुळे विद्यार्थ्यांचे होणारे नुकसान पाहता उभी राहिलेली उपक्रमशील शिक्षणाची चळवळ.
जडण-घडण

बदलते जग- बदलते शिक्षण

विवेक सावंत | 5 वर्षांपूर्वी

गो फ्रॉम ब्ल्यू कॉलर जॉब्ज- रेड कॉलर जॉब्ज टू ग्रीन कॉलर जॉब्ज. म्हणजे काय? तर या प्रगत देशांमधले ४ टक्के रोजगार हे पृथ्वी दुरुस्त करण्यासाठीचे आहेत.
मौज दिवाळी २०२०

आई-बाबांची स्मृतिचित्रे

बालमोहन लिमये | 5 वर्षांपूर्वी

व्यक्तिचित्र हा साहित्यप्रकार हा एखाद्या व्यक्तिमत्त्वाचा केवळ एक शोध नसतो तर त्या त्या वेळच्या सामाजिक परिस्थितीवरही त्यातून अलगद प्रकाश पडत असतो.
महा अनुभव

कोव्हिडयोद्ध्या नर्स सन्मान मिळाला; प्रश्नांचं काय?

तुषार कलबुर्गी | 5 वर्षांपूर्वी

कोव्हिडयोद्धे म्हणून तोंडदेखलं कौतुक करण्याच्या पलीकडे आपण समाज म्हणून त्यांच्याप्रतीची जबाबदारी पार पाडतोय का, हे समजून घेण्याचा हा प्रयत्न.
ललित दिवाळी २०२०

रूपक? नव्हे, चिरंतन सत्य!!

श्रीराम शिधये | 5 वर्षांपूर्वी

रेटून खोटं बोलणं हे सारेच आताच्या काळात सर्वच राजकीय पक्षांच्या अंगवळणी पडलं आहे. अशा काळात तर रूपककथेतून चिरंतन सत्य फार फार प्रभावीपणं मांडणारी ‘अ‍ॅनिमल फार्म’ वारंवार आठवत राहते.
मौज दिवाळी २०२०

8 1/2 वास्तवाचा भास

डॉ. नंदू मुलमुले | 5 वर्षांपूर्वी

इटालियन दिग्दर्शक फेलिनी यांचा हा चित्रपट म्हणजे त्यांच्या निर्मिती करण्यामागच्या कलावंत मनाची अस्वस्थता नि त्यांचं प्रत्यक्ष आयुष्य यांचा कलात्मक गोफच!
निवडक सोशल मिडीया

दादर...शिवाजी पार्क आणि मी...!

मदन देशमुख | 5 वर्षांपूर्वी

वेंगसरकर, मांजरेकर, आम्रे, तेंडूलकर, कांबळी, असे सगळेच नामचीन खेळाडू याच्याकडे येऊन चक्क त्याच्या लोखंडी पेटीवर बसून दुरुस्तीचं काम करून घेताना दिसायचे.
पुनश्च

इंदूरची शिदोरी

वि. द. घाटे | 5 वर्षांपूर्वी

कोणी हातांत हॉकीस्टिक, कोणी रॅकेट्, कोणी तसेच, क्लबकडे धांवत आणि दामुअण्णांनी केलेल्या गरमागरम पोळ्यांवर भुकेल्या लांडग्यांप्रमाणे तुटून पडत.
ललित दिवाळी २०२०

धिस इज विंदा

अंजली कीर्तने | 5 वर्षांपूर्वी

विंदांमध्ये विश्वबंधुत्वाचाही उदय झालेला होता. ते जगाचे नागरिक होते. ‘धन्य पायथॅगोरस । धन्य तो न्यूटन / धन्य आईन्स्टाईन। ब्रह्मवेत्ता’ असं म्हणत मानवजातीचं कल्याण करणार्‍या, विविध देशांतील थोरांचं त्यांनी स्तवन केलं.
मौज दिवाळी २०२०

सममितीचा अन्वयार्थ

निखिलेश चित्रे | 5 वर्षांपूर्वी

निखिलेश चित्रे हे चाकोरीबाह्य दृष्टी ठेवून कथानुभव जिवंत करणारे कथाकार. मौजेतील त्यांच्या कथेतील अनुभवाला त्यांनी सूक्ष्मपणे दिलेली गूढतेची त्रिमिती त्यांच्यातल्या कथाकाराची ताकद अधोरेखित करते.
ललित दिवाळी २०२०

लेविट आणि डबनर - खोडकर अर्थतज्ज्ञ आणि खट्याळ पत्रकार

विवेक गोविलकर | 5 वर्षांपूर्वी

अर्थशास्त्रात रस घेणार्‍या लोकांसाठी लेविट आणि डबनर वाचणे अनिवार्य आहे. अर्थशास्त्राच्या अभ्यासकांना यातून काही नवी दृष्टी मिळू शकेल.
ललित दिवाळी २०२०

‘तिसरी कसम’चा तख्तहजारा!

मधुकर धर्मापुरीकर | 5 वर्षांपूर्वी

सिनेमा पाहिल्यावर त्यातले. ‘मारे गए गुलफाम, अजी हां मारे गए गुलफाम..’ हे गाणे ओळखीचे झाले, आवडू लागले, पण या गुलफामचा पत्ता लागला नाही, अर्थ लागला नाही
पुनश्च

काळ्या आईचा पुत्र

मालतीबाई बेडेकर | 5 वर्षांपूर्वी

खेडुत हा भित्रा नसतो. तो भितो तो सत्तेला. एखादा अधिकारी खेड्यांत आला म्हणजे तो भितो. अधिकाऱ्याशी सामना देण्याइतके जाणतेपण आपल्यांत नाही ही त्याला जाणीव असते.
मौज दिवाळी २०२०

आदिवासी भागातील विकास : काय झालं, काय राहिलं?

हेरंब कुलकर्णी | 5 वर्षांपूर्वी

गोदूताईंनी आदिवासींसाठी उभारलेल्या लढ्याचे स्मरण करावे नि गेल्या ५० वर्षांतील आदिवासींच्या जीवनातील विकासाचा सर्वांगीण वेध परिसंवादाच्या रूपात घ्यावा असे वाटले.
जडण-घडण

आगळं वेगळं भाषण

डॉ. विजय पांढरीपांडे | 5 वर्षांपूर्वी

तुम्ही फार साधं सोपं सरळ बोलता. तसंच लिहिता. आजकाल असं चालत नाही. ऐकणारे ते गांभीर्याने घेत नाहीत. तुम्हाला तुमची स्टाईल बदलायला हवी.
जडण-घडण

‘ऑनलाईन’च्या काळातही सणांचा आनंद

अश्विनी इनामदार | 5 वर्षांपूर्वी

शाळा बंद असताना, ऑनलाईनच्या माध्यमातूनही ते कसे प्रभावीपणे साजरे करता येऊ शकतील - त्यासंबंधीचा अनुभव या लेखात मांडला आहे.
पुनश्च

व्यक्ती आणि वार्ता

संकलन | 5 वर्षांपूर्वी

दिल्लीतील ‘महाराष्ट्र परिचय केंद्र’ गेली पाचसात वर्षे हे सांस्कृतिक परिचयाचे कार्य मोठ्या पद्धतशीररीतीने वाढीस लावीत आहे. याचे मुख्य श्रेय अर्थातच या केंद्राचे प्रमुख अधिकारी श्री. भा. कृ. केळकर यांच्या तळमळीकडे व कल्पक नियोजनाकडे जाते.
ललित दिवाळी २०२०

मुराकामीचा सॅम्सा प्रेमात पडतो...

डॉ. सुहास भास्कर जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

सॅम्सा इन लव्ह’ या कथेतील हे पहिलं वाक्य- ‘तो जागा झाला, तेव्हा त्याला जाणवलं की त्याचं (मनुष्यप्राण्यात) रूपांतर झालं आहे आणि तो ग्रेगॉर सॅम्सा झालाय.’ आता बोला!
महा अनुभव

टिळक-गांधी - छोटा काळ, मोठा आवाका

न. गो. राजुरकर | 5 वर्षांपूर्वी

भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या नेतृत्वाचा सांधा लोकमान्य टिळकांकडून महात्मा गांधींकडे कसा गेला याची चर्चा या पुस्तकात केली गेली आहे.
आहार, निद्रा, भय ...

भय शरीरसंरक्षक तसेच आजार निर्माण करणारे

डॉ. यश वेलणकर | 5 वर्षांपूर्वी

माणसाचा मेंदू मात्र अधिक विकसित असल्याने भूतकाळातील व भविष्यकाळातील विचार त्याच्या मनात सतत येत राहतात.
निवडक सोशल मिडीया

रहमानचा रंगीला - एक अनोखा साऊंड

चिन्मय भावे | 5 वर्षांपूर्वी

स्पष्ट, एकेक बारकावा ऐकू येणारा सूर आणि तालाच्या पलीकडे जाऊन माहौल निर्माण करणारा साउंड पूर्वी कधीच ऐकला नव्हता
जडण-घडण

पालकांना विनंतीपत्र

यशवंत तुकाराम सुरोशे | 5 वर्षांपूर्वी

मुलांच्या सहवासाची, त्यांच्या बागडण्याची, त्यांच्या प्रश्नांची नि उत्तरांची, त्यांच्या उच्छादाची, त्यांच्या असण्याची, त्यांच्या निरागस नजरेची, अपार प्रेमाची इतकी सवय झाली आहे की, कोरोनाचा खूप राग येतोय. ती तुमची मुलं असली तरी आमची कर्तृत्वाची झाडे आहेत. सुजाण
ललित दिवाळी २०२०

सफदर हाश्मी आणि सडक नाटक

प्रा. अविनाश कोल्हे | 5 वर्षांपूर्वी

सुधन्वा देशपांडेंचे पुस्तक सडक रंगभूमीची सैद्धांतिक चर्चा करत नसून दिल्लीत कॉम्रेड सफदर हाश्मी यांच्या नेतृत्वाखाली रंगभूमीचा हा प्रकार कसा विकसित होत गेला, सुरुवात कशी झाली, विकासाच्या मार्गात कधी व कोणत्या अडचणी आल्या, कोणी कशी मदत केली.. याचे वाचनीय तपशील दिले आहेत.
जडण-घडण

तासुकु होंजो

प्रा. माधुरी शानभाग | 5 वर्षांपूर्वी

तासुकु होंजो हे एका पिढ्यान्पिढ्या धार्मिक कर्मकांडे करणार्‍या एका प्रसिध्द, खानदानी कुटुंबात जन्मलेले होते. जपानमध्ये या कुटुंबांना जनमानसात खास स्थान असतं.
जडण-घडण

नदी वाहू दे...

ऋजुता खरे | 5 वर्षांपूर्वी

उत्तराखंड उच्च न्यायालयाने गंगा आणि यमुना या नद्यांना ‘व्यक्ती’ म्हणून मान्यता देऊन त्यांच्या अधिकारांचं रक्षण व्हावं असं मत नोंदवलं होतं. नद्यांना मुक्तपणे वाहता यावं, त्यात मानवी हस्तक्षेप होऊ नये.
वयम्

स्मार्ट नेटिझन भाग ६- एन्जॉय ‘JOMO’!

उन्मेष जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

आयुष्यात ‘JOMO’ (Joy of missing out) म्हणजे काही गोष्टी राहून जाणंसुद्धा चांगलं असतं. उगाच घाई कशाला करायची की, हे मला आत्ता मिळालं पाहिजे! राहून गेलेल्या गोष्टींचा नंतर कधीतरी आनंद घेणं छान असतं. ‘सगळं मी केलंय आणि आता मला करण्यासारखं काहीच नाही’ यातला जो कंटाळा असतो ना, त्यापेक्षा ‘मी काही गोष्टी नाही केल्या किंवा मी त्या मुद्धाम टाळल्या आहेत आणि पुढे जाऊन मी त्या कधीतरी करेन’ यातला आनंद मोठा असतो.
कुंडलीच्या भेटी बुद्धीचा परब्रह्म

हे सगळं कशासाठी ??

मनोज देशमुख | 5 वर्षांपूर्वी

ज्योतिष खरं की खोटं, प्रारब्धवाद विरुद्ध प्रयत्नवाद असे वाद आपल्याला घालायचे आहेतच पण ते करण्याआधी ज्योतिष आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता या विषयाची एक तार्किक सांगड आपल्यासमोर या लेखमालेच्या मांडण्याचा मानस आहे.
पुनश्च

नव्यानव्या मित्रमैत्रिणी कशा मिळवाल?

वसंत नूलकर | 5 वर्षांपूर्वी

महाविद्यालयीन जीवनांत ज्या कांही गोष्टी अत्यंत महत्त्वाच्या असतात—अभ्यासाइतक्याच महत्त्वाच्या असतात, त्यांच चांगल्या, योग्य मित्रांची निवड ही एक आहे.
ललित दिवाळी २०२०

अंतर्नाद पर्व

स्नेहा अवसरीकर | 5 वर्षांपूर्वी

एकुणात पंचवीस वर्षे सुरू असलेल्या या मासिकाने यंदा ‘निवडक अंतर्नाद’ स्वरूपात दिवाळी अंक प्रकाशित करायचं ठरवलं आहे. त्यानंतर हे मासिक विराम घेत आहे
महा अनुभव

पेगॅसिस - प्रकरण काय? खळबळ का?

तुषार कलबुर्गी | 5 वर्षांपूर्वी

पेगॅसिस हे सॉफ्टवेअर कुणी तयार केलं? ते कोण विकत घेऊ शकतं? आपल्या केंद्र सरकारचं त्याबद्दल काय म्हणणं आहे? काय आहे हे प्रकरण?
रुपवाणी

थरारक जलीकट्टू

टीम सिनेमॅजिक | 5 वर्षांपूर्वी

जलीकट्टू हा लीजो जोस पेलीसरी या दिग्दर्शकाचा सिनेमा आहे. त्याच्या द अंगमली डायरीज, ई.मा.यु. या सिनेमांनी त्याला चर्चेत आणलं. वेगळे विषय, त्यांची वास्तववादी हाताळणी, सिनेमातील असंख्य पात्रं, छायांकन, ध्वनी यासारख्या महत्त्वाच्या विभागांवर विशेष लक्ष देऊन केलेलं काम यामुळे त्याचे सिनेमे वेगळे ठरतात.
महा अनुभव

दानिश सिद्दिकी देशधर्मापल्याडचा माणूस

इंद्रजित खांबे | 5 वर्षांपूर्वी

दानिश हा पुलित्झर मिळालेला पहिला भारतीय फोटोग्राफर होता. गेल्या शंभरहून अधिक वर्षांमध्ये हा मान कोणत्याही भारतीय फोटोग्राफरला मिळालेला नाही. तो करत होता ते काम अतिशय आव्हानात्मक होतं.
प्रिय रसिक

आधुनिकोत्तर संगीतशास्त्रातले व्यास

डॉ. चैतन्य कुंटे | 5 वर्षांपूर्वी

भारतीय संस्कृति-संगीतशास्त्र ह्या अभ्यासशाखेचे अध्वर्यू डॉ. अशोक दा. रानडे ह्यांचा ३० जुलै २०२१ हा दहावा स्मृतिदिन.
महा अनुभव

ऑफिस रिटायर होतेय..?

सलील चिंचोरे | 5 वर्षांपूर्वी

वर्क फ्रॉम होम’ ही संकल्पना विस्तारून ‘वर्क फ्रॉम एनीव्हेअर’ सुरू होईल, अशी शक्यता नाकारता येत नाही. त्याचे चांगले-वाईट परिणामही दिसतीलच.
निवडक सोशल मिडीया

‘ब्रीच कँडी’ची जन्मकथा

नितीन साळुंखे | 5 वर्षांपूर्वी

मुंबई एकसंघ करण्याचा जो मोठा प्रोजेक्ट हॉर्नबीने राबवला तो देशातील पहिला मोठ्या स्वरूपाचा इंजिनीअरिंग प्रोजेक्ट ठरला.
प्रिय रसिक

दृश्यकला

गुलाम मोहम्मद शेख | 5 वर्षांपूर्वी

सुप्रसिद्ध चित्रकार गुलाम मोहम्मद शेख यांनी संपादित केलेल्या दृश्यकला या ग्रंथाला जागतिक कीर्तीचे चित्रकार पद्मविभूषण के. जी. सुब्रमणियन यांचे आशीर्वाद लाभले आहेत.
महा अनुभव

इलेना सितारिस्ती इटलीचं वादळ जेव्हा भारतीय नृत्यात शमतं..

वंदना अत्रे | 5 वर्षांपूर्वी

घरचं प्रतिगामी वातावरण, त्यातून मादक पदार्थांचं व्यसन, हिप्पी जगणं ते ओडिसी नृत्याचा ध्यास असा विलक्षण प्रवास करणार्‍या इलेना सितारिस्ती या इटालियन नृत्यांगनेबद्दल
पुनश्च

माझ्या मनाची गोष्ट

केशवराव दाते | 5 वर्षांपूर्वी

नाट्यकलेबद्दल वाटणारी ही अतिरिक्त आत्मीयतेची भावना व तिच्या उत्क्रांतीबद्दल मनाला लागलेली विलक्षण ओढ यामुळे माझी स्थिती कांहीशी एखाद्या व्यसनी माणसाप्रमाणेच झाली होती.
महा अनुभव

ओरियाना फलाची : इतिहासाची मुलाखतकार

निळू दामले | 5 वर्षांपूर्वी

जगप्रसिद्ध व्यक्तींच्या मुलाखती घेणं, त्यांना बोलतं करून हवी ती माहिती मिळवणं या कलेत माहीर असलेल्या ओरियाना फलाची यांचा परिचय.
श्रवणीय

सुरती रुपया आणि यशाचे गणित

दिनकर द. पाटील | 5 वर्षांपूर्वी

नाण्याला तशा दिसायला तीन बाजू असल्या; तरी दोनच बाजू व्यावहारिक असून, तिसरी काठावर रहाण्याची बाजू केवळ तात्त्विक असते, नाही का?
कुंडलीच्या भेटी बुद्धीचा परब्रह्म

०२. ज्योतिष संज्ञा

मनोज देशमुख | 5 वर्षांपूर्वी

रजनीकांत न्यूटनचे सगळे नियम तोडून गोष्टी घडवून आणू शकतो. हा त्याचा विशेष अधिकार आहे. तसंच ग्रहांना सुद्धा भूमिका निभावताना विशेष अधिकार असतात.
पुनश्च

मराठी माणसाचा बुद्धिवाद

त्र्यं. शं. शेजवलकर | 5 वर्षांपूर्वी

जर ब्राह्मणांत बुद्धी असती तर नवयुग निर्माण करण्याचा मोका त्यांना लाभला होता. पण पुढे जाणे तर राहोच, आम्ही शंभर वर्षांत पांचशें वर्षे मागे हटण्याची करामत करून दाखविली!
निवडक सोशल मिडीया

एकाच नाण्याच्या दोन बाजू

प्राजक्ता काणेगावकर | 5 वर्षांपूर्वी

काळ्याभोर केसांचं कौतुक आपल्याला असतंच पण किंचित रुपेरी कड आल्याशिवाय वर्गात बोलायला आपल्यालाही आत्मविश्वास येत नसावा.
पुनश्च

भू-दान-यज्ञ कल्पनेचा – उगम, विकास आणि फल

वामन जनार्दन कुंटे | 5 वर्षांपूर्वी

उत्तर प्रदेशांतील सर्वोदय कार्यकर्त्यांचे संमेलन तेथे भरले आणि उत्तर प्रदेशाने पांच लाख एकर जमीन या यज्ञांत अर्पण करण्याचा संकल्प केला.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

ज्याचा त्याचा बोधिवृक्ष

लक्ष्मण लोंढे | 5 वर्षांपूर्वी

भगवान बुद्धांना जिथे दर्शन झालं त्या बोधिवृक्षाचं दर्शन घेण्यापेक्षा प्रत्येकाला आपापला बोधिवृक्ष सापडणं हेच अधिक महत्त्वाचं नाही का?
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

रीडर्स डायजेस्टसाठी लिहिताना...

प्रेम वैद्य | 5 वर्षांपूर्वी

भारत सरकारच्या फिल्म्स डिव्हिजनमधील एक निर्माते प्रेम वैद्य यांचा Peon Novelist हा दीड पानी लेख रीडर्स डायजेस्टच्या ऑगस्ट १९९५ च्या अंकात प्रसिद्ध झाला होता. त्या लेखाची ही आगळीवेगळी जन्मकथा.
महा अनुभव

अफगाणिस्तानची बंडखोर रेष

शम्सिया हसानी | 5 वर्षांपूर्वी

अफगाणिस्तानमधील स्ट्रीट आर्टिस्ट शम्सिया हसानी गेल्या काही वर्षांपासून पुरुषप्रधान देशातल्या महिलांच्या आक्रोशाला आवाज देण्याचं काम करते आहे.
मेंदूतील सवय

मेंदूतील विचारांची दोन नेटवर्क

डॉ. यश वेलणकर | 5 वर्षांपूर्वी

मेंदूचे व्यवस्थापकीय कार्य, त्याचे एक्झिक्युटिव्ह नेटवर्क फंक्शन, डिफोल्ट मोड फंक्शन या सगळ्या गोष्टी सोप्या शब्दात समजावून देणारा आणि सजगता वाढवायला मदत करणारा लेख.
महा अनुभव

कोण आहेत तालिबानचे नवे नेते?

प्रीति छत्रे | 5 वर्षांपूर्वी

अमेरिकेच्या फौजांनी तालिबानला सत्तेतून दूर केल्यानंतर २० वर्षांनी हे घडलं. दरम्यान तालिबानच्या नेत्यांची पुढची पिढी अवतरली आहे. कोण आहेत हे नवे तालिबानी नेते?
पुनश्च

विनोदाची दहीहंडी – एक चिंतन

चंद्रशेखर मराठे | 5 वर्षांपूर्वी

कोटी व शाब्दिक विनोद हे गडकरी ‘घराण्याचे’ वैशिष्ट्य देशपांड्यांनी आता जवळजवळ पूर्णत्वास नेले आहे, असे म्हणण्यास हरकत नाही.
महा अनुभव

निर्वासितांचा पब्लिक आक्रोश

प्रीति छत्रे | 5 वर्षांपूर्वी

सामाजिक मुद्द्यांवर भाष्य करणारे जगभरातले पब्लिक आर्टिस्ट निर्वासितांच्या समस्येवरही ठामपणे आपलं म्हणणं मांडत आलेले आहेत. अशा काही ठळक ‘रेफ्युजी अवेअरनेस आर्ट’बद्दल...
महा अनुभव

लॉकडाऊनमधले शिक्षणप्रयोग

तुषार कलबुर्गी | 5 वर्षांपूर्वी

मुलं शाळेत येऊ शकत नसतील तर शिक्षकांनी मुलांपर्यंत जायला हवं असा विचार करून पुण्यातील शिक्षक अमर पोळ यांनी नवा प्रयोग सुरू केला. शिक्षक दिनानिमित्त त्यांच्या प्रयत्नांवर टाकलेला प्रकाश.
महा अनुभव

एलियट हिगिन्स: नव्या काळाचा, नव्या माध्यमाचा पत्रकार

निळू दामले | 5 वर्षांपूर्वी

फावल्या वेळात कुतुहलापोटी सुरू केलेल्या उद्योगातून इंटरनेटी जगतातले प्रसिद्ध पत्रकार बनलेल्या एलियट हिगिन्स यांच्याबद्दलचा हा लेख.
पुनश्च

‘लोकसत्ता’शी जडले नाते

जयंत साळगावकर | 5 वर्षांपूर्वी

गोखले ऑफिसात आले की पॅण्ट आणि बुशकोट किंवा शर्ट; जे असेल ते काढून ठेवीत आणि आतील पट्ट्या-पट्ट्यांची चौकडीची तोकडी पॅण्ट आणि बाह्या असलेला गंजीफ्रॉक घालून ऑफिसात बसत.
महा अनुभव

उत्तरं शोधणारी माणसं

गौरी कानेटकर | 5 वर्षांपूर्वी

खरेखुरे आयडॉल्स या ‘युनिक फीचर्स’च्या महाराष्ट्रभर गाजलेल्या पुस्तकाचा तिसरा भाग नुकताच ‘समकालीन प्रकाशना’तर्फे प्रकाशित झाला आहे. या पुस्तकातील हे मनोगत.
महा अनुभव

अयोध्येतील नवी मशीद नवा आराखडा

आ. श्री. केतकर | 5 वर्षांपूर्वी

अयोध्येमध्ये मशिदीसोबतच आम जनतेसाठी हॉस्पिटल आणि मानवतेचं संग्रहालय उभं राहणार आहे. त्यामागची भूमिका समजून घेण्याचा प्रयत्न.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

अंतरिक्ष फिरलो पण...

शांता ज० शेळके | 5 वर्षांपूर्वी

देह मातीशी बांधलेला पण आत्मा मात्र सतत या आकाशस्थ चैतन्यतत्वाकडे ओढ घेत असलेला अशी दारुण अवस्था माणसाच्या वाट्याला आलेली आहे. ऐहिक आणि पारलौकिक, पार्थिव आणि अपार्थिव यांच्यातील हा संघर्ष सतत चालू आहे आणि मानवाचे हृदय हे त्या संघर्षाचे स्थान आहे.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

हिंदू आध्यात्मिक-सांस्कृतिक परंपरा आणि मी

गंगाधर गाडगीळ | 5 वर्षांपूर्वी

मराठी साहित्यातील नवतेच्या पर्वाचे एक प्रवर्तक आणि श्रेष्ठ विचारवंत गंगाधर गाडगीळ आपलं परंपरेशी असलेलं नातं या खास अंतर्नादसाठी लिहिलेल्या लेखात उलगडून दाखवत आहेत.
पुनश्च

सुनिल सोलेक्स लिटल मास्टर

कुमार नवाथे | 5 वर्षांपूर्वी

सुनीलने मलाच विचारले, मला एक सांगा की मी रवीपेक्षा बरा खेळतो का? अझरपेक्षा मला खेळाचं ज्ञान, अनुभव जास्ती आहे असं तुम्हाला वाटत का?
महा अनुभव

स्वत:पलीकडे

वृषाली जोगळेकर | 5 वर्षांपूर्वी

मी-माझं कुटुंब-माझे नातेवाईक या मर्यादित परिघाचं वर्तुळ ओलांडून दुसर्‍यांसाठी धडपडण्यात आनंद मानणार्‍या सामान्यांमधल्या कर्तबगारांची ओळख
महा अनुभव

शहर चालवणारी माणसं - सीझनल वस्तुविक्रेत्या

योगेश जगताप | 5 वर्षांपूर्वी

सीझन बदलला की त्यांच्याकडच्या वस्तू बदलतात. त्यांचा हा सीझनल व्यवसाय कसा चालतो, त्यांचं घर चालू शकेल-मुलं शिकू शकतील एवढी कमाई होते का?
महा अनुभव

राष्ट्रीय मालमत्तांचं चलनीकरण नवं चलनी नाणं?

मंगेश सोमण | 5 वर्षांपूर्वी

पायाभूत क्षेत्रांतल्या नव्या विकासकामांसाठी निधी उभा करण्याचं सरकारी धोरण नेमकं कसं आहे, भारतासारख्या विकसनशील देशासाठी त्याचे फायदे-तोटे कोणते, याची चर्चा करणारा लेख.
महा अनुभव

ग्रामीण विकासाचा नवा विचार महाराष्ट्र रुजवेल?

सुधीर शालिनी ब्रह्मे | 5 वर्षांपूर्वी

ग्रामीण भागातल्या अत्यावश्यक सुविधांचा अभाव कोव्हिडच्या साथीने पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. या पार्श्वभूमीवर ‘ग्रामीण विकासाच्या पुनर्रचने’चा विचार मांडणारा हा लेख.
महा अनुभव

जेव्हा विस्थापन हेच न्यू नॉर्मल बनतं..

प्रीति छत्रे | 5 वर्षांपूर्वी

अल्बर्ट आइनस्टाइन. दहा-एक वर्षं आधी आइनस्टाइनला नोबेल पुरस्कार मिळाला होता. पण नाझींच्या लेखी त्याला काहीही किंमत नव्हती. कारण तो ज्यू होता.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

राष्ट्रीय गाणं

स. ह. देशपांडे | 5 वर्षांपूर्वी

आपल्या देशाला बांधणारी सूत्रेच नाहीत अशी विदारक जाणीव झाली आणि ही सूत्र शोधण्याचा आपण नीट प्रयत्नही केला नाही हेही लक्षात आलं.
महा अनुभव

द कल्चर मस्ट गो ऑन

डॉ. आरती रानडे | 5 वर्षांपूर्वी

दह्याचं विरजण, ब्रेडचं कल्चर म्हणजे पिढ्यान्पिढ्या सांभाळलेल्या सूक्ष्म पेशी असतात. अशा पेशी संशोधकांसाठी का महत्वाच्या असतात, पेशींशी त्यांचं नातं कसं तयार होतं, त्याची ही रंजक गोष्ट.
रुपवाणी

साधेपणाने साजरा झालेला दर्जेदार ५१ वा इफ्फी

टीम सिनेमॅजिक | 5 वर्षांपूर्वी

कोविडच्या संकटामुळे नोव्हेंबरमध्ये होणारा ५१ वा इफ्फी यावेळी जानेवारी २१ मध्ये साधेपणाने साजरा झाला. प्रतिनिधींना घरबसल्या चित्रपट पाहता यावेत म्हणून ऑनलाईनच्या माध्यमातून काही निवडक चित्रपटांचे प्रक्षेपण करण्यात आले. अशा प्रकारचा हा पहिलाच प्रयत्न असल्यामुळे अनेक तांत्रिक अडचणी आल्या पण शो मस्ट गो ऑन या तत्वाने इफ्फी पार पडला.
महा अनुभव

ख्रिस्तिआन अमानपूर : टीव्हीतलं पुरुष वर्चस्व भेदणार्‍या पत्रकार

निळू दामले | 5 वर्षांपूर्वी

आधुनिक टीव्ही पत्रकारितेत मोठी उंची गाठलेल्या सीएनएनच्या ख्रिस्तिआन अमानपूर यांची या महिन्यात ओळख करून घेऊ.
महा अनुभव

दीक्षांत समारोह

लेखक : जिरो अकागावा, अनुवाद : निसीम बेडेकर | 5 वर्षांपूर्वी

दीक्षांत प्रशस्तीपत्रक ठेवलेलं गोल कागदी नळकांडं हातात धरलेल्या आजोबांनी डोळे मिटले होते आणि ते जराही हलत नव्हते... आजोबांनी आणखी एक अभ्यासक्रम पूर्ण केला होता.
महा अनुभव

कथा १: पवित्र शहर (तीन संदिग्ध कथा)

खलिल जिब्रान | 5 वर्षांपूर्वी

कुजबुजीची एक लहर त्यांच्यात पसरली अन् त्यांच्यातलाच एक सगळ्यात वयोवृद्ध माणूस आवाज चढवून म्हणाला- “परमेश्वरानेच आमचं जेत्यांमध्ये रूपांतर केलं आहे, आमच्यातच असणार्‍या वाईट दोषांविरुद्ध.”
महा अनुभव

कथा २ :असाच एक दिवस (तीन संदिग्ध कथा)

गाब्रिएल गार्सिआ मार्केझ | 5 वर्षांपूर्वी

अजिबात घाई न करता, कमालीच्या शांतपणे हालचाल करत त्याने ड्रिलवर पाय मारणं थांबवलं, खुर्चीपासून ते वेगळं केलं. टेबलाचा खालचा ड्रॉवर पूर्णपणे उघडला. त्यात रिव्हॉल्वर होतं. “ठीक आहे” तो म्हणाला, “सांग त्यांना, मला गोळी घालायला या.”
कुंडलीच्या भेटी बुद्धीचा परब्रह्म

५. ज्योतिष अर्थात Forecasting

मनोज देशमुख | 5 वर्षांपूर्वी

म्हणजे लव्ह-कम-अरेंज्ड वगैरे आणि ते सांगत असताना नवर्‍याच्या चेहर्‍यावरचे भाव फोटो काढून घेणयसारखे असायचे.
महा अनुभव

कथा ३: ख्रिस्तोफर कोलंबसचे महान गुपित (तीन संदिग्ध कथा)

लुईस लोपेझनिएवेस | 5 वर्षांपूर्वी

११ ऑक्टोबर १४९२ या दिवशी रात्री नऊ वाजता कोलंबस सांता मारिया या जहाजाच्या प्रमुख डोलकाठीवर चढला. अंतहीन अशा क्षितिजाच्या एखाद्या ठराविक बिंदूकडे नजर लावून बघत बसणं ही त्याची नेहमीची सवय होती.
पुनश्च

माहेर – शंभराव्या अंकाच्या निमित्ताने एक सिंहावलोकन

कालिंदी घाणेकर | 5 वर्षांपूर्वी

लेखकाचं मन हे जन्मालाच याव लागतं. ते फक्त परमेश्वरच घडवू शकतो. पण परिस्थितीनं त्याला साद द्यावी लागते.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

वाईटपणा विकत घेणारा माणूस

मिलिंद जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

साहित्य संस्था समाजाच्या आर्थिक मदतीवर चालतात हे खरे असले तरी पैशासाठी संस्थांनी स्वतःची तत्वे गहाण टाकावीत, तडजोड करावी या गोष्टीला ते कडाडून विरोध करीत असत.
प्रिय रसिक

सेतू : मनात झंकारणारी मधाळ स्वरांची तार

जयश्री हरि जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

पाच राजहंस माझ्या पालखीला उचलती उंच आनंदमयात’ असा ऐंद्रिय सुखाचा उत्सव कवितेतून साजरा करणारे कविवर्य वसंत बापट - विश्वनाथ वामन बापट ह्यांचं २०२१ - २२ हे जन्मशताब्दी वर्ष.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

आज २००१ साली जयप्रकाश नारायण

निळू दामले | 5 वर्षांपूर्वी

जेपींना आंदोलनाच्या नेतृत्वपदी का बसवण्यात आलं? भारतीय मानस विचारांचे प्रभाव कमी स्वीकारतं, त्याला व्यक्तीची ओढ, आकर्षण फार असतं. गांधींचे विचार काय होते व ते योग्य होते की नाही याचा विचार करणारे गांधीवादी कमीच.
प्रिय रसिक

गंगाधर गाडगीळ यांची कथा: समकालीनता, नवता आणि स्त्रीरूपे

राजेंद्र नाईकवाडे | 5 वर्षांपूर्वी

गाडगीळांच्या कथा वाचताना त्यातील समकालीनतेविषयी, त्यातली नवतेविषयी आणि त्यातील अभिजातपणाविषयी कोणती वैशिष्ट्ये हाती लागतात, ह्याचा शोध काही निवडक कथांच्या आधारे (गाडगीळांच्या कथा, तलावातले चांदणे इत्यादी कथासंंग्रह) घेण्याचा प्रयत्न इथे केला आहे.
प्रिय रसिक

देवबाभळी अनुभवताना...

मानसी जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

देवबाभळीचा प्रयोग पाहताना प्रेक्षक असे काही अलगद त्यात गुंतुत जातात, नाटक संपल्यावर जेव्हा त्यांच्याच नकळत त्यांचे अश्रू गालावर घरंगळतात तेव्हा त्यांना याचा प्रत्यय येतो. अगदी तशीच प्रक्रिया माझीही या नाटकाबाबत अभिनेत्री म्हणून घडली.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

अखेरचं अवधान

अवधूत परळकर | 5 वर्षांपूर्वी

"ज्या समाजात वाचन ही बिनमहत्त्वाची गोष्ट समजली जाते; ज्या समाजात ज्ञानपीठविजेत्या व्यक्तीपेक्षा टीव्ही मालिकेतला नवा कलाकार अधिक पैसा, प्रतिष्ठा मिळवून असतो, त्या समाजात कुणाही लेखकाला निराशेनं ग्रासलं तर नवल नाही."
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

आर्त: अपेक्षा वाढवणाऱ्या सकस कथा

संजय भास्कर जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

माणसामाणसांतली नाती आणि त्यांतला संवाद, असंवाद आणि विसंवाद हा मोनिकाच्या कथाचा शोधविषय आहे. त्यात तर्ककर्कश वाद मात्र नाही आणि नात्यातले सुसंवादही क्वचितच आहेत. आहे तो अभिनिवेशनहीन कुतुहलाने घेतलेला असंवादाचा अन् विसंवादाचा शोध.
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

एक शोधयात्रा...

मिलिंद जोशी | 5 वर्षांपूर्वी

ऋण फेडायाचे राहून माझे गेले, ऋण फेडायाला पुन्हा पाहिजे मेले' म्हणणाऱ्या किणीकरांचे आपणही देणे लागत होतो, हे फार उशिरा कळले." अशा शब्दांत पुलंनी व्यक्त केलेली खंत किणीकरांवर आणि त्यांच्या प्रतिभेवर मनापासून प्रेम करणाऱ्या सर्वांच्या लेखातून उपटली आहे.
महा अनुभव दिवाळी २०२१

कोरोना कल्लोळाचे १७० दिवस

मुकुंद कुलकर्णी | 5 वर्षांपूर्वी

निळं आकाश, सळसळणारा पिंपळ, खिडकीतून झेपावणारा गच्च लाल फुलांचा ट्युलिप आणि ‘हसीन’ नजाकतीत जुनी पानं झटकणारा बदाम, त्यावर फुदकणारे पक्षी आणि माझी घार रोज बघतो आणि वाटतं, ‘जिंदगी कितनी खुबसूरत है, आईये आप की जरूरत हैं।’
महा अनुभव दिवाळी २०२१

बहिणाई माझी लाडाची, लाडाची..

अनिल अवचट | 5 वर्षांपूर्वी

तरल संवेदनशीलता, निसर्गाशी एकतानता आणि असामान्य कल्पनाशक्ती लाभलेल्या कवयित्री बहिणीबाई चौधरींची गाणी गेली सत्तर वर्षं भल्याभल्यांना भुरळ घालत आली आहेत. बहिणाई एवढी लाडाची का आहे, सांगताहेत अनिल अवचट.
महा अनुभव दिवाळी २०२१

अगाथा अँड हर ‘लिटर ग्रे सेल्स’

राजेश्वरी देशपांडे | 5 वर्षांपूर्वी

अगाथा ख्रिस्ती. रहस्यकथांची अनभिषिक्त महाराज्ञी अशी तिची जगभरातील ओळख. तिच्या लेखन कारकिर्दीची शताब्दी साजरी होत असताना तिच्या वाङ्मयाचे काहीसे निराळे आकलन करणारा हा लेख.
महा अनुभव दिवाळी २०२१

सेल्फ पोर्ट्रेट्स नावाची प्रयोगशाळा

सुभाष अवचट | 5 वर्षांपूर्वी

व्यक्त होण्याची उर्मी ही चित्रकलेची प्रेरणा असते. हजारो वर्षांपासून माणूस स्वत:च्या मनातील विचारांना मूर्त रूप देण्यासाठी चित्रांचा आधार घेत आला आहे. स्वत:चा शोध घेण्याची प्रक्रिया न संपणारी असल्याने चित्रकार सतत नव्याचा शोध घेण्याची धडपड करत असतात. अनेक चित्रकारांना सेल्फ पोर्ट्रेट करून नव्या वाटा सापडल्या आहेत.
महा अनुभव दिवाळी २०२१

कथा : रन आऊट

प्रदीप चंपानेरकर | 5 वर्षांपूर्वी

कुठे तरी अनोळखी प्रदेशात मी.. धूसर वातावरण. कुणीतरी मला हाका मारत होतं. आवाज तर संदीपचा होता. मागे वळून पाहिलं, तर संदीपच होता. पन्नास वर्षांपूर्वी हे जग सोडून गेलेला माझा भाऊ मला म्हणत होता,
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

मराठीपणाचे वैश्विक आयाम

ज्ञानेश्वर मुळे | 5 वर्षांपूर्वी

मानवतेलाच नव्हे, तर चराचराला जोडणारी एकात्मता समजली आणि ती 'एकता' किंवा तो 'योग' मनातून अनुभवला, तर मराठीपणाची विविधता किंवा वेगळेपणा कसा जपायचा, याचे घडे राजकारण्यापासून घेण्याची गरज कुठे आहे?
अंतर्नाद दिवाळी २०२०

जन्म एका कथेचा

विलास पाटील | 5 वर्षांपूर्वी

कथाबीजातून कथा निर्माण होण्याची प्रक्रिया एकढी सूक्ष्म तरल आणि धुक्याआडची असते, की त्याचा नेमका शोध घेण लेखकालाही अवघड होऊन बसतं, पण एकमात्र खरं, की त्याच्या मनात जे कथाबीज पडतं, त्याचं स्वरूप आणि त्यातून निर्माण झालेली कथा या दोन्हींचं निरीक्षण नक्कीच मनोरंजक आणि काहीसं कुतूहलपूर्ती करणार असू शकतं
पुनश्च

१९७५ व १९७६ सालांतील कादंबरी- अंतिम भाग

भालचन्द्र फडके | 5 वर्षांपूर्वी

सत्ता, संपत्ती आणि प्रतिष्ठा यांपासून वंचित झालेला मध्यमवर्गीय माणूस आपल्याच कोशात स्वतःला गुरफटवून घेऊन वांझोटा वैताग तरी व्यक्त करतो किंवा जुन्या ढासळत चाललेल्या मूल्यांना तरी कवटाळतो.
महा अनुभव दिवाळी २०२१

पॉल सॅलोपेक: मानवाच्या पाऊलखुणांवरून चालताना

प्रीति छत्रे | 5 वर्षांपूर्वी

एक गोष्टीवेल्हाळ पत्रकार एका दीर्घ पायी प्रवासाला निघाला आहे. अश्मयुगीन मानवाच्या स्थलांतराचं मर्म त्याला जाणून घ्यायचं आहे. त्याच्यासमोर कोणतं जग उलगडतं आहे? एका ध्यासाची ही न संपलेली विलक्षण गोष्ट.
वयम्

टकिले- विणकरांचे वेगळेच बेट !

मेधा आलकरी | 5 वर्षांपूर्वी

१९७० पासून टकिले हे बेट आणि येथील जीवनपद्धती बघायला पर्यटकांना ओढा वाटू लागला. लोंढेच्या लोंढे घेऊन येणारे बंदरावरील ट्रॅव्हल एजंट गबर श्रीमंत झाले. बेटावरील ज्येष्ठ अनुभवी व्यक्तींनी ह्या संधीचं सोनं करायचं ठरवलं. स्थानिक नागरिकांची एकजूट इतकी, की एकत्र बसून त्यांनी एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला - पर्यटकांच नियंत्रण आपल्या हाती ठेवण्यासाठी स्वत:ची एक पर्यटनसंस्था काढली.
महा अनुभव दिवाळी २०२१

जन्मरहस्याची जन्मकहाणी

डॉ. शंतनु अभ्यंकर | 5 वर्षांपूर्वी

मानवी जीव कसा फळतो, नेमका कुणामुळे फळतो आणि आईच्या गर्भात तो कसा वाढतो याचं कोडं मानवाला आदिम काळापासून पडलेलं आहे. इसवीसनापूर्वीपासून त्या त्या काळातले शास्त्रज्ञ, त्या काळातल्या ज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या मदतीने ते कोडं उलगडण्याचा प्रयत्न करत आले आहेत. त्या प्रयत्नांची ही सुरस कहाणी.
महा अनुभव दिवाळी २०२१

पॉपअप

मेघश्री दळवी | 5 वर्षांपूर्वी

आता हा पॉपअपचा खेळ मला मनापासून आवडायला लागला होता. घरी असताना का नाही आला तो? सही टाइमपास झाला असता. बाकीचे गेम्स फिके पडले असते याच्यापुढे. हळूच आजूबाजूला बघत मी पर्याय निवडला इन्सब्रुक. होऊन जाऊदे मस्त स्कीइंग शिवानीबरोबर...
महा अनुभव दिवाळी २०२१

गंगोचं पोर

भीष्म साहनी | 5 वर्षांपूर्वी

मागील तीन दिवसांपासून काळे निळे ढग आकाशात दिसत होते. त्यांच्या छायेत उष्णतेने आळसावलेली पृथ्वी आपले पहिले उच्छ्वास सोडत होती. आणि शहरभरातील मुलं आणि वृद्ध पहिल्या पावसाचा आनंद लुटण्यासाठी उतावीळ झाले होते. हा दिवस नोकरीवरून काढलं जाण्याचा नव्हता
महा अनुभव दिवाळी २०२१

मधमाशा पाहाव्या पाळून..

सुचिता पडळकर | 5 वर्षांपूर्वी

मधमाशा म्हणजे कीटकांच्या दुनियेतील कुतूहलाचा खजिना. त्यांच्याबद्दलचं ज्ञान मिळावं, त्यांचा स्नेह मिळावा यासाठी केलेल्या धडपडीची ही गोष्ट.
महा अनुभव दिवाळी २०२१

बाय बाय : अँगेला मर्केल

निळू दामले | 5 वर्षांपूर्वी

अँगेला मर्केल या जर्मनीतल्या किंवा युरोपातल्याच नव्हे तर जगातल्या सर्वांत लोकप्रिय आणि कणखर नेत्या मानल्या जातात. ७५ टक्के जर्मन जनतेला त्या चान्सलरपदी रहाव्यात असं वाटत असतानाच त्या चान्सलर पदावरून पायउतार झाल्या आहेत. जर्मन जनतेची लाडकी आई असणार्‍या मर्केल यांच्या निवृत्तीनिमित्त..
महा अनुभव दिवाळी २०२१

निर्भय वायर

नितीन ब्रह्मे | 5 वर्षांपूर्वी

कॉर्पोरेट आणि सत्ताधारी या दोघांच्याही नियंत्रणापासून मुक्त, फक्त वाचकांप्रती जबाबदारी मानणारं समांतर आणि परिणामकारक माध्यम आजही उभं राहू शकतं, हे ‘द वायर’ या न्यूज पोर्टलने सिद्ध करून दाखवलं आहे. पत्रकारितेतली नवी वाट चालणार्‍या या प्रयोगाची गोष्ट.
महा अनुभव दिवाळी २०२१

उग्ररूपा

मुकुंद कुळे | 5 वर्षांपूर्वी

आईने लहानपणी मला सांगितलेली शंकर-पार्वतीची ही गोष्ट. ती ऐकून कसलं भारी वाटलं होतं मला. त्यानंतर अनेक दिवस माझ्या डोळ्यांसमोर एकच चित्र उभं राहायचं- पार्वतीने आपल्या पंजात वाघाचं मुंडकं पकडलंय आणि ते ती जमिनीवर घासतेय.. आईने सांगितलेल्या त्या कथेचा प्रभाव माझ्या मनावरून कधीच पुसला गेला नाही.
वयम्

बातम्या वाचणारा यांत्रव!

श्रीराम शिधये | 5 वर्षांपूर्वी

कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर वृत्तनिवेदनासाठीसुद्धा करता येणं शक्य आहे, हेच यातून दिसून आलं आहे. यामध्ये दिसणाऱ्या आणि लक्षात येणाऱ्या त्रुटी कालांतरानं दूर करता येतील. या यांत्रवाच्या कामामध्ये अधिक सफाई आणता येईल आणि त्याचा तोंडवळसुद्धा बदलता येईल. तो जिवंत माणसाप्रमाणंच भासेल, असाही करता येऊ शकेल. हा मार्ग जवळचा नसला तरी ज्या वेगानं कृत्रिम बुद्धिमत्ताप्रणाली आता विविध क्षेत्रांत वापरली जात आहे, ते लक्षात घेता या यांत्रवात आवश्यक त्या सुधारणा होतील आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ताप्रणालीच्या वापराचा आणखीन एक नवीन आविष्कार आपल्याला पाहता येऊ शकेल.
महा अनुभव दिवाळी २०२१

डिआन अरबस उपेक्षित वास्तवाची फोटोबखर

नितीन दादरावाला | 5 वर्षांपूर्वी

‘छायाचित्र म्हणजे गुपिताबद्दलचं गुपित. ते जितकं जास्त सांगायला जातं, तितकं आपल्याला त्याबद्दल कमी कळतं.’
वयम्

थेंबातलं इंद्रधनुष्य

संदेश कुलकर्णी | 5 वर्षांपूर्वी

कावेरी म्हणाली, “मिमी, हे पाणी इंद्रधनुष्य बनवण्यासाठी मी साठवते आहे”. तिचं म्हणणं होतं की दिव्यावर हे पाणी उडवलं तर इंद्रधनुष्य तयार होईल! मला फार विलक्षण वाटलं. आपण इंद्रधनुष्य तयार करावं असं मला तरी कधी वाटलं नव्हतं. काय काय चालू असतं मुलांच्या डोक्यात! तिला कोणीतरी सांगितलं असेल की, पावसाचं पाणी आणि सूर्याच्या प्रकाशातून इंद्रधनुष्य नावाचं अद्भुत आणि नयनरम्य दृश्य तयार होतं. म्हणून ही नळाचं पाणी न वापरता पावसाचं पाणी गोळा करत होती!
वयम्

एक संपन्न, प्रसन्न गाव!

अमला पटवर्धन | 5 वर्षांपूर्वी

माणसाच्या निद्रिस्त मनाला जागं करून त्यात अंतर्बाह्य बदल करण्याचं काम पोपटराव पवार अनेक वर्षं करतायत. राजकारण हे समाजपरिवर्तनाचं प्रभावी साधन होऊ शकतं, हे चित्र समृद्ध ‘उद्या’साठी आशादायी आहे. भारतातील श्रीमंत आणि गरीब यांच्यातील दरी कमी करून देशासाठी एकसंध समाजव्यवस्था साकारण्याच्या प्रयत्नात हिवरेबाजार हे रोल मॉडेल ठरेल
वयम्

निसर्गमित्र नाताळ

जोसेफ तुस्कानो | 5 वर्षांपूर्वी

रेनडियरच्या गाडीतून बर्फावरून घसरत येणारा सांताक्लॉज बाबा हा तर जगभरच्या मुलांचे आकर्षण असते. तो मुलांसाठी खाऊ-खेळणी घेऊन येत असतो. बाळगोपाळांची मज्जाच मज्जा असते. खरे तर हा सांताबाबा घरातली, नात्यातली किंवा शेजारची उदार वयोवृद्ध व्यक्ती असते, हे काय सांगायला हवे? त्यानिमित्ताने आसपासची मुले एकत्र येतात. त्यांची कुटुंबे एकत्र येऊन मजा करतात. त्यांच्यातील नाते वाढीला लागते. ख्रिसमस कॅरोलचा गोडवा अनुभवतात.
पुनश्च

माझ्या आयुष्यांतील गमती जमती - भाग दुसरा

चिं. वि. जोशी | 4 वर्षांपूर्वी

धन्याला धत्तुरा आणि चाकराला मलिदा या म्हणीच्या खरेपणाचा अनुभव मला अलीगडच्या मुस्लीम विद्यापीठाने भरविलेल्या कमिशनच्या बैठकींत आला.
वयम्

शिक्षणाचा नवा फंडा, कधीतरी घालतो गंडा

वसुंधरा देवधर | 4 वर्षांपूर्वी

स्मार्ट पद्धतीने शिकणाऱ्या स्मार्ट मुलांनी अशा फसवेगिरीला बळी पडू नये, म्हणून या टिप्स. हे माध्यम वापरताना अज्ञानाने किंवा अनवधानाने फशी पडू नका.
रुपवाणी

स्टारपणाचे ओझे झुगारून देणारा आदिनाथ कोठारे

टीम सिनेमॅजिक | 4 वर्षांपूर्वी

हिंदी चित्रपटसृष्टीमध्ये घराणेशाहीवरून वादंग उठलेले असताना आपल्या मराठी मध्ये मात्र काही वारसदार आपल्या कर्तृत्वाने दिग्दर्शन , अभिनय या क्षेत्रामध्ये दर्जेदार कामगिरी करत आहेत. पाठीशी उभ्या राहणाऱ्या कलावंत आईवडिलांचे केवळ मानसिक पाठबळ बरोबर घेऊन ही तरुण पिढी या क्षेत्रात उतरली आहे. या लोकप्रियतेबरोबरच आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवातील हजेरी आणि राष्ट्रीय पुरस्काराने घेतलेली कामाची दखल, यातून स्वतःचे स्थान निर्माण करण्यात यशस्वी झाली आहे. आदिनाथ कोठारे हे या पिढीतील महत्त्वाचे नाव !
वयम्

मानवनिर्मित जंगल

मेधा आलकरी | 4 वर्षांपूर्वी

जंगलकन्या डॉ. कीर्ती कारंथ- मध्यंतरी एका जंगलकन्येची बातमी वाचली. तिचं नाव आहे डॉ. कीर्ती कारंथ. वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरम ने २०१५ या वर्षातील “जग बदलू पाहणाऱ्या” १५ महिलांची नावं जाहीर केली. त्यात हे भारतीय नाव आहे, याचा मला खूप अभिमान वाटला. गेली २५ वर्ष कीर्ती, गळ्यात दुर्बिण आणि कॅमेरा लटकवून जंगल भटकते, नोंदी घेते, निष्कर्ष काढते. अभ्यासातून, वन्य प्राण्यांचं आणि माणसांचं हित कसं जपावं याचा समतोल साधण्याच तंत्र तिला जमलय. म्हणून हा पुरस्कार. तिच्या ह्या शास्त्रशुद्ध नोंदीच्या आधारे पर्यावरण संवर्धनाच्या योजना राबवल्या जातात.
वयम्

पहिल्या दिवसाचं टेन्शन

डॉ. शुभांगी दातार | 4 वर्षांपूर्वी

काहीतरी त्याच्या मनात चाललंय ह्याचा आईला अंदाज आला. ती म्हणाली, “ठीक आहे. नाही वाचणार पण एवढं तुला लिहायचंय तरी काय? तू फार फार तर काय लिहिणार-शाळा, अभ्यास, खेळ, मित्रमैत्रिणी, पिकनिक, टिव्ही, कार्टून्स, इ....’’ आईने भलामोठा पाढा वाचला. “प्रॉमिस हं प्रतीक, मी तुझी डायरी नाही वाचणार. पण मला एक सांग, कलेंडरवर ही एवढी मोठी खूण का केली आहेस? आणि ती पण काळ्या पेनने?’’
वयम्

पावसाच्या धारा येती झराझरा....

भारती सिनकर | 4 वर्षांपूर्वी

पाऊस आपल्याला 'जीवन’ देतो. जीवन म्हणजे पाणी आणि जीवन म्हणजे जगणे. त्यामुळे पाऊस ख:या अर्थाने जीवन देतो, असे म्हटले पाहिजे. तो त्याच्या वर्षावातून आपले सर्वस्व अर्पण करीत असतो. जणू तो आपल्याला संदेश देतो की, इतरांचे जीवन सफल करा. आपल्याकडे आहे ते इतरांना भरभरून द्या. सर्वांना समृद्ध करा. आनंदी व चैतन्यमय वातावरण निर्माण करा. 'त्यागातच सुख असते,’ हा बहुमोल विचार पाऊस आपल्या कृतीतून व्यक्त करतो.
वयम्

अक्षरबाप्पा!

क्रांती गोडबोले-पाटील | 4 वर्षांपूर्वी

ज्या शाळेच्या पटांगणावर राज सरांना मस्तीखोर मुलगा म्हणून शिक्षा झाली होती, त्याच पटांगणावर २०१८ साली शाळेने त्यांचा सत्कार केला. तो दिवस त्यांना फार सुखावून गेला. लॉकडाउनमध्ये लोकांमध्ये सकारात्मकता निर्माण करण्यासाठी, ते घरातून अक्षरगणेश रेखाटून दाखवत होते. सोशल मिडियावर राज सरांनी साकारलेल्या अक्षरगणेशचे फोटोज आणि व्हिडिओज पाहायचे असल्यास-फेसबुकवर RAJ KANDALGAONKAR@aksharganesh Artist सर्च करा आणि Instagram वर akshar.ganesh.kalakar सर्च करा. तुम्हांलाही तुमचं नाव अक्षरगणेश स्वरूपात हवं असल्यास सोशल मिडियावरून त्यांच्याशी संपर्क साधा.
पुनश्च

उत्तरार्ध - संस्कार आणि परंपरेची लक्ष्मणरेषा मानणारे पुरुषोत्तम लक्ष्मण

वि. ग. कानिटकर | 3 वर्षांपूर्वी

परिस्थिती माणसाला नेस्तनाबूत करते कशी, याचे उदाहरण म्हणजे अलूरकरांची लेखन इतिश्री
पुनश्च

महाराष्ट्रातील डाव्या उजव्यांचे राजकारण - भाग दुसरा

पां. वा. गाडगीळ | 2 वर्षांपूर्वी

महाराष्ट्र काँग्रेसमधील बाकीच्या सर्वांनी या समाजवाद्यांची हेटाळणी करून त्यांचा पाणउताराच केला.
Install on your iPad : tap and then add to homescreen